|

نگاهی به کتاب «گفت‌وگو با مهدی سحابی»

همیشه چیزی ناگفته می‌ماند

پانیذ زرتابی

«گفت‌وگو با مهدی سحابی» مجموعه گفت‌وگوهای این مترجم - نقاش با حوری اعتصام است که از دی 82 تا فروردین 83 انجام شده است. بخش‌هایی از این گفت‌وگو که در کتاب آمده، توسط مهدی سحابی بازبینی شده است. در مقدمه کتاب آمده که قرار بوده بعد از ویرایش چیزهایی هم به متن اضافه شده یا تغییر کند: «صد افسوس که مهدی سحابی این مجال را نیافت و ناگزیر ویرایش صوری، رفع برخی ابهام‌ها و انسجام سخن در قالب مکتوب توسط حوری اعتصام و نشر مرکز انجام شد. با این حال تک‌وتوکی از موارد نامفهوم همچنان باقی ماند.» این گفت‌وگوی خودمانی که شامل خاطراتی از دوران کودکی و روند مترجم یا نقاش شدن سحابی است، در بیشتر کتاب به گپی دوستانه بدل شده است. مصاحبه‌کننده خودش در اوایل گفت‌وگو به این موضوع اشاره کرده و به عبارتی تکلیف مخاطب را روشن می‌کند: «غرض و قصد من این‌طور مصاحبه کردن رسمی نیست... حالا ازت خواهش می‌کنم از اینجا به بعد آزادانه راجع به آنچه که ذهنت را به طرف تصویر یا یک نوع بیان هنری چه به صورت تصویری نقاشی یا عکاسی هدایت می‌کند برایم بگویی.» گفت‌وگو با وجه در سایه سحابی آغاز می‌شود: عکاسی. سحابی معتقد است: «هر نمایشگاهی به هر حال نوعی روایت گذشته آدم است، به خصوص در عکس، چون به هر حال مبنای اصلی‌اش یک نوع واقع‌گرایی تصویری است.» نقاشی - عکس - خاطره، عنوان این بخش از گفت‌وگوست. در بخش بعدی؛ در مورد پروست و ترجمه سحابی از یادگیری زبان و مترجم‌شدنش می‌گوید، اینکه نوشتن و ترجمه را در روزنامه کیهان شروع کرده است و از ترجمه پروست که سحابی وقتی اولین بار می‌خواندش خیلی از پروست خوشش نمی‌آید: «وقتی خصوصی باهاش برخورد کردم، یعنی از دید فردبه‌فرد، فکر می‌کردم اگر بنا بود من مثلا با همچین آدمی در زندگی برخورد کنم هیچ‌وقت با این آدم دوست نمی‌شدم، هیچ‌وقت به خانه‌ام دعوتش نمی‌کردم، خانه‌اش هم اگر دعوتم می‌کرد با اکراه می‌رفتم، خب یعنی اینکه هم‌سنخ و به قول لات‌ها هم‌افق من نبوده، اما به این معتقد شدم که الان یکی از راه‌های دوست‌داشتن آدم‌ها... نزدیکی سلیقه نیست بلکه اتفاقا برعکس است.» سحابی جز نقاشی و ترجمه، داستان‌هایی هم نوشته است، ناگهان سیلاب و پیچک باغ کاغذی داستان‌های او محور بخش پایانی است که به گفته سحابی با یک سکوت خاص مواجه شد. مهدی سحابی آخر گفت‌وگویش از ناگفته ماندن بخشی از زندگی می‌گوید اینکه: «ما خواننده‌ها و نویسنده‌ها با کتاب‌ها یک جور خاصی زندگی می‌کنیم که مثل همه زندگی مقدار بسیار زیادش ناگفته می‌ماند. هر چقدر هم که بکاوی باز یک چیزی می‌ماند. شاید تمام لطف کتاب در همین است، مثل خود زندگی.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.