|

تقوایی: وضعیت روزنامه‌ها با ۱۰۰ سال پیش فرقی نکرده است

«حضوروغیاب» مطبوعات روی بوم

مرتضی محسن‌پور: وقتی وارد گالری می‌شویم با آثاری متفاوت از آنچه تاکنون در نمایشگا‌ه‌ها دیده‌ایم مواجه می‌شویم. تابلوهایی با عناوین روزنامه‌ها و پس‌زمینه چهره یک زن. از صوراسرافیل و شکوفه گرفته تا اعتماد، کیهان و ایران؛ همراه زنی از نسل امروز. روزنامه‌هایی که بسیاری از آنها دیگر امروز منتشر نمی‌شوند و حتی خاطره‌ای از آنها را کسی به یاد نمی‌آورد. افتتاحیه نمایشگاه انفرادی نقاشی «طلیعه وفامهر» با عنوان «حضوروغیاب» 13اردیبهشت با حضور پرتعداد علاقه‌مندان هنر و چهره‌هایی چون «ناصر تقوایی» و «نجف دریابندری» همراه بود. این نمایشگاه تا 23اردیبهشت به نشانی خیابان پاسداران، خیابان محمود گل‌نبی، نرسیده به حسینیه‌ارشاد، شماره37 دایر است. «ناصر تقوایی» طی چند سال گذشته نمایشگاه‌های متعددی برپا کرده و از یک منظر طی این سال‌ها بیشتر در نمایشگاه‌ها دیده شده تا سر صحنه فیلمسازی. او با علاقه خاصی از نمایشگاه «حضوروغیاب» می‌گوید. از وی می‌پرسیم: نگاهتان به نمایشگاه و ایده‌ای که هنرمند به آن پرداخته، چیست؟ این نمایشگاه ایده تازه‌ای دارد. کم و زیاد این اسامی در گوش ما بوده؛ از دوران مشروطیت که این روزنامه‌ها چاپ شدند تا به امروز هر کدام از این روزنامه‌ها یک تاثیر مهم در سرنوشت سیاسی و اجتماعی ما داشتند. روزنامه‌هایی که بعضی از آنها دیگر امروز چاپ نمی‌شوند. برخی تا مدتی چاپ می‌شدند و بعد‌ها برخی دیگر جای آنها را گرفتند و البته آنها نیز دچار‌‌ همان سرنوشت شدند. روزنامه‌های سیاسی و اجتماعی ایران دوران‌های تعطیلی و بازگشایی زیادی را سپری کردند و مدام دچار این سرنوشت بودند، پس به نوعی وضعیت با صد یا ۱۵۰ سال پیش هیچ فرقی نکرده است. البته روزنامه‌هایی که جدی‌تر باشند، دچار مشکلات بیشتری می‌شوند. طبیعت روزنامه همین است؛ اینکه عکس اتفاقات جهان حرکت می‌کند و کارش موشکافی وقایع است. همین هم روزنامه را دچار مشکل می‌کند. ایده برپایی نمایشگاه بسیار خوب بود. اسامی روزنامه‌ها دارای یک ترتیب تاریخی هستند که به سمت معاصر پیش می‌روند. البته پرسوناژ تمام تابلو‌ها، یعنی یک جوان امروزی، تقریبا یکسان است. اینکه هر یک از این اسامی یک خاطره و عکس‌العمل را به‌وجود می‌آورد. شاید ایده خیلی بهتر از این می‌توانست اجرا شود اما نباید فراموش کرد که جوانی این ایده را پیاده کرده که شاید هیچ آشنایی با گذشته مطبوعات ایران مانند مسن‌تر‌ها نداشته باشد. ولی در هر حال ایده، خوب از کار درآمده و کار تازه‌ای است. این پرسوناژ امروزی، نگاهش بازتابانده شده یا با رنگ و سایه روشن ایجاد شده است؟ حالت پرسوناژ و حالاتی که نقاش در مقابل اسامی دارد خود گویاست. خود این پرسوناژ شاید از عنوانی که نوشته‌شده قابل‌تفکر‌تر باشد. به نوعی سرنوشت بسیاری از روزنامه‌ها را می‌توان از این حالت دید. البته برخی خوب درآمده و برخی همراه با ابهام بیشتر. این مطلب بازمی‌گردد به آشنایی ما با روزنامه‌ها و سابقه آنها که برخی را خوب می‌شناسیم و در برابر، آنها را بهتر کشف می‌کنیم و روزنامه‌هایی که شاید آنها را می‌شناسیم این ابهام را باقی می‌گذارد، باید دید در ذهن خودش چه رابطه‌ای ایجاد شده است. شاید به نظر هر بیننده در نگاه اول ابهام ایجاد شود و باید دست به رازگشایی بزند؟ کار هنر همین است. در هنر باید مکاشفه صورت پذیرد و ذهن را از یک سطح به یک عمق ببرد. این به عمق رفتن در اینجا به توفیق رسیده است؟ در برخی می‌رسیم و در برخی نمی‌رسیم. باید رابطه میان روزنامه و نقاش را هم دید. ممکن است ما به‌عنوان شخص سوم آن را خوب درک نکرده باشیم. ولی در کل نقاش موفق بوده است. به‌خصوص اینکه نقاش در گام اول این نمایشگاه را برپا کرده... نکته دیگر اینکه از این تجدد در آثار نقاشی کمی بیرون آمدیم. شاید به این دلیل که در اینجا با اسامی آشناتری روبه‌رو هستیم. شاید حتی بتوان در پس این امر یک روان‌کاوی را انجام داد که آیا مخاطبان می‌دانند که چه سرنوشتی برای روزنامه‌ها به‌وجود آمده است. نسل امروز چه خاطره‌ای از مطبوعات در گذشته دارد؟ برخی ممکن است با اسامی روزنامه‌ها ارتباط بهتری پیدا کنند. یک دختر از نسل امروز آمده و این آزمایش را انجام می‌دهد. تفاوت سلیقه‌ای که به نوعی در پرسوناژ‌ها هم وجود دارد و می‌توان آن را دید؛ اینکه نسل جوان ما چقدر سابقه ‌ذهنی از مطبوعاتی که وظیفه اطلاع‌رسانی را داشتند. می‌شود این ماجرا را ادامه داد؟ بله. مهم ایده کار است که می‌تواند گسترش پیدا کند. برای یک جوان تازه‌کار در عرصه نقاشی که شاید همه مطبوعات در اختیارش نبوده، شروع خیلی خوبی بوده و می‌تواند ادامه یابد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.