|

با وجود کشف منابع «نفت‌ماسه»

وزیر نفت عربستان: آمریکا به خاورمیانه وابسته می‌ماند

محمدآزاد: «به اعتقاد من زمزمه‌های پایان اعتماد دوجانبه میان عربستان و آمریکا خام و حتی ساده‌لوحانه است.» این بخشی از سخنان «علی النعیمی»، وزیر نفت عربستان، در «مرکز مطالعات راهبردی و استراتژیک» در واشنگتن است. به گزارش «رویترز»، آقای «النعیمی» شامگاه سه‌شنبه، برای نخستین‌بار پس از چهار سال، در آمریکا سخنرانی کرد و با استقبال از جهش بی‌سابقه تولید نفت خام در آمریکا گفت: «اخبار مبارکی است». تولید نفت ایالات متحده به بالاترین میزان در 20سال گذشته رسیده و از همین بابت برخی تحلیلگران بر این باورند کاهش سطح وابستگی آمریکا به نفت خاورمیانه موجب سست‌شدن پیوندهای نظامی آن با کشورهای حوزه خلیج‌فارس، از جمله عربستان سعودی خواهد شد اما وزیر نفت عربستان، بزرگ‌ترین صادرکننده نفت خام جهان، معتقد است نه‌تنها این‌گونه نخواهد شد بلکه افزایش تولید در آمریکا به ثبات بیشتر بازار خواهد انجامید. «النعیمی» در بخشی از سخنان خود گفت کسانی که از استقلال در حوزه انرژی سخن می‌گویند «از شناخت طبیعت درهم‌تنیده بازار انرژی جهان ناتوانند.» و در ادامه خطاب به سیاست‌گذاران واشنگتن گفت: «افزایش تولید نفت در ایالات متحده به ثبات اقتصاد آمریکا کمک خواهد کرد و در این شرایط دشوار موجب تولید شغل در کشور خواهد شد.»
«رویترز» می‌نویسد حجم جهش تولید نفت آمریکا بیش از آن چیزی است که در ابتدا تصور می‌شد. مطابق آخرین آمار دولت ایالات متحده، اکتشافات جدید نفت فقط در مرکز کشور بالغ بر 4/7میلیارد بشکه است؛ یعنی دو برابر میزان تخمینی در سال 2008. با این حال و با وجود افزایش تولید نفت در دیگر نقاط جهان جز آمریکا، نظیر عراق و برزیل، عربستان سعودی هنوز بیشترین میزان تولید مازاد جهان را داراست؛ رقمی بین 5/2 تا 5/3میلیون بشکه مازاد تولید در روز و این در حالی است که مطابق قوانین ایالات‌متحده، نفت تولیدی باید داخل کشور مصرف شود و تولیدکنندگان اجازه صدور آن را ندارند مگر با موافقت رییس‌جمهور آمریکا.
با وجود این آقای «النعیمی» می‌گوید نظر به افزایش سطح تولید و عرضه در جهان و پدیدآمدن رقبای جدید در بازار عربستان تا سال 2020 از سطح تولید کنونی خود، یعنی روزی 9‌میلیون بشکه در روز فراتر نخواهد رفت، گرچه می‌تواند در سال‌های پیش رو و با احداث زیرساخت‌ها و میادین جدید سطح تولید خود را تا 15‌میلیون بشکه نیز افزایش دهد.
بنای روابط دوجانبه: تقاضای آسیا و مساله ایران
«رویترز» می‌نویسد گرچه تحلیلگران با وقوع رشد انفجاری تولید در آمریکا در انتظار تغییر در روابط «ویژه» میان عربستان و ایالات متحده هستند اما اکنون هنوز عواملی در جریان است که روابط دو طرف را در حالت سابق حفظ خواهد کرد.
