سناریوی ایجاد رعب، استراتژی تهاجمی، استراتژی دفاعی
اسراییل و جنگ الکترونیکی
با وجود سروصدای زیادی که حمله سایبری اخیر تعدادی از کاربران عرب به پایگاههای دولتی و حکومتی اسراییل به پا کرد، باید گفت اینگونه حملات با یک جنگ الکترونیکی گسترده که از سالها پیش اسراییل خود را برای مقابله با آن آماده کرده و شبانهروز نهادهای استراتژیک مسوول بررسی احتمال چنین حملهای روی آن کار میکنند فاصله بسیار دارد. آن چیزی که اسراییل وحشتش را داشته و دارد، یک حمله گسترده الکترونیکی مستقیم به منابع استراتژیک و زیرساختهایی نظیر برق، آب، ارتباطات، بانکها و شبکههای فرماندهی ارتش و سیستم حکومتی و ماهوارهها و نیز بخشهای مربوط به فناوری پیشرفته هوایی است. سناریوی رعب اسراییل به این فرضیه باور دارد که هرچه بیشتر از فناوریهای پیشرفته در زمینه زیرساختها و نهادهای نظامی و غیرنظامی حساس استفاده کند، درواقع فرصت بیشتری را برای آسیبپذیری آنها در برابر حملات الکترونیکی «دشمن» فراهم آورده است و وقوع چنین حملاتی نه تنها به این زیرساختها آسیب میرساند و زندگی را در سراسر اسراییل فلج خواهد کرد، بلکه میتواند افراد نظامی یا غیرنظامی زیادی را به کشتن دهد. از این رو تاکنون چند بار مقامات
اسراییلی هشدار دادهاند که حتی اگر کسی بتواند برفرض از روی دشمنی به واحدهای کنترل سیستم عبور و مرور شهری دست یابد؛ قادر خواهد بود در طول چند دقیقه صدها نفر را به کشتن دهد، زیرا به راحتی میتواند به جای چراغ قرمز از سبز استفاده کرده و با مختل کردن مسیرهای عبور و مرور و برعکس کردن برنامههای آنها، موجب تصادفات متعدد شده و دهها نفر را قربانی آنها کند. این نمونه در مقابل نفوذ به مراکز با حساسیت بیشتر میتواند میزان خطر ناشی از چنین حملاتی را نشان دهد. برای مثال اسراییل نگران آن است که دشمن به کامپیوترهای فرودگاه بن گورین نفوذ کند و موجب تصادف بین هواپیماهای درحال رفت یا برگشت شود، یا کاری کند که آنها به موانع طبیعی یا غیرطبیعی برخورد کنند. به همین شیوه میتوان به راحتی به شبکه آب و برق و خدمات ارتباطی لطمه زد، یا به تاسیسات نظامی مختلف و به ویژه مراکز صنایع نظامی حمله کرد. اسراییل همچنین نگران حملات الکترونیکی «فاجعهبار»ی است که کامپیوترهای بخش صنایع پتروشیمی این رژیم را هدف قرار داده و منجر به حوادثی غیرمترقبه در این بخش شود زیرا هرگونه پخش گازهای شیمیایی به جز عوارض زیستمحیطی میتواند تعداد زیادی کشته
در پی داشته باشد. استراتژی تهاجمی اسراییل میداند که سناریوی رعب درصورتی قابل اجرا خواهد بود که کسانی دارای امکانات نیرومندی در حوزه جنگ الکترونیک باشند و بخواهند از روی دشمنی نهادهای اسراییلی را هدف قرار دهند. به نظر اسراییل چنین توانی تنها در بین دولتهای اندکی در خاورمیانه به چشم میخورد. از این رو اقدام به هک کردن برخی سایتهای اسراییلی توسط تعدادی از جوانان عرب درحدی نیست که بتواند به بخشهای کنترل کامپیوترهای مرتبط با زیرساختها یا سیستمهای نظامی گوناگون این رژیم نفوذ کند زیرا اساسا هکرها قادر به نفوذ در سیستمهای دفاعی مرتبط با این سیستمها نیستند. اسراییل در آستانه حمله هوایی خود به تاسیسات اتمی سوریه در نزدیکی «دیرالزور» واقع در شمال شرق سوریه که سپتامبر 2006 صورت گرفت، توانست با استفاده از شیوههای الکترونیکی به برخی از دستگاههای کنترلکننده این مجتمع نفوذ کرده و آنها را از کار بیندازد تا سازمان دفاع هوایی سوریه را مختل کرده و در ادامه هواپیماهای اسراییلی موفق به انجام ماموریت خود شوند. از دوسال پیش اسراییل خود را برای امکان وقوع یک جنگ الکترونیکی آماده کرده است. تعدادی از
عناصر سازمان اطلاعات اسراییل موظف شدهاند با هویتهای جعلی کسانی را در شبکه ارتباطات اجتماعی در فضای سایبر به استخدام خود درآورند. اطلاعات موجود نشان میدهد که برخی دستگاههای امنیتی فلسطین کاربرانی را شناسایی کردهاند که به همکاری با اسراییل اعتراف داشتند. این اطلاعات نشان میدهد که دراین راه افرادی به صورت ناآگاهانه به چنگ مزدوران اسراییلی افتاده و به گمان اینکه ماموران سازمانهای اطلاعاتی فلسطینی هستند، از طریق شبکههای اجتماعی با آنها همکاری کردهاند. طبیعی است که جنگ الکترونیکی یکی از ابزارهای اصلی مورد استفاده اسراییل برای تحقق اهدافش باشد. زیرا امکان آن را فراهم میکند که بدون ورود مستقیم به یک درگیری اهدافی را مورد حمله قرار دهند. به این ترتیب جنگ الکترونیکی به بخشی جداییناپذیر از استراتژی تهاجمی اسراییل تبدیل شد. از این رو تل آویو در چارچوب استراتژی تهاجمی خود میکوشد از فضای سایبری نهایت استفاده را ببرد. ارتش اسراییل درسال 2009 از یک طرح مهم رونمایی کرد که طی آن فضای الکترونیکی را بخشی از فضای استراتژیک عملیاتی خود معرفی میکرد. براین اساس ارتش اسراییل یک « مرکز جنگ الکترونیکی» زیر نظر
فرماندهی ستاد ارتش تاسیس کرد که ماموریت اصلی آن هماهنگی و برنامهریزی جنگ در فضای الکترونیکی است. این امر درواقع کپیبرداری از ایالات متحده بود که یک مرکز جنگ الکترونیکی را زیر نظر وزارت دفاع خود تاسیس کرد. استراتژی دفاعی اسراییل میداند همه این امکاناتی را که صرف تدارک جنگهای الکترونیکی میکند، باید در راه استراتژی دفاعی نیز هزینه کند، زیرا ممکن است روزی از روزها درمعرض چنین تهاجمی قرار گیرد. از این رو در 18 ماه می سال 2011 بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسراییل اعلام کرد یک «مرکز ملی مقابله با جنگهای الکترونیکی» را تاسیس کرده است. هدف این مرکز بالابردن آمادگیهای دفاعی به منظور حمایت و پشتیبانی از زیرساختها و موسسات غیرنظامی و نظامی مرتبط با آنهاست. براساس آنچه اعلام شد، هدف دیگر این مرکز توسعه توان دفاعی در مقابله با هرگونه جنگ الکترونیکی از سوی سازمانها یا دولتهای متخاصم عنوان شده است. این مرکز مسوولیت دارد تمام نهادهای نظامی و غیرنظامی را دراین حوزه دعوت به همکاری کرده و با کمک نهادهای رسمی فعال در زمینه حمایتهای اطلاعاتی وابسته به سازمان اطلاعات داخلی اسراییل (شاباک) و شرکت «
تهیلا» که برای وزارتخانهها و نهادهای دولتی کارپردازی میکند، هماهنگی به وجود آورد. کسانی که در این مرکز کار میکنند، میدانند مهمترین چالش آنها تاسیس یک سیستم دفاع الکترونیکی پیشرفته است و تدارک آن نیازمند هماهنگی و همکاری کامل بین نهادهای مدنی و نظامی خواهد بود و این برخلاف یک جنگ سنتی است که کافی بود نهادهای امنیتی آن را اداره و کنترل کند.این هماهنگی و همکاری از آن جهت اهمیت بیشتری پیدا میکند که در فضای سایبر نمیتوان بین زیرساختهای نظامی و غیرنظامی تمایزی قایل شد.درست است که دریک جنگ الکترونیکی علیه طرفهای خارجی این نهادهای امنیتی هستند که نقش اصلی را بازی میکنند، اما اسراییل به خوبی میداند که برای بهبود توان دفاعی خود نیازمند مشارکت بخش خصوصی است؛ به خصوص شرکتهای فناوری پیشرفته که به دلیل داشتن توