|

به بهانه روز ملي «خلیج‌فارس»

بازی روزگار

کامیار عبدی

بازی روزگار را ببینید که ایالات متحده آمریکا (به‌جز ارتش آن) و اسراییل، که دولت جمهوری اسلامی ایران را دشمنان خود می‌دانند، در کنار متحدان ایران، از جمله کشورهای جهان هستند که رسما در اسناد و مکاتبات خود از نام «خلیج‌فارس» استفاده می‌کنند. بسیاری از کشورهایی که با ایران روابط دوستانه یا حتی معمولی دارند در زمینه نام خلیج‌فارس سیاست رسمی یکسانی ندارند. از طرفی هم، این کشورها با کشورهای ریز و درشت عربی حاشیه خلیج‌فارس نیز رابطه دارند و چون رابطه‌شان با آنان معمولا از نظر مالی و اقتصادی پروپیمان‌تر از رابطه‌شان با ایران است، در استفاده از نام جعلی «خلیج‌ ع ر ب ی» ابایی ندارند. فقط آمریکا بود که حتی در مناسباتش با کشورهای عربی و به‌رغم غرولند آنان، کماکان از نام «خلیج‌فارس» استفاده می‌کرد. اسراییل هم که در کنار تمام خصومت‌ها، هنوز به ایران به چشم كشوری استراتژیک در بین دریایی از اعراب می‌نگرد که هر دو کشور کینه دارند، طبیعتا ترجیح می‌داد که از نام «خلیج‌فارس» استفاده کند. «جنگ نفت‌کش‌ها» از سال 1986 پای نیروهای نظامی خارجی، به‌ویژه نیروی دریایی آمریکا را به خلیج‌فارس باز کرد. حمایت ارتش‌های غربی، به‌ویژه ارتش آمریکا و رویدادهای آتی، به‌خصوص جنگ خلیج‌فارس (91-1990) و جنگ عراق (2003 تا 2011) و رونق اقتصادی ناشی از افزایش شدید قیمت نفت در دهه اول هزاره سوم، شیخ‌نشین‌های عرب را در استفاده از نام «الخلیج ا ل ع ر ب ی» جری‌تر کرد و بسیاری از غربیان (و همچنین شرقیان) را که برای کار یا سرمایه‌گذاری به شیخ‌نشین‌ها روی می‌آوردند به استفاده از نام جعلی واداشت. در این بین، همان‌گونه که آمد، دولت آمریکا به تمام ادارات و واحدهای نظامی خود رسما بخشنامه کرده بود که نام این آبراه Persian Gulf است و تمام افراد - اعم از نظامی و غیرنظامی - آمریکایی موظف‌اند از این نام استفاده کنند؛ اما اعراب سرانجام موفق شدند آمریکایی‌ها را هم از راه به‌در کنند. در سال 1995 ناوگان پنجم آمریکا یک گروه ضربت مستقل در خلیج‌فارس مستقر کرد. ستاد فرماندهی و بندرگاه این گروه ضربت در منامه، پایتخت بحرین بود و چون این نیروی ضربت برای دفاع از بحرین و دیگر شیخ‌نشین‌ها در مقابل خطرات احتمالی (که پس از سقوط حکومت بعث در عراق فقط می‌توانست ایران باشد) در آنجا مستقر شده بود، بخش عمده‌ای از هزینه‌های هنگفت آن را شیخ‌نشین‌ها پرداخت می‌کردند. شیخ‌نشین‌ها در مقابل پول فراوانی که می‌پرداختند فقط یک تقاضا داشتند و آن هم اینکه آمریکایی‌ها به جای نام Persian Gulf از نام Arabian Gulf استفاده کنند. از دید آمریکا، در مقابل هزینه‌های سنگین یک گروه ضربت، این تقاضای بزرگی نبود. بنابراین، از سال 2005 حداقل نیروی دریایی آمریکا (برخلاف بخشنامه سال 1984) استفاده از نام Arabian Gulf را آغاز کرد. دیگر واحدهای نظامی آمریکا، به‌علاوه نیروهای نظامی دیگر کشورها هم که در خلیج‌فارس مستقر بودند، به مرور استفاده از این نام جعلی در نیروی دریایی آمریکا آغاز شد. کار دنیا را ببینید که با پول بادآورده نفتی حتی می‌توان پولدارترین کشور دنیا را هم خرید. بنابراین، اکنون فقط دولت اسراییل است که کماکان از نام «خلیج‌فارس» استفاده می‌کند. خوشبختانه روابط اسراییل و اعراب چنان تیره‌وتار است که بعید می‌دانم به این زودی‌ها اعراب راهی پیدا کنند تا اسراییل را هم متقاعد کنند که از نام جعلی «خلیج ‌ع ر ب ی» استفاده کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.