یکی افزایش تقاضای آسیاست. هند و چین، دو کشور با جمعیت بالا و اقتصاد روبه‌رشد، هر روز بیش از پیش به واردات انرژی نیاز دارند و برای تامین انرژی تا حد زیادی به تولید نفت خاورمیانه متکی هستند. آقای «النعیمی» نیز در سخنان خود بر این نکته تاکید کرد و گفت «تقاضای آسیا موتور محرک آینده بازار نفت است.» آقای وزیر پیش از این نیز طی سخنانی در دوحه قطر گفته بود «با توجه به تقاضای فزاینده آسیا هیچ‌کس نباید از عرضه‌کنندگان جدید در بازار هراس داشته باشد.» «رویترز» به نقل از یکی از مشاوران دولتمردان واشنگتن که نخواسته نامش فاش شود می‌نویسد: «عربستان رشد انفجاری تولید نفت ایالات متحده را خطرناک نمی‌داند، خصوصا در مقیاس بازار جهانی نفت.» عربستان و آمریکا نقاط اشتراک فراوان با یکدیگر دارند. «النعیمی» در بخشی از سخنان خود در واشنگتن گفت: «هدف اصلی سیاست‌های عربستان در حوزه انرژی جلوگیری از افزایش قیمت نفت به هر بهایی است.» هدفی که کاملا با سیاست‌های ایالات‌متحده هماهنگ است. ایالات‌متحده نیز تمایل دارد از افزایش قیمت نفت جلوگیری کند. نخست به این دلیل که ایالات‌متحده، به‌رغم جهش عظیم در تولید، همچنان یکی از بزرگ‌ترین واردکنندگان نفت از خاورمیانه است. آقای «النعیمی» در سخنان خود آماری جالب از این واقعیت ارایه می‌کند. «عرب نیوز» در گزارش خود از سخنرانی او به نقل از وزیر می‌نویسد: «واردات نفت ایالات‌متحده از خاورمیانه در نیمه دوم سال 2012 به بیشترین میزان خود از دهه 90 به این سو رسیده است.» دوم توافق دو کشور بر سر مساله ایران است.
«رویترز» می‌نویسد: ایالات‌متحده برای تحقق اهداف خود در فشار بر ایران در موضوع هسته‌ای سعی دارد راه درآمدهای نفتی تهران را سد کند. در این مسیر باید در عین اینکه صادرات نفت ایران را محدود می‌کند، جای خالی نفت این کشور را پر کند تا کمبود عرضه به افزایش قیمت‌ها منجر نشود؛ تا هم به روند کلی اقتصاد شکننده جهان در حالت کنونی شوک وارد نیاید و هم افزایش قیمت، در جهت عکس تحریم‌ها، درآمدهای ایران را بالا نبرد. این مسیر مشترک عربستان سعودی و آمریکاست. عربستان، رقیب قدیمی ایران نیز در مناقشه بر سر مساله هسته‌ای ایران با آمریکا هم‌مسیر است و همچنین به واسطه همراهی با آمریکا در پایین نگه‌داشتن قیمت‌ها از حمایت سیاسی و نظامی ایالات‌متحده برخوردار خواهد شد.
با همه این اوصاف، تحلیلگران، افزایش تولید نفت آمریکا را برای عربستان بدون عواقب نمی‌دانند. «چاس فریمن»، سفیر آمریکا در عربستان سعودی در زمان ریاست‌جمهوری «جورج بوش» به «رویترز» می‌گوید: «به نظر می‌رسد عربستان سعودی با این پیش‌فرض اسلحه می‌خرد که در آینده باید نقشی عمده‌تر در دفاع از خود برعهده گیرد.» و در ادامه می‌افزاید: «ما هنوز شریکیم، اما شرکایی با نزدیکی کمتر از پیش.» نکته‌ای که ظاهرا دولتمردان سعودی نیز دریافته‌اند. در واقع عربستان سعودی می‌خواهد حتی در صورت کم‌شدن یا از میان‌رفتن تقاضا از سوی آمریکا همکاری «ویژه» خود را با این کشور حفظ کند. به همین منظور مشتری‌های آسیایی را به‌عنوان بازار جایگزین مدنظر دارد و آمریکا را به چشم شریک استراتژیک می‌نگرد و با سیاست‌های آن همراهی می‌کند. «دیوید گلدوین»، مسوول پیشین روابط‌بین‌الملل انرژی در وزارت کشور ایالات‌متحده در رابطه با حضور نظامی کشورش در «خلیج‌فارس» به «رویترز» می‌گوید: « (حضور نظامی) بیشتر مربوط به اقتصاد جهانی و ایران است تا عربستان سعودی.» آقای «النعیمی» می‌گوید: «وابستگی به سوخت فسیلی باقی خواهد ماند؛ چراکه تا مدت‌ها یگانه منبع انرژی به‌صرفه، باثبات و موثر است.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.