اهمیت انتخابات شوراها
علیمحمد نمازی
انتخابات شورای اسلامی شهر و روستا از چند جهت دارای اهمیت زیاد است. نخست اینکه پایههای یک نظام دموکراتیک را شکل میدهد. انتخابات شهر و روستا به دلیل اینکه سادهتر بوده و شوراها برای پاسخگویی به نیازهای ملموس و عینی و منطقهای شکل میگیرد و رایدهندگان با دقت و جدیت پیگیر آن هستند، این انتخابات تمرین خوبی است برای انتخابات فرادستی و با گستره وسیعتر و ملی و عاملی است برای تعمیق دموکراسی در کشور.
نکته مهم دیگر این است که در غیاب احزاب قوی در کشور و در شرایطی که کارکرد حزبی بر انتخابات چندان حاکم نیست، شوراها در سازماندهی نیروها، تقویت رفتار مدنی در رایدهندگان و تطبیق برنامه کاندیداها با نیازهای خود و سنجش عملکرد نمایندگان مجلس و ریاستجمهوری بسیار موثر است.
خود اعضای شورا، به خصوص در شهرهای کوچکتر و روستاها، در شکلدهی به رای موکلان خویش در انتخاب بالادستی موثرند.
نکته سوم در اهمیت شوراهای شهر و روستا، جلوگیری از تبعیض است. چنانچه در اصل یکصدودوم چنین آمده است: «به منظور جلوگیری از تبعیض و جلب همکاری در تهیه برنامههای عمرانی و رفاهی استانها و نظارت بر اجرای هماهنگ آنها، شورایعالی استانها مرکب از نمایندگان شورای استانها تشکیل میشود.» به طور کلی شوراها در توزیع عادلانه امکانات بسیار موثرند.
نکته چهارم آن است که، بر اساس اصل یکصدودوم، شورایعالی استانها میتوانند در حدود وظایف خود، طرحهایی را تهیه و مستقیما یا از طریق دولت به مجلس شورای اسلامی پیشنهاد کنند. این طرحها باید در مجلس مورد بررسی قرار گیرد. ملاحظه میشود که مردم از طریق این شوراها نیز میتوانند در قانونگذاری ایفای نقش کنند.
پنجم نیز نقش شوراها در عمران و آبادانی روستاها و شهرها و امور رفاهی مردم است که اصل یکصدم برای پیشبرد سریع برنامههای اجتماعی، اقتصادی، عمرانی، بهداشتی، فرهنگی، آموزشی و سایر امور رفاهی از طریق همکاری مردم با توجه به مقتضیات محلی اداره امور هر روستا، بخش، شهر، شهرستان یا استان با نظارت شورایی به نام شورای ده، بخش، شهر، شهرستان یا استان صورت میگیرد که اعضای آن را مردم همان محل انتخاب میکنند. همچنین در فصل سوم قانون شوراها در 18 ماده و حدود 80 بند و چندین تبصره وظایف شوراها از قبیل شناسایی کمبودها، نارساییها و نیازها و ارایه آن به مسوولان ذیربط، انتخاب دهیار و شهردار و نظارت بر انجام وظیفه آنها و نظارت بر حسن اجرای تصمیمهای شورای اسلامی، پیگیری شکایات اهالی از ادارات حوزه مربوطه از طریق مقامات مسوول، ایجاد زمینه مناسب و جلب مشارکت عمومی در اداره شهر و روستا و ایجاد و توسعه نهادهای مدنی، کتابخانه و مراکز فرهنگی، بهبود و ارتقای فرهنگی اقشار مختلف، بهویژه جوانان و بانوان و برنامهریزی در انجام خدمات اجتماعی، اقتصادی، عمرانی، بهداشتی، آموزشی، محیطزیست، حملونقل و ترافیک، ایجاد زمینه مناسب برای توسعه
اشتغال و جلب مشارکتهای عمومی برای سرمایهگذاری جهت فعالیتهای تولیدی، بررسی برنامههای پیشنهادی ارگانهای اجرایی از نظر تطبیق با ضرورتهای موجود در حوزه انتخابیه، نظارت بر حفظ و نگهداری تاسیسات عمومی و عمرانی و اموال و دارایی حوزه مربوطه، گسترش مراکز تفریحی، ورزشی و فرهنگی، تصویب آییننامههای موردنیاز، تهیه و تصویب بودجه و تفریغ آن، همکاری جهت تهیه و تصویب طرح هادی و جامع و حدود شهر و روستا، برقراری یا لغو عوارض، نظارت بر اجرای طرحهای مربوط به ایجاد و توسعه معابر، خیابانها، میادین و فضاهای سبز و تاسیسات عمومی، بررسی و تایید طرحهای هادی و جامع شهرسازی، تشکیل پایگاه رایانهای و اطلاعرسانی درباره مصوبات، تصمیمات، عملکرد، بودجه، هزینه و درآمد خود، همکاری با شورای برنامهریزی و توسعه شهرستان و استان در نظارت بر حسن اجرای طرحهای عمرانی استانی و ملی و... تبیین شده است.
برای برگزاری انتخابات پرشور و هیجان شوراهای اسلامی نیازمند سعهصدر، بیطرفی و قانونمداری اعضای هیاتهای اجرایی و نظارت و همچنین مراکزی که از آنها استعلام میشود هستیم.
همچنین مشارکت جدی و فراگیر مردم در امر انتخاب اعضای شوراها حایزاهمیت است. از شواهد امر چنین برمیآید که شورای هماهنگی جبهه اصلاحات در حال برنامهریزی است تا در صورت فراهم بودن شرایط در انتخابات شورای اسلامی حضور فعال داشته باشد.
نایبرییس مجمع نمایندگان ادوار مجلس
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.