|

شرط‌هایی برای کارکردن در تئاتر

اسماعیل شنگله

وقتی شنبه‌شب در تالار اصلی تئاتر شهر در شب بازیگر از من تقدیر شد، تعجب کردم که چطور بعد از این همه سال من انتخاب شدم و بسیار تشکر می‌کنم از همه دست‌اندرکاران خانه تئاتر بابت این اتفاق. اما مدت‌های زیادی است که کاری روی صحنه نبرده‌ام و همه از من می‌پرسند که چرا کار نمی‌کنم؟ یا بعضی همکاران قدیمی‌ام به من ایراد می‌گیرند که فلانی چرا تئاتر کار نمی‌کنی؟ همیشه پاسخم این بوده که من کار می‌کنم اما برایش شرط دارم. شرطم هم این است که وقتی نمایشنامه‌ای را انتخاب می‌کنم و برای تصویب می‌فرستم و بعد نمایشنامه تایید می‌شود و من تمرین را شروع می‌کنم، نیازی به تایید و تصویب دوباره نباشد. برایم پذیرفته نیست که سه‌ماه با یک گروه تمرین کنم و بعدا هم کار ممیزی شود. وقتی بار اول به یک کار بله می‌گویند، برای من مسجل می‌شود که حتما آن کار باید اجرا شود. لااقل 5/3ماه زمان برای تمرین نیاز دارم. این مدت تمرین بودجه لازم دارد. باید بودجه‌ای که نوشته می‌شود، همان ابتدا پرداخت شود که بازیگران و عواملی که برای تمرین می‌آیند حقوقشان را به‌موقع دریافت کنند. مدت‌هاست حتی تله‌تئاتر هم کار نکرده‌ام چون حس می‌کنم خیانت به صحنه است. معتقدم بازیگری که برای بازی در یک تئاتر اعلام آمادگی می‌کند، نباید به موازات آن تئاتر کار دیگری هم بکند. یعنی مثلا سر سریال یا فیلم باشد که موقع تمرین نصفی از وجودش حاضر باشد. البته حق می‌دهم به بازیگران که اینگونه عمل نکنند چون در تئاتر به‌موقع و مکفی پولشان پرداخت نمی‌شود. بنابراین چند کار را همزمان در دست می‌گیرند و به هرکدام آن‌طور که باید نمی‌رسند. در چنین شرایطی حتی اگر بازیگر سر کاری دیگر هم نباشد اما سر تمرین بیاید و تشویش گذران زندگی را داشته باشد باز هم همه وجودش درگیر نمایش نیست.آقای «پیتر اشتاین» یکی از بزرگ‌ترین کارگردان‌های دنیا، وقتی به ایران آمد و تصمیم گرفت کاری را روی صحنه ببرد، در کمتر از یک هفته وقتی عدم نظم موجود را دید گذاشت و رفت و منصرف شد. چون برنامه‌ریزی برای روی صحنه‌بردن یک کار بسیار مهم است و اگر اصل کار، یعنی برنامه‌ریزی موفق و درست انجام شود، موفقیت‌های بعدی هم دور از دسترس نیست. اما برای درست‌شدن این روند، زمان لازم است. اکثر بازیگرها به این شیوه عادت کرده‌اند. اگر یک بازیگر بنا باشد سه، چهارماه روزی چند ساعت تمرین کند به دلیل عادتی که به شیوه قبل دارد، ممکن است تصور کند اینگونه وقت‌گذاشتن اصلا بیهوده است. البته به‌نظر می‌رسد گاهی معنی تمرین برای بازیگران حتی درست جا نیفتاده. برخی تازه سر تمرین متن را دست می‌گیرند و دیالوگ‌ها را حفظ می‌کنند. این شیوه درستی نیست. تمرین یعنی هر بازیگر در سایر فرصت‌های روزش هم روی نقشش کار کند و بعد ماحصلش را در کنار گروه نشان دهد که البته همه اینها زمان‌بر است و سال‌ها زمان می‌برد تا این روند معیوب سامان پذیرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.