|

سرمایه اصلاح‌طلبان

علی شکوری‌راد . فعال سیاسی

جناح‌های سیاسی در طول سال‌های پس از انقلاب از عناوین مختلفی بهره برده‌اند. تبار اصلاح‌طلبان فعلی به جناح چپ باز می‌گردد و‌اصولگرایان به جناح راست. وقتی در‌انتخابات مجلس سوم، حضرت امام(ره) بحث «تقابل فقر و غنا» و «اسلام‌آمریکایی» و «اسلام ناب‌محمدی» را مطرح ساختند، جناح چپ بود که از آن بهره برد و جناح راست را طرفدار اغنیا و اسلام آمریکایی معرفی کرد و به این وسیله، نتیجه انتخابات مجلس سوم را به نفع خود رقم زد؛ به طوری‌که فهرست 30 نفره مجمع روحانیون مبارز -که به تازگی از جامعه روحانیت مبارز جدا شده بود- در تهران به طور کامل به مجلس راه یافت و اکثریت کرسی‌های آن دوره به این گفتمان اختصاص یافت. از سال‌68 جناح چپ که در زمان مجلس سوم سابقه حمایت از دولت جنگ را در برابر 99 نفری که با وجود خواست امام(ره) به آن رای نداده بودند در کارنامه داشت، از عنوان نیروهای خط امام بهره گرفت. سپس شورای هماهنگی نیروهای خط امام تاسیس شد و هدایت این مجموعه را در کنار مجمع روحانیون عهده‌دار شد. در انتخابات ریاست‌جمهوری سال 76، این دو جریان در کنار حزب تازه تاسیس کارگزاران سازندگی که از حامیان آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی تشکیل شده بود از سید محمد خاتمی حمایت کرد و با حضور بی‌نظیر مردم، حماسه سیاسی دوم خرداد رقم خورد. در رقابتی‌ترین انتخابات ریاست‌جمهوری پس از دور اول تا آن زمان، سی‌میلیون نفر شرکت کردند و خاتمی با 20‌میلیون رای راهی پاستور شد. تقریبا تا یک سال پس از این تاریخ هر دو جناح کشور مسحور آن واقعه سیاسی بوده و از «پیام دوم خرداد» سخن می‌گفتند. گفتمان خاتمی و حماسه‌سازان دوم خرداد، کم کم عنوان اصلاح‌طلبی را بر سر زبان‌ها انداخت. آنها خواستار آن بودند که در نوع نگاه ساختار رسمی، اصلاحاتی صورت گیرد یعنی قانون مبنای عمل همه باشد و کرامت انسان‌ها پاس داشته شود. تا پیش از این زمان، دم زدن از قانون اساسی، ضدیت با آن تعبیر می‌شد. مردم می‌خواستند براساس قانون اساسی به عنوان میثاق ملی، تدبیر و عمل شود. از این تاریخ به بعد عنوان «جناح چپ» به فراموشی سپرده شد و جبهه اصلاحات شکل گرفت. جناح راست اگرچه تلاش کرد در برهه‌ای از عنوان پیروان ولایت استفاده کند اما عنوان راست از روی آنها برداشته نشد تا اینکه در انتخابات سوم تیر 84، با ظهور محمود احمدی‌نژاد و گفتمان اصولگرایی، خود را به این عنوان متصف نمود و جناح راست توانست از زیر بار این عنوان خارج شود. حال آنان این عنوان را برای خود حفظ نموده و رییس دولت و اطرافیانش را به عدول از این گفتمان متهم می‌کنند. به نظر می‌رسد خود احمدی‌نژاد هم اصراری به استفاده از این عنوان ندارد. امروز در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم صحنه کشور از سه جریان اصلاح‌طلبان، اصولگرایان و حامیان دولت تشکیل شده است. جبهه پایداری نیز با رهبری معنوی و تشکیلاتی آیت‌الله مصباح، امیدوار است در سر بزنگاه رقابت با اصلاح‌طلبان، بقیه جریان اصولگرا را به زیر مجموعه خود منتقل کند. اصلاح‌طلبان که تاکنون انسجام در خور توجهی را از خود بروز داده و پتانسیل بزرگی را برای حمایت از نامزد واحد در خود ذخیره کرده‌اند اکنون یکی از اصلی‌ترین متغیرها و عوامل تعیین‌کننده سرنوشت انتخابات هستند. سرمایه اعتماد عمومی مردم به درستکاری و کارآمدی آنان بزرگ‌ترین سرمایه اجتماعی محسوب می‌شود. این سرمایه بسیار تعیین‌کننده است و اگر به صورت یکپارچه مصروف هر کاندیدایی شود، بدون تردید او را بر کرسی ریاست‌جمهوری خواهد نشاند. به نظر می‌رسد آرایش سیاسی کشور در انتظار یک تصمیم است؛ تصمیمی که می‌تواند انسجام اصلاح‌طلبان را به غایت رسانده و پیروزی آنها را به ارمغان آورد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.