|

مروری بر مواضع منتقدان اصولگرای رییس دولت

حامیانی که شاکی شدند

مهسا جزینی

پانزدهم اسفند 84 با تاخیری زیاد بالاخره نخستین بودجه دولت نهم به مجلس رفت. کارشناسان بودجه، دولت عدالت‌محور را به شدت انبساطی، تورم‌زا، ضدتولید و اشتغال و بحران‌زا توصیف کردند. در بودجه 85 به جای کلمه «توسعه» از «تعالی» و به جای کلمه «رشد» از «عمران» استفاده شده بود. تا جایی که گفته شد نمایندگان در فهم رفتار خارج از عرف سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی و نخستین لایحه دولت نهم دچار مشکل شدند. بودجه را اگرچه سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی وقت تهیه کرده بود اما از همان زمان هم می‌شد حدس زد که عمر این سازمان کارشناسی به سر آمده است. گفته شد که در این بودجه دولت به‌کرات اهداف چشم‌انداز 20ساله و قانون برنامه نادیده گرفته شده است. دولت از مجلس بودجه‌ای 12هزار و 500میلیاردی طلب کرده بود اما در کوران نقدهای فراوانی که بر بودجه رفت، نتیجه بسیار شگفت از کاردرآمد. مجلس نه تنها سقف بودجه را به لایحه بازگرداند، بلکه رقم پیشنهادی دولت را به 14هزار و 500میلیاردتومان افزایش داد. کارشناسان اقتصادی همان زمان گفتند که آنچه در جلسه مجلس هفتم رخ داد، مسوولیتی سنگین را متوجه نمایندگان می‌کند. مجلس همان بودجه انبساطی را باز هم افزایش داده بود و تازه دولت را از برخی محدودیت‌ها هم معاف ساخته بود. آنچه در تصویب این بودجه عجیب و غریب نقش زیادی داشت، پافشاری برخی نمایندگان حامی دولت مانند باهنر و توکلی بود که وساطت کردند تا این بودجه تصویب شود. خشت کجی که همان زمان نهاده شد، هشت سال بالا رفت و مشابه این رخداد در سال‌های بعد و درباره بسیاری دیگر از سیاست‌های دولت هم ادامه یافت. از جمله وقتی گزارش تخلفات مالی توسط دیوان محاسبات، در مجلس خوانده شد، نمایندگان حامی دولت روی ترش کردند و حتی برخی در برابر خدمات دولت آن را کم‌اهمیت خواندند و خواستار جلوگیری از پخش آن در صحن مجلس شدند. آن زمان سیاست اصولگرایی در حمایت بی‌چون و چرا از دولت خلاصه می‌شد. اما اصولگرایان این روزها حرف‌های تازه‌ای می‌زنند و اخباری از چنته درمی‌آورند که پیش‌تر حرفی از آن نبود. اصولگرایان اگرچه الان منتقد دولتند اما تاریخچه این اعتراض قدمت چندانی ندارد. پیشینه نقدها در حالی به آغاز دولت فعلی (دهم) و حواشی دولت و به ویژه شخص اسفندیار رحیم‌مشایی باز می‌گردد که اصولگرایان هنوز پاسخی به افکار عمومی برای سکوت و بلکه دفاع خود از تصمیمات غیرکارشناسی دولت در سال‌های گذشته نداده‌اند. مرزی که آنها برای پرسش از دولت کشیده‌اند نهایتا به بعد از سال 88 باز می‌گردد.
روح‌الله حسینیان نماینده مجلس که سال 85 گفته بود: «موضع تهاجمی احمدی‌نژاد را می‌پسندم و معتقدم این سیاست به پیروزی خواهد رسید.» سال 86 احمدی‌نژاد را قهرمان جهان اسلام لقب داده بود و گفته بود: «در هنگام سخنرانی‌اش در دانشگاه کلمبیا از خدا می‌خواستم سخنان احمدی‌نژاد به پایان نرسد. در آخر دو رکعت نماز برای موفقیت احمدی‌نژاد خواندم.» او امسال گفته است: «احمدی‌نژاد چیزی برای دفاع نگذاشته است.» او که سال 88 هم گفته بود: «بنده همچنان از احمدی‌نژاد حمایت می‌کنم.» تا یک سال قبل هم همچنان مدافع احمدی‌نژاد و یکی از 18 نماینده‌ای بود که به نشانه اعتراض به طرح اعلام وصول سوال از احمدی‌نژاد صحن مجلس را آبان‌ماه 91 ترک کرد.
«مهدی طائب» مسوول «قرارگاه عمار» و حامی سفت‌وسخت احمدی‌نژاد که سال 88 رقبای دولت نهم را افرادی دانسته بود که بدون دلیل مدعی ناکارآمدی دولت هستند، اردیبهشت 90 اعلام کرد که برخی اصولگرایان از شش سال پیش می‌دانسته‌اند که تیم محمود احمدی‌نژاد افرادی «خطرناک» هستند. او گفته است اکثر خواص او را رها کرده‌اند، طائب سال 88 با بیان اینکه احمدی‌نژاد آخر اصولگرایی نیست، گفته بود اما «انسان خوب و بی‌نظیری است و وقتی گفت ما مقدمه‌ساز دولت و امام زمان هستیم شعارش آخر هویت اصولگرایی بود.» طائب اما تیرماه 90 درباره رخدادهای سال 84 این‌طور اظهارنظر کرده است: «قالیباف آمد و مطرح شد و دقیقا سپر بلای احمدی‌نژاد شد و احمدی‌نژاد رییس‌جمهور شد.»
«مجتبی ذوالنور» از حامیان احمدی‌نژاد که این روزها به منتقد او تبدیل شده، از جمله اصولگرایانی است که به دنبال اعلام برائت از احمدی‌نژاد گفت: «عملکرد آقای احمدی‌نژاد را نباید به پای کلیت اصولگرایان نوشت. آقای احمدی‌نژاد چندان به حرف کسی عمل نمی‌کند. احمدی‌نژاد امروز احمدی‌نژاد سال ۸۸ نیست.» او با اعتراض به تعبیر احمدی‌نژاد درباره به کار بردن رابطه پدر و فرزندی بین او و رهبری هم گفته بود رابطه با رهبر انقلاب باید ماموم و امام باشد. او «مشایی» و «احمدی‌نژاد» را به لاله و لادن سیاسی تشبیه کرده بود. همه اینها در حالی است که او سال 87 گفته بود: «تداوم دوران احمدی‌نژاد برای یک دوره چهارساله دیگر به مصلحت کشور است و غالب نقدهایی که در مورد دولت مطرح می‌شود غیرمنصفانه و بی‌پایه است.»
«قاسم روانبخش» از حامیان جدی «احمدی‌نژاد» از طیف شاگردان «آیت‌الله مصباح‌یزدی» است که گفته «احمدی‌نژاد» با «مشایی» باز هم بهتر از دیگران است. او که سال 84 گفته بود دولت «احمدی‌نژاد» تریبون ندارد، «احمدی‌نژاد» را احیاگر نقشه‌ها و طرح‌ها و برنامه‌های «امام خمینی(ره)» خوانده و گفته بود موفقیت‌های احمدی‌نژاد باعث ایجاد کینه در دل بدخواهان کشور شد و شب و روز برای شکست وی تلاش می‌کردند. او در اظهارنظری هم اعلام کرده بود که احمدی‌نژاد باید وزرای دلخواه خود را انتخاب کند و هرگز تحت تاثیر فشارها تصمیم نگیرد. با این حال او اخیرا گفته است: «اشکال از «احمدی‌نژاد» است نه از گفتمان سوم تیر و اگر این بیماری‌هایی را که در خودش و دولت به وجود آورده بود، درمان می‌کرد، دولت دهم از دولت نهم موفق‌تر می‌شد، ولی متاسفانه این بیماری‌ها را درمان نکرد و در دولت دهم نسبت به دولت نهم عقب‌گرد داشتیم.»
«حزب موتلفه اسلامی» هم از احزابی است که نگاهش به دولت، چرخش‌های آشکاری داشته است. این حزب سال 84 در دور اول انتخابات از «احمدی‌نژاد» حمایت نکرد و اخیرا «حمیدرضا ترقی» گفته که اما در دور دوم مکلف به حمایت از او شدیم. «محمدنبی حبیبی» دبیرکل این حزب اما در دی‌ 1387 گفت: به این نتیجه رسیده‌ایم که از جناب آقای دکتر «محمود احمدی‌نژاد» در انتخابات دهمین دوره ریاست‌جمهوری حمایت کنیم. او شش دلیل هم برای حمایت از «احمدی‌نژاد» برشمرده بود «حبیب‌الله عسگراولادی» عضو پرنفوذ موتلفه هم اردیبهشت 88 از برگزاری چهار جلسه با دکتر احمدی‌نژاد و طرح خواسته‌های مراجع و علما و همچنین اصولگرایان و پاسخ احمدی‌نژاد به آنها خبر داد و گفت: در نهایت 14 تشکل جبهه پیروان خط امام و رهبری به این نتیجه رسیدند که از احمدی‌نژاد حمایت کنند. با این حال «عسگراولادی» اخیرا گفته که «احمدی‌نژاد» با طرح پوتین - مدودف می‌خواهد بعد از شش‌ماه به قدرت بازگردد. بعد هم به او هشدار داده که مراقب شیطان باشد.
«علیرضا زاکانی» از دیگر حامیان احمدی‌نژاد است که همان زمان در مرحله دوم انتخابات حمایت قاطع خود را از «احمدی‌نژاد» اعلام کرد و احمدی‌نژاد را انتخاب درست و شایسته اصولگرایان دانست. او گفت که سال 84 احمدی‌نژاد با حرف شعار و صداقت در رفتار و گفتارش 10 روز مانده به انتخابات، نفوذ غیرقابل پیش‌بینی در قلب‌های مردم پیدا کرد. زاکانی که سال 88 هم دفاع از احمدی‌نژاد را وظیفه همه خوانده بود گفت: «چون منافع ملی کشور در میان است زمان نشستن و سکوت کردن نیست.» این در شرایطی است که «زاکانی» اخیرا در واکنش به اظهارات اخیر احمدی‌نژاد گفته است: فردی که برخی اطرافیان و نزدیکانش غرق در فسادهای مالی و اقتصادی هستند، نمی‌تواند مدعی مبارزه با مفاسد اقتصادی باشد. یا گفته قیمت‌ها به صورت افسارگسیخته بالا می‌رود و رییس‌جمهوری به دنبال کارهای تبلیغاتی است. این حامی سابق اخیرا به رشوه یکی از دولتمردان به مدیر امور اداری مجلس برای کاندیداشدن برای مجلس نهم اشاره کرد و گفت: آقای افراشته مدیر امور اداری مجلس عنوان کرد که آقای ملک‌زاده آمد و گفت 320میلیون‌تومان به شما می‌دهیم به شرط اینکه شما از بوشهر کاندیدا شوید، ولی اگر رای آوردی باید با من هماهنگ باشی. اخیرا هم گفته که اگر گزینه دیگری داشتیم از «احمدی‌نژاد» حمایت نمی‌کردیم. بعد هم گفته که «احمدی‌نژاد» از اول هم از اصولگرایان اعلام برائت می‌کرد.
«مهدی چمران» از اعضای آبادگران و حامیان احمدی‌نژاد در دوره شهرداری‌اش در شورای شهر تهران بود که انتظار می‌رفت با ورود احمدی‌نژاد به دولت او نیز همراهش شود. رخدادی که به وقوع نپیوست. او اخیرا درباره تصمیم جدایی ری از تهران به دولت تاخته و گفته است ما اصلا نمی‌دانیم این تصمیمات را چه کسی می‌گیرد وگرنه می‌نشستیم با استدلال و دور از تعصب با او بحث می‌کردیم تا به یک نتیجه برسیم. وقتی هم که بودجه مترو از سوی دولت تخصیص داده نشد و قالیباف هم به جلسات هیات دولت راه داده نشد او هم کمی از حمایت‌های پیشین خود عدول کرد. این در حالی است که او سال 85 از انشقاق اصولگرایان گلایه کرده و گفته بود در صورتی که اصولگرایان به وحدت نرسند خدا به آنها پس‌گردنی می‌زند. او سال 88 گفته بود که سکوت احمدی‌نژاد در برابر توهین‌ها بیانگر بزرگ‌منشی اوست. ان‌شاءالله این دوره احمدی‌نژاد رییس‌جمهور شود تا راه رجایی را دنبال کنیم. او حمایت از «احمدی‌نژاد» را وظیفه اصولگرایان خوانده و احمدی‌نژاد را یک قهرمان و انسانی شجاع لقب داده بود.
حجت‌الاسلام «محمد شجونی» از جمله حامیان پیشین «احمدی‌نژاد» است که این روزها از الفاظ و تعابیر بدیعی برای توضیح و توصیف سکنات رییس دولت استفاده می‌کند. او درباره «احمدی‌نژاد» گفته است: «این را هم باید مثل بنی‌صدر ردش کرد رفت یا تعمیر و نگهداری‌اش کرد؟» شجونی با اشاره به اسفندیار رحیم‌مشایی او را ملیجک خوانده و گفته من نمی‌فهمم که چرا این ملیجک را نگه می‌دارد. او که سال 88 رابطه دولت و روحانیون را این‌طور توصیف کرده بود: «احمدی‌نژاد بهترین رابطه را با علما و روحانیون دارد. قاطبه روحانیون و مراجع تقلید و حوزه‌های علمیه از دولت اصولگرای دهم حمایت می‌کنند و این دولت را باور دارند.» حالا تعبیر مجهول‌الهویه را درباره او به کار می‌برد. او گفته است شاید بگوییم مثلا احمدی‌نژاد و خاتمی هم کاری نکرده بودند و آمدند رییس‌جمهور شدند اما این دوره آدم‌های مجهول‌الهویه نمی‌توانند امید به ورود به بحث مهمی چون انتخابات داشته باشند. بعد هم گفت که خاروخاشاک احمدی‌نژاد را گرفتار کرده‌اند.
«حدادعادل» که 15 خرداد 88 اعلام کرده بود
به «احمدی‌نژاد» رای می‌دهد، گفته است اگر باز هم به همان تاریخ بازگردد باز هم به او رای می‌دهد. او از جمله حامیان دولت بود که در مجلس هفتم همواره حامی سیاست‌های به نفع دولت بود. با همه این احوال او اردیبهشت 92 به نقد طرح «هولوکاست» از سوی «احمدی‌نژاد» پرداخت و گفت: «ما از انکار «هولوکاست» سودی نبردیم.» او همچنین گفته است: «معتقدم اداره کشور احتیاج به شروشوری ندارد. ما در مقابل دشمن خارجی باید شروشوری از خود نشان دهیم نه در برابر خودمان. رییس‌جمهوری خوب کسی نیست که هرچه از او بپرسند بلافاصله جواب دهد و با عدد و رقم تصمیم‌گیری کند. این رویکرد فایده‌ای ندارد.» او که در همه این جملات نیم نگاهی به رییس فعلی دولت داشته است وقتی سال 89 در پاسخ به این جمله احمدی‌نژاد که «مجلس دیگر در راس امور نیست» و گفت: «مجلس عامل جلوگیری از تعدی به حقوق ملت است برای مقابله با دیکتاتوری»، «سعید ابوطالب» این واکنش او را دیرهنگام خواند و گفت: «این‌طور جا افتاده که مجلس نه وکیل‌المله که وکیل‌الدوله است.»
از میان اصولگرایانی که پشت احمدی‌نژاد قامت راست کردند، سرگذشت «محمدرضا باهنر» از همه جالب‌تر است. او که در مجلس هفتم مشاور اصلی دولت و رییس سیاسی مجلس لقب گرفته و حالا می‌گوید که «عملا از حمایت احمدی‌نژاد توبه کردم.» «احمدی‌نژاد سهمش را گرفت و رفت.» یا «اتفاقی که سال 84 برای اصولگرایان افتاد اتفاق مطلوبی نبود.» بعدا هم گفت: «من در انتخابات 88 به «احمدی‌نژاد» رای نداده‌ام، در سال 88 من در میان نامزدهای ریاست‌جمهوری فرد اصلحی را ندیدم، اما رای خود را به «محسن رضایی» دادم. در سال 84 نیز به خاطر اینکه رییس ستاد انتخابات لاریجانی بودم، باز به احمدی‌نژاد رای ندادم.» اما اگر هشت سال به عقب بازگردیم از این نماینده مجلس سخنان دیگری می‌شنویم: «کسانی که می‌خواهند با این دولت کار کنند، باید رفتارشان را با رییس دولت هماهنگ کنند. من اولین کسی بودم که بحث ریاست‌جمهوری احمدی‌نژاد را مطرح کردم.» «صداقت رفتار و گفتار احمدی‌نژاد باعث نفوذ وی در قلب‌های مردم شده است.» «علی یونسی» وزیر وقت اطلاعات هم اخیرا به شرق گفته است: «آقای باهنر سه‌بار علیه من مصاحبه کرد و یک‌بار گفت که در وزارت اطلاعات را باید گل گرفت که آقای احمدی‌نژاد را برای شهردارشدن تایید نمی‌کند در حالی که ما ایشان را برای ریاست‌جمهوری در نظر گرفته‌ایم. چطور است که وزارت اطلاعات ایشان را تایید نمی‌کند؟»
«مهدی کوچک‌زاده» نماینده مجلس هم «حامی احمدی‌نژاد» بود که بعد از جریان استیضاح وزیر کار از احمدی‌نژاد خواست در پیشگاه خدا استغفار کند و گفت: «اگر در پیشگاه خداوند متعال استغفار ننموده و علنا از رهبری و مردم طلب بخشش نکنید، من هیچ دلیلی برای ترجیح شما بر دیگر روسای قوا و استیضاح‌کنندگان خطاکار و لجوج نمی‌بینم.» این در حالی است که وقتی سال 88 گزارش 140 تخلف مالی دولت از سوی دیوان محاسبات در مجلس خوانده شد او خطاب به علی لاریجانی گفت: «این گزارش نصفه‌ونیمه به سفارش این و آن نوشته شده است.» پیش‌تر هم درباره مناظره‌های انتخاباتی احمدی‌نژاد گفته بود «افشاگری‌های احمدی‌نژاد کاملا حقیقت دارد و او خود را فدا کرد.» کوچک‌زاده دولت احمدی‌نژاد را پرکارترین و سالم‌ترین دولت بعد از انقلاب لقب داده و گفته بود: «به جهت و مسیری که ایشان انتخاب کرده است و حرکت می‌کند هیچ نقدی وارد نیست.»
