|

نام او باقی خواهد ماند

علیرضا سمیع‌آذر . مدرس و کارشناس هنر

پرویز مرزبان، استاد من در دانشگاه تهران بود. احترام زیادی برای او قایلم؛ هرچند این فرصت را نداشتم که از نزدیک با او مراوده زیادی داشته باشم اما به واسطه اینکه استادم بود، دورادور با او و آثارش آشنا هستم. مرزبان کتاب‌های زیادی درباره تاریخ هنر ترجمه کرد اما مهم‌ترین کتابش که منشا آگاهی‌های نظری وسیعی در این زمینه شد، «تاریخ هنر» بود که شاید مهم‌ترین کتاب تاریخ موجود هم باشد. خود من به واسطه کارهای ترجمه و تحقیقاتی که انجام می‌دهم، نه یک‌بار بلکه به کرات از این کتاب در تحقیق‌هایم استفاده کرده‌ام؛ چرا که زبان بسیار خوبی دارد. در کتاب‌هایی نیز که نوشته‌ام تحت تاثیر آثار او بوده‌ام. نام او به جهت خدماتی که برای توسعه مباحث نظری انجام داد، باقی خواهد ماند. مرزبان در کتاب‌هایی که ترجمه کرد، به سراغ تاریخ هنر مغرب‌زمین رفته است به‌ویژه که دوران رنسانس، عصر رمانتیک، عصر مدرن و نقطه آغاز تحولات فکری در دنیای نوین را تشریح می‌کند که همواره مرجع مهم و خوبی برای مطالعه در زمنیه تاریخ هنر خواهد بود. اهمیت کتاب‌های او تنها به نسل‌های قبلی محدود نمی‌شود؛ نسل‌های جوان و امروزی علاقه بسیار زیادی به مباحث نظری و تحقیق در این حوزه پیدا کرده‌اند، برخلاف نسل‌های قبلی که بیشتر به دنبال مباحث تجربی بودند؛ به همین دلیل حتی می‌توان گفت که کتاب‌های او برای نسل جوان اهمیت بیشتری خواهد داشت. البته مرزبان در کتاب‌هایش فقط به سراغ تاریخ هنر غرب نرفته و از هنر اسلامی و مشرق‌زمین هم نوشته است و همان‌طور که غربی‌ها از آثار و منابع ما برای تکامل هنر خود استفاده کردند، ما هم باید با اتکا به این منابع و کتاب‌هایی که مترجمانی مانند مرزبان برایمان به یادگار گذاشته‌اند، به تکمیل هنر خودمان بپردازیم. البته جدای از نقش مهم مرزبان در ترجمه منابع تاریخ هنر، دوست دارم یادی از شخصیت جذاب و شیرین او هم کنم. یادم است سال‌های 58 و 59 زمانی که دانشجوی دانشگاه تهران بودم، پرویز مرزبان استادم در رشته زبان تخصصی بود و متون هنری را در کلاس ترجمه می‌کرد. همه دانشجویان به‌شدت شیفته جذابیت‌های فردی او بودند. او بسیار مهربان و دوست داشتنی بود و برخلاف برخی از کلاس‌های درس که دانشجویان با اتمام کلاس، سراغی از استاد و کلاس نمی‌گیرند، بعد از اینکه کلاس درس مرزبان تمام می‌شد، همه از شخصیت جذاب و دوست‌داشتنی او صحبت می‌کردند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.