باوهاوس؛ تجسد آوارگی کالبدی یک منش آموزشی
محمد کیانیمنش: بیشک نام «باوهاوس» با نام والتر گروپیوس گره خورده است. جنگجهانی اول به تازگی خاتمه یافته بود که گروپیوس برای مدیریت دانشکده هنرهای زیبا و هنرستان هنرهای دستی ساکسن انتخاب شد. وی به دنبال تحقق اندیشه خود، که پیوند میان طرح و فن بود، در سال 1919 از ترکیب دانشکده و هنرستان مذکور، هنرکده معماری باوهاوس را پدید آورد. در حیات تقریبا ششساله، در شهر وایمار آلمان (1925-1919)، باوهاوس چهره هنرمندان و معماران مشهوری را به خود دید: یوهانس ایتن سوییسی، نقاش آمریکایی لایونل فاینینگر، مجسمهساز و حکاک آمریکایی گرهارد مارکز، آدولف مهیر و چندی بعد؛ نقاشی به نام جورج موشه، پل کله، واسیلی کاندینسکی، اسکار اشملر و لاسیو موهولیناگی. ایده اصلی در باوهاوس، بهره گرفتن از پیشهوری نه به صورت آرمانی رمانتیک، بلکه وسیلهای آموزشی برای ایجاد آمادگیهای لازم در طراحان مدرن بود که بتوانند برای فرآوردههای صنعتی فرم مشخصی بیابند. در اواسط دهه 1920، باوهاوس از طرف هر دو نیروهای چپگرا و راستگرا مورد انتقاد شدید قرار گرفت. در این تلاطم مسوولان شهر نیز نتوانستند دوام بیاورند و مشکلاتی ایجاد کردند که
گروپیوس در سال 1924 تصمیم به ترک وایمار گرفت. اوایل سال 1925 بود که با دعوت شهردار شهر دسائو، هنرکده به این شهر منتقل شد. باوهاوس پس از مدتها خود را در محیطی آرام و به دور از نابهنجاری دید. در سال 1928، در اوج شهرت و موفقیت باوهاوس، والتر گروپیوس سرپرستی هنرکده را به هانس مهیر واگذار کرد و به همراه مارسل برویر، هربرت بایر و موهولی ناگی هنرکده را ترک کرد. پس از روی کار آمدن میس ونده روهه، از سال 1930 باوهاوس به عنوان مدرسه فنی معماری با دپارتمانهای هنری و کارگاهی، توسعه بیشتری یافت. زمانی که نازیها در انتخابات اکثریت را در شهر دسائو به خود اختصاص دادند، باوهاوس تحت فشار قرار گرفت و سرانجام در سپتامبر 1932 به اجبار به برلین منتقل شد اما تنها قریب یکسال دوام آورد و در سال 1933 تحت فشار نازیها منحل شد. در سال 1960، آرشیو باوهاوس با حمایتهای امثال والتر گروپیوس در دارمشتاد تاسیس شد و در سال 1964 نقشه این پروژه توسط خود والتر گروپیوس تهیه شد، اما نهایتا در سال 1971 مقرر شد آرشیو باوهاوس به برلین منتقل شود و اجرای ساختمانی که در حالحاضر بهعنوان آرشیو باوهاوس شناخته میشود با الهام کلی از طرح والتر
گروپیوس در سال 1976 آغاز و در 1979 به اتمام رسید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.