«حمید رسایی» حامی «محمود احمدی‌نژاد» از طیف پایداری است که وی تیرماه 90 در مصاحبه‌ای گفت: «احمدی‌نژاد» از سوم تیر یا همان جریان حزب‌اللهی جدا شده است. این در حالی است که او سال 88 درخصوص اجرایی نشدن مصوبات سفرهای استانی هم دلیل آورده بود که: «چون شش سال از مصوبات زمان خاتمی می‌گذرد و احمدی‌نژاد دارد آنها را اجرا می‌کند» همان سال هم وقتی احمدی‌نژاد در حال ارایه رئوس کلی برنامه‌های دولت جدیدش بود، در پاسخ به منتقدان دولت در مجلس گفت: «صحبت‌های آقای احمدی‌نژاد آبی بود که بر آتش افروخته آنان ریخته شد.» او گفت عده‌ای می‌خواهند از احمدی‌نژاد انتقام بگیرند. «رسایی» وقتی با این سوال روبه‌رو شده بود که احمدی‌نژاد در جلسات پول پخش می‌کند پاسخ داده بود: «این پول‌ها خارج از حیطه قانون نبوده و غیرقانونی نیست چرا که بر اساس اعتباراتی که در اختیار دارد می‌تواند به پرسنل خود بدهد.»
سقای بی‌ریا هم از هواداران رییس دولت بود که سال 90 گفت: الزامی نداریم که احمدی‌نژاد را قبول کنیم و اگر کسی را قبول کردیم تا آخر قبول کنیم و اگر رد کردیم تا آخر
رد کنیم. او احمدی‌نژاد را فقط یک مصداق خوانده بود. اگرچه که این مشاور احمدی‌نژاد در امور روحانیون پیش‌تر گفته بود: «در سفر شانگهای خانم‌های هندو آمدند و با دست مالیدن بر شیشه اتومبیل رییس‌جمهوری خواستند خودشان را متبرک کنند.»
قطعا هیچ حامی‌ای برای احمدی‌نژاد «فاطمه رجبی» نخواهد شد؛ نوشتن یک کتاب و ملقب کردن «احمدی‌نژاد» به معجزه هزاره سوم کافی بود تا او ارادت خود را به رییس دولت ثابت کند، حتی اگر این روزها در حال طی کردن دوران شک و سکوت باشد و دیگر نخواهد نه تنها درباره احمدی‌نژاد بلکه درباره هیچ‌کس دیگری حرف بزند. «فاطمه رجبی» که در کتاب احمدی‌نژاد معجزه هزاره سوم می‌نویسد: «آرای احمدی‌نژاد در حقیقت آرای فاطمی بود و یک فریاد برائت آشکار؛ پس مبارک باد رای فاطمیون به دولت فاطمی»، در یکی از آخرین اظهارنظرهایش پیش از سکوت گفته است: «ملت حزب‌الله هیچ‌گاه با هیچ فردی و هیچ جریانی عقد اخوت نبسته‌ است، آقای احمدی‌نژاد تصور نکند که 25میلیون رای دارد و این افراد به خاطر شخص احمدی‌نژاد به او رای داده‌اند.» این در حالی است که او سال 90 طرح سوال نمایندگان از احمدی‌نژاد را ناشی از «کینه نمایندگان» دانسته بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.