|

پدر تئاتر ایران ۸۲ ساله شد

جای سمندریان خالی است

عسل عباسیان

«مهربان باشید با هم، با همه؛ حسادت و نادانی دشمن درجه یک شماست؛ جغرافیای هنر شما به بزرگی روح بشر و کائنات و ابدیت است، نه چهاردیواری‌های تنگ صحنه؛ اعتبار هنری‌تان را اگر از پامال‌کردن اعتبار دیگران گدایی کرده‌اید، هیچ نیستید، هیچ؛ نوچه‌پروری و لشکرکشی قبیله‌ای رایج هیچ نسبیتی با دانش‌پروری و دانش‌آموزی ندارد؛ به معنای عمیق کلمه استاد باشید بی‌آنکه گرفتار تفرعن، تبختر، نخوت و پلشتی‌های رایج همراه این واژه بزرگ باشید؛ موج‌سواری سیاسی نکنید که بدجوری غرق می‌شوید؛ بر اصول خودتان پافشاری کنید، اگر اصولی دارید؛ حتی اگر زجرآورترین تنهایی‌ها نصیبتان شود. هنر مردان بزرگ همین است؛ عاشق باشید و عاشق بمانید.» جملاتی که خواندید از مردی است که حالا 10‌ماهی می‌شود که صحنه در سوگ او داغدار است. امروز «حمید سمندریان» پدر تئاتر مدرن ایران 82ساله می‌شود و این نخستین سالی است که دوستدارانش تولدش را در نبودش جشن می‌گیرند. همسرش، «هما روستا»، با بغض و اشک از جای خالی‌اش می‌گوید و دیگران هم معتقدند که با فقدان او تئاتر، جواهری گرانقیمت را از دست داده است. در ادامه، حرف‌های نزدیکان او را در سالروز تولدش می‌خوانید. هما روستا: پارسال در چنین روزی برای «حمید» جشن تولد گرفتیم... و امسال جایش خالی است... خالی است... خالی است... در همه لحظه‌ها... جایش خالی است تا ببیند دوباره پس از سال‌ها روی صحنه‌ام... عزت‌الله انتظامی: سالیان سال با «حمید سمندریان» زندگی و رفاقت کردم. واقعا از‌دست‌دادن او فقدان بزرگی برای جامعه تئاتر ایران بود. بعد از رفتن این جواهر قیمتی، تئاتر ایران یتیم شد. کاری راکه سمندریان برای تئاتر کرد مشکل بتوان از این به بعد نمونه‌اش را بر صحنه‌ها دید. سمندریان تکرارنشدنی بود. داوود رشیدی: نخستین‌بار در اوایل دهه 40 شمسی با حمید سمندریان توسط پری صابری، آشنا شدم. حمید سمندریان در دانشگاه حضور مستمر و فعال داشت و استاد بسیار موفقی بود. من هم مدتی در دانشکده هنرهای زیبا تدریس می‌کردم و به‌واسطه همین همکاری تبدیل به رفقای صمیمی شدیم. سمندریان علاوه بر اینکه هنرمند درجه یک تئاتر بود، هنر بسیار بزرگ دیگری هم داشت در زمینه آموزش به جوانان. او یک آموزگار درجه یک بود و خوب می‌توانست دانسته‌ها و علم و هنر خودش را به جوانان منتقل کند و همین ویژگی او را از سایر هنرمندان این عرصه جدا کرده بود. ضمن جدیت، با دانشجویان و شاگردانش، خیلی جدی هم بود، اما درعین‌حال شاگردانش با او احساس نزدیکی می‌کردند. کارهای تئاتری حمید سمندریان را خیلی دوست داشتم و باز در آن کارها هم او نشان داد که علاوه بر عرضه هنر خودش می‌تواند در قالب همان اجرا به دیگران معیارهای درست اجرایی را آموزش بدهد. خاطره خوبی از جشن تولد دو سال قبل با او دارم. همسرش «هما روستا» جشنی ساده و به‌یادماندنی برای 80ساله‌شدنش ترتیب داده بود که اتفاقا من هم شرکت کردم و شوق و شادی کودکانه‌اش را در آن روز هرگز فراموش نمی‌کنم. در تمام روزهای بیماری قبل از فوتش به ملاقاتش می‌رفتم و از دست رفتنش برایم ضایعه بزرگی بود، همان‌طور که برای تئاتر و بازیگری ایران. اما خوشحالم که شاگردان بسیاری که دست‌پرورده‌اش هستند، امروز مشغول آموزش به جوانان هستند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.