|

تحلیل روانکاوانه یک اثر

باغ مخفی: ناخودآگاه نقاش

نازنین رحیمی

تحلیل تابلویی که 860میلیون‌دلار بفروش می‌رسد، حس عجیبی دارد... بیش از این در این‌باره نمی‌گویم و تحلیلم را شروع می‌کنم. آنچه وادارم کرد که به رازگشایی این تابلو بپردازم قیمت بی‌شمار آن نبود بلکه بزرگ‌نمایی تدی (خرس عروسکی) بچه‌هایی بود، که فانتزی زیبایشان را در این باغ مخفی پیدا می‌کنند. کار من در اینجا بررسی فرم و ارزش‌های هنری نقاشی این نقاش نیست. من به تحلیلی از نقطه‌نظر روانشناختی می‌پردازم. باغ مخفی، یا به عبارت دیگر همان ناخودآگاه نقاش؛ با استفاده از شیشه‌های رنگی و انعکاس نورهای سواروسکی، عالمی فاتنزی گرفته است. پس در اینکه این تابلو خواب و فانتزی نقاش است، به عبارتی حرفی دیگر نیست. اما این خرس که یادآور بحث ابژه انتقالی TRANSITIONAL OBJECT از دیدگاه وینکات است. من را بر این داشت که تعریفی از این ابژه داشته باشم. ابژه انتقالی می‌تواند عروسکی کوچک، پتوی کودک، یا بالشی رنگ رورفته باشد که کودک جای مادر گذاشته و آرامشش را با آن می‌یابد. همه جا با خود می‌برد و در کنار آن به امنیت می‌رسد. تدی خرس کوچک خواب کودک این‌بار آن‌قدر بزرگ می‌شود که صاحبش در آغوش کشد و امنیت مادر به او بدهد. پسرک دیگر موهایی بلوند ندارد. در این تابلو، همان‌طور که گفتم، ابژه انتقالی نقاش، آن‌قدر بزرگ شده، که پسربچه موسیاه هفت هشت ساله را، با آرامش تمام بغل کرده.کودک تابلو، خود را رها کرده، در آغوش آن خرس مهربان شیشه‌ای با آرامش به فانتزی‌ای می‌رسد که باغ مخفی است. کودک موسیاه تابلو، به جای به دست‌گرفتن تدی قصه‌ها و همراهی‌کردن او، در تخیلش با او همراه می‌شود و این‌گونه با آرامش و امنیت و به نوعی مادر امن خود همراه است. این باغ مخفی، که ریشه در ناخودآگاه همه آدم‌ها دارد، زبان نقاش را جهانی می‌کند اگرچه فکر می‌کنم این ابژه بیشتر از دنیای آن طرف آب‌ها آمده. و در تجربه کودکی کودکان ما کمتر نقش دارد. در هر صورت امنیت و آرامش آرزوی هر انسانی و حتما حق همه ماست. و باغ مخفی شاید فانتزی و خیال همه ما باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.