محمد حقوقی؛ پرنده هزاربال
داریوش معمار
محمد حقوقی، شاعر و منتقد شناخته شده شعر نو فارسی به همراه هوشنگ گلشیری، ابوالحسن نجفی، جلیل دوستخواه، محمد کلباسی، احمد گلشیری، اورنگ خضرایی، مجید نفیسی، رضا فرخفال، احمد میرعلایی، ضیاء موحد، هرمز شهدادی، محمدرضا شیروانی، یونس تراکمه، منصور کوشان و ... با عنوان حلقه «جنگ اصفهان» شهرت یافتند که برگرفته از مجلهای به همین نام بود که توسط ایشان انتشار مییافت. او همچنین با انتشار نخستین آنتولوژی شعر نو فارسی در دهه پنجاه شهرت بسیاری میان محافل ادبی و علاقهمندان شعر به دست آورد. محمد حقوقی منتقد و شاعر اصفهانی، متولد اردیبهشت ماه 1316 است، او از دانشسرای عالی تهران فارقالتحصیل رشته زبان و ادبیات فارسی شد، این موضوع احتمالا سرآغاز رشتهای بوده که تا زمان مرگ، وی را در پیوند با شعر و ادبیات قرار داده است. حقوقی، کار سرایش شعر را با قصیدهسرایی تحت تاثیر سبک خراسانی و مهدی اخوان ثالث، آغاز کرد اما در ادامه راه دیگری را برگزید و شاعری نیمایی شد. در سالهای دهه 60 فعالیت ادبی حقوقی مانند بسیاری از شاعران و نویسندگان ایرانی تحت تاثیر تحولات سریع اجتماعی و جنگ متوقف شد، او در مورد آغاز مجدد کارش در این سالها
روایتی جالب آورده است: «خود من تا سال۵۹ قضایا را مینگریستم، تا اینکه با شروع جنگ، اضطراب به نهایت شدت خود رسید، اضطراب تجزیه وطنم. تا سرانجام که یک شب تا صبح در یک حالت انفجار، شعر بلند «خروس هزاربال» را نوشتم.» اگر قرار باشد میان منتقدان مطرح شعر نو که در شاعری نیز شهرتی داشتند، نام سه نفر را به عنوان مطرحترین افرادی که تلاششان در تحلیل آثار نوپردازان تاثیر بسیاری در تداوم مسیر شعر نو داشته بیاوریم، حقوقی، براهنی و دستغیب احتمالا در پنجدهه گذشته در صدر فهرست میباشند. حقوقی با انتشار تحلیلهایی تحت عنوان «شعر زمان ما» درخصوص آثار مهمترین شاعران نوپرداز که پیشتر شهرتشان در مقاله« کی مرده کی بهجاست» توسط او در مجله جنگ اصفهان پیشبینی شده بود، در میان عموم مخاطبان ادبی به عنوان منتقدی معتبر در سالهای آخر عمرش شناخته شد. در دهه70 حقوقی میان شاعران جوان و تحولخواه این دوره که نسل پنجم از نوپردازان بودند، به دلیل نزدیکی که با ایشان در رفتارش بروز میداد و دقت در آثارشان و معرفی شعر چهرههای مستعد این نسل مقبولیت یافت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.