|

راه و رسم روزنامه‌نگاری در عصر اتم

کف‌بینی دیجیتالی

بهنام اوحدی . روانپزشک

یک ایرانی با 500هزار تومان «ماشین افسانه‌ای زمان» را اختراع کرد. این عنوان خبری بود که 17 فروردین‌ خبرگزاری فارس روی خروجی خود گذاشت و البته کمی بعد، از روی خروجی این خبرگزاری برداشته شد. «این دستگاه کوچک (آریا یک) شما را به گذشته یا آینده نمی‌برد، بلکه قرار است با پیشگویی، آینده را نزد شما بیاورد.» این توضیحی است که جناب آقای «علی رازقی»، 27 ساله، با تحصیلات مجهول، سرپرست «مرکز هدایت راهبردی مخترعان و مبتکران کشور» و «رکورددار ثبت اختراع در کشور با ثبت 179 طرح» در توصیف و تشریح «ماشین زمان» خود بیان می‌دارد. ایشان ابراز می‌کند که کار ساخت ماشین زمانی که بشر با آن به آینده سفر کند را هم شروع کرده و پروژه پیشرفت خوبی داشته، اما مشکل اصلی این است که هنوز راهی برای بازگرداندن مسافران زمان، به زمان حال پیدا نکرده است. همچنین می‌افزاید که «من بیشتر از 180 اختراع در این 10 سال داشته‌ام.» وی هزینه تولید انبوه این ماشین زمان را تنها 500-400هزارتومان برشمرد و می‌گوید: «هر ماشین زمان تنها آینده یک نفر را تا پنج سال بعد پیشگویی می‌کند.» او نوید می‌دهد که این اختراع «از نظر اقتصادی برای ایران خیلی تاثیرگذار است.» جناب آقای «علی رازقی» ضمن ابراز نگرانی از امنیت جانی خود در پی فاش‌شدن این اختراع، از لو رفتن جزییات سخت‌افزاری و شیوه ساخت این ماشین آینده‌نگر و به تولید انبوه رسیدن آن در چین ابراز نگرانی شدید می‌کند. ایشان در پایان مصاحبه خود با روزنامه «شرق» می‌گوید: «آمریکا برای ساخت این دستگاه و رسیدن به این تکنولوژی سالانه صدمیلیارددلار هزینه می‌کند و هنوز هم به نتیجه نرسیده‌است. اگر نتیجه گرفته بودند، باید با هم برخورد می‌کردیم یا باید قبلا پیش‌بینی می‌کردند و جلوی کار من را می‌گرفتند.» بیان این داستان را از این جهت لازم دانستم که در پدیدارشناسی این رخداد، خواننده ناآگاه از اصل قصه، نخست با واقعیت بیان شده از سوی مخترع جوان آشنا شود. سال‌ها پیش نیز روزنامه‌ای خبری را به نقل از خبرگزاری «میراث خبر» با تیتر «کشف شواهد مستند از وجود قالیچه‌های پرنده در ایران» نقل کرد. ماجرا چنین بود که یک کاشف فرانسوی به نام «هنری بک» در سرداب‌های زیرزمینی قلعه‌الموت طومارهایی یافته که شواهد جدیدی در مورد قالیچه‌های پرنده به دست می‌دهد. «این طومارها در اوایل قرن سیزدهم میلادی توسط یک محقق یهودی به نام «اسحاق ا‌بن‌شریره» نوشته شده‌اند. بنا بر نوشته‌های «ابن شریره»، حکام مسلمان قالیچه‌های پرنده را وسیله‌ای شیطانی می‌دانسته‌اند و به همین دلیل دانش و سازندگان آن را سرکوب کرده‌اند و رد پای آنان را از تاریخ به دقت پاک کرده‌اند. هرچند قالیچه‌های پرنده تا اواخر قرن سیزدهم میلادی بافته و فروخته می‌شده‌اند، اما استفاده از آنها در انحصار افراد خاصی بوده است...» دوستداران کیمیاگری و جادو و جمبل فقط به میهن ما خلاصه نمی‌شود؛ امثال «هنری بک» فرانسوی و «اسحاق‌ابن شریره» یهودی در این گوی گردان فراوان بوده، هستند و خواهند بود. چنین موارد و مباحثاتی در افرادی که دارای ویژگی‌ها یا اختلال شخصیت «شگفت‌انگیز-خرافه‌پرداز (اسکیزوتایپال)» هستند، هواداران بی‌شماری دارد. جناب آقای «علی رازقی» دستگاهی ساخته که بی‌گمان موجب سرگرمی مردمان می‌تواند باشد و به مزاح و نشاط روحی‌-روانی آنان بیفزاید. دهه‌های 50 و 60خورشیدی در ایران، هنگامه یکه‌تازی کیت‌های الکترونیک خانگی بود که سرهم‌بندی آنها نیازمند یک لحیم و اندکی صبر و حوصله بود. دستگاه آینده‌نگر و ماشین زمان جناب آقای «رازقی» هم می‌تواند در کنار پلی‌استیشن، ایکس‌باکس و... سرگرم‌کننده و مفرح باشد. سال‌هاست در بسیاری از شهربازی‌ها، استراحتگاه‌های جاده‌های بین شهری، فرودگاه‌های استانی و حتی فرودگاه امام خمینی، دستگاه‌های کنترل نبض و فشارخون و تعیین سطح سلامت نصب شده‌اند و مراجعانی هم داشته و دارند، اما آیا این دستگاه‌های سرگرم‌کننده توانسته‌اند جایگزین مراجعه به پزشکان داخلی و قلب و عروق و سود جستن از نوار قلب، تست ورزش، آنژیوگرافی، استنت آنژیوپلاستی و مانند آن شوند؟! در هنگامه‌ای که دانشمندان هسته‌ای ایران به دل ریزذره‌ها شتافته‌اند و مهندسان ایرانی حوزه نرم‌افزار و نانوتکنولوژی پیشتاز پیشرفت میهن شده‌اند، استقبال از «ماشین زمان» و «قالیچه پرنده» بومی توسط خبرگزاری‌ها و رسانه‌ها، بدون نقد و تحلیل علمی آنها نمی‌تواند رویکرد درست و پسندیده‌ای باشد. البته انتشار چنین اخبار و مصاحبه‌هایی در روزنامه‌ها و هفته‌نامه‌ها در ستونی با نام «از رویا تا واقعیت» نه‌تنها اشکال ندارد، بلکه می‌تواند اقدامی ژورنالیستی و سرگرم‌کننده هم باشد. مشروط بر آنکه نقد و تحلیل مربوط به آن هم در پی آن منتشر شود. «اندیشه جادویی» از ویژگی‌های آدمی در سن دو تا هفت سالگی و در دوره پیش عملیاتی شناختی مغز و روان است. در برخی آدمیان بزرگسال به گونه‌ای نابهنجار و بیمارگونه، این شیوه اندیشه تا بزرگسالی، میانسالی و سالمندی ادامه پیدا می‌کند. امید که خبرگزاری‌ها در جبهه جنگ نرم، دربند اینگونه آدمیان نشوند و اعتبار و هویت ملی‌مان را بازیچه و دستاویز بیگانگان قرار ندهند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.