«داریوش صفوت» استاد برجسته موسیقی ایرانی در ۸۵ سالگي درگذشت
جاودانه خواهد ماند
مصطفی کمالپورتراب
یک روز قبل از مرگ دکتر «داریوش صفوت» در منزلم فیلمی از من میگرفتند که در آن راجع به استادان برجسته موسیقی ایران و تاثیرات آنها صحبت کردم. به اتفاق صحبت از استاد «صفوت» هم به میان آمد. درباره سازها و استفاده استادان از آنها سخن میگفتم که استادان برجسته و هنرمندان حقیقی موسیقی از هرسازی صدای مطلوبی بیرون میآورند. آنها میدانند از جعبه صوتی چگونه نوای دلانگیز بسازند. بعضی از این استادان کارشان عالی است و دکتر «داریوش صفوت» از این دسته است. او مانند استاد «شهناز» ابتکاراتی داشتند که همه کس نمیتوانستند داشته باشند و همین مسایل استاد صفوت را به بزرگی رساند. یکی از کارهای بزرگی که دکتر صفوت در تاریخ موسیقی کرد و همیشه هم جاودانه میماند این بود که «مرکز حفظ و اشاعه موسیقی» را در صدا و سیما راه انداخت و شاگردان زیادی مثل آقای حسین علیزاده آنجا تربیت شدند. من معتقدم خدمات ایشان بینظیر بود که در تاریخ باقی میماند و هرگز فراموش نمیشود. او فردی اهل تحقیق و باسواد بود و در درستی و راستی انسانی راستین بود که به همه کمک میکرد. دکتر «صفوت» ابتدا سنتور میزد. او پیش استاد ابوالحسن صبا به همراه حسین دهنوی و آقای
پایور سنتور آموختند. او احساس کرد که سنتور جواب احساسات او را نمیدهد. چون سنتور سازی است که کمتر پرده دارد اما «سهتار»سازی بود که میتوانست او را راضی کند. چون وقتی انگشتها را روی پرده میگذارد میتوانست خلاقانهتر کار کند. صفوت چون تحصیلات عالی داشت و در فرانسه درس موسیقی خوانده بود و حتی کتابی هم به زبان فرانسوی نوشته، توانست خدمات زیادی به موسیقی ایران بکند.
داستان جالبی از آقای صفوت و تاثیرش بر موسیقی و شاگردانش به یاد دارم که خالی از لطف نیست. یک موسیقیدان منحصربهفرد ویتنامی در فرانسه به نام «فران وانکه» که شخصیت بزرگی در موسیقی به حساب میآمد به آقای دیگری به نام «ژاندورینگ» که استاد گیتار بود و بعد به تار علاقهمند شده بود گفته بود به ایران بیاید و نوارهای موسیقی ایرانی را گرفته و مطالعه کند تا با ساز ایرانی آشنا شود. «ژاندورینگ» میرفت پیش «وانکه» که ساز «تار» را کامل کند. وانکه ویتنامی آدرس خانه ما را در تهران به او داده بود و این موزیسین فرانسوی یک شب ژانویه به تهران آمد. او گفت من آمدهام اینجا که تار یاد بگیرم ولی پول ندارم، گیتار درس میدهم و تار یاد میگیرم. من استاد «صفوت» که مدیر بخش موسیقی دانشگاه هنرهای زیبا بود را معرفی کردم. به ایشان زنگ زدم که کسی از فرانسه آمده و میخواهد تار یاد بگیرد. صفوت فرانسوی میدانست و قبول کرد و «ژاندورینگ» تار ایرانی را پیش او یاد گرفت و به فرانسه برگشت و استاد موسیقی شد. بعد از چندسال متوجه شدم که آقای ساسان فاطمی، محقق و پژوهشگر موسیقی و استاد موسیقی دانشگاه تهران که دکترای موسیقیشناسی دارد، شاگرد آقای
«ژاندورینگ» بوده که تار را از آقای صفوت یاد گرفته بود. میتوان خدمات صفوت را در مشابه چنین اتفاقی جستوجو کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.