|

اثر فرهاد مشیری در «کریستیز» یک میلیون دلار چکش خورد

هنر ایران هم «دوبی» را لرزاند

پرویز براتی- دوبی: دوبی در یک روز دو بار لرزید. بار اول ساعت 15:14 سه‌شنبه 27 فروردین و بار دوم، چهار ساعت و نیم بعد. زلزله اول را، طبیعت ایران رقم زد؛ آن هم به دنبال زمین‌لرزه 8/7 ریشتری سراوان در استان سیستان‌وبلوچستان. دومی را اما، هنرمندان ایرانی رقم زدند، با فروش خیره‌کننده آثارشان در چهاردهمین حراج کریستیز. ساعاتی پس از آنکه ساکنان برج‌های بلندمرتبه دوبی سراسیمه از وحشت پس‌لرزه پنج‌ریشتری زلزله سراوان به خیابان‌ها ریختند، هنرمندان ایرانی زلزله دیگری را در حراج بین‌المللی مدرن و معاصر به پا کردند که شدتش کمتر از زلزله اول نبود. اوضاع برج 56طبقه «امارات» در ظاهر آرام اما از نوع «قبل از توفان» بود. شمارش معکوس برای برپایی حراج کریستیز آغاز شده و یوسی پیلکانن، حراج‌گذار زبده انگلیسی خود را آماده می‌کرد تا بر 28 اثر هنری با برآورد بالای 50هزاردلار چکش بزند. آخرین موفقیت هنر ایران در حراج خاورمیانه کریستیز، مربوط به فروش تابلویی از سهراب سپهری با رقم 600هزاردلار در چند دوره قبل بود. از همین‌رو وقتی چکش یوسی پیلکانن در شب اول چهاردهمین حراج دوبی بالا رفت و با اعلام فروش یک‌میلیون‌دلاری تابلوی «فرهاد مشیری» پایین آمد؛ شور و شعفی دوباره در سالن حراج به راه انداخت که با کف زدن ممتد حاضران به اوج خود رسید. شامگاه شانزدهم آوریل (27 فروردین) در حالی که حضور دوباره رضا کیانیان بازیگر و عکاس سرشناس ایرانی در سالن حراج کریستیز، نگاه‌ها را به خود جلب کرده بود، کار چکش زدن بر 28 اثر با برآورد بالای 50هزاردلار آغاز شد. حس نگرانی توام با امید در نگاه تک‌تک حاضران ایرانی و حتی غیر ایرانی سالن، موج می‌زد. نگرانی از اینکه زلزله 8/7 ریشتری «سراوان» چه میزان تلفات داشته و امید به اینکه با توجه به عمق زمین‌لرزه و محل رخ دادن آن، افراد زیادی کشته نشده باشند. حراج در کمتر از یک ساعت پایان یافت و طی این یک ساعت حواس‌ها معطوف به نمایشگر تعبیه شده پشت سر یوسی پیلکانن و حرکات چکش مشکی‌رنگ او روی پیشخوان قهوه‌ای بود. نوبت به هجدهمین اثر حراج که رسید، نام فرهاد مشیری و تابلوی دو متر در دو مترش تحت عنوان «باغ اسرار» برده شد. این اثر با برآورد اولیه 300 تا 500هزاردلار به عنوان گران‌ترین اثر حراج توسط مجموعه‌داری معتبر عرضه شده و تصویر آن روی جلد کاتالوگ حراج هم نقش بسته بود. بعد از ارایه پیشنهاد‌های مختلف از سوی خریداران حضوری و تلفنی، نهایتا مجموعه‌داری خارجی که نامش عنوان نشد موفق به خرید این نقاشی به مبلغ خیره‌کننده یک‌میلیون‌دلار شد. حراج که پایان یافت، لبخندی محو بر لبان ایرانیان سالن نقش بسته بود. آنها خوشحال از موفقیت دوباره ایران در «ویترین هنر خاورمیانه» بودند و نگران از وضعیت هم‌میهنانشان در زلزله مهیب. با این حال اخبار دریافتی در همان دقایق اولیه پس از اتمام حراج، حاکی از تلفات ناچیز و نزدیک به صفر زلزله بود. این خبر ناگهان لبخند شادی را بر لبان حاضران نشاند و به آنها یادآوری کرد که به مناسبت درخشش دوباره ایرانی‌ها در حراج دوبی، با خیالی آسوده سالن «گودولفین» برج‌های دوقلو را ترک کنند. در این شب پر بیم و امید، هنرمندان عرب که طی چند دوره اخیر، بازار را در دست گرفته بودند حتی موفق به فروش 400هزاردلاری آثارشان نشدند و نهایتا تابلویی رنگ روغن از «شفیق عبود» هنرمند درگذشته لبنانی به رقم فروش 386هزاردلار دست یافت. پس از او، «فاتح مدرس»، هنرمند سوری با نقاشی بدون عنوانش از چهره محو آدم‌ها، فروش 314هزاردلاری را از آن خود کرد. همچنین، یک نقاشی فیگوراتیو از «صفوان داهول» دیگر هنرمند سوری به فروش 218هزاردلاری دست یافت؛ این در حالی بود که رتبه‌های بعدی از آن دو ایرانی شد: اثری از مجموعه «کوزه»‌های فرهاد مشیری و یک اثر نقاشی‌خط از «حسین زنده‌رودی» هر یک 194هزاردلار به فروش رسید. سپس آثاری از «مروان» هنرمند سوری 170هزاردلار و « لوی کیالی» 158هزاردلار فروخته شد. مجسمه برنزی «شاعر و کلید» پرویز تناولی و اثری از مجموعه انتزاعی زنده‌یاد «سهراب سپهری» هر یک به مبلغ 146هزاردلار به فروش رسید. در این شب همچنین «رضا درخشانی» با فروش 110هزاردلاری اثرش رکورد خود را در منطقه تثبیت کرد؛ ضمن آنکه اثر سبزرنگ و زیبای «محمد احصایی» 98هزاردلار به فروش رفت. تابلوی اعداد «فرهاد مشیری» 86هزاردلار و یک عکس از« شیرین نشاط» هم 62هزاردلار به فروش رسید. بخش دوم حراج کریستیز نیز، که به عرضه آثار زیر 50هزاردلار اختصاص داشت، اواخر شامگاه گذشته با ارایه 91 اثر شامل 24 تابلو و مجسمه از هنرمندان ایرانی پایان یافت. در این بخش، هنرمندانی نظیر«عباس کیارستمی»، «پرویز تناولی»، «ژازه تباتبایی»، «علی شیرازی»، «فرهاد مشیری»، «کوروش شیشه‌گران»، «نصرالله افجه‌ای»، «صداقت جباری»، «مسعود عربشاهی»، «حسین زنده‌رودی» و... با رقبای عرب و ترک خود به رقابت پرداختند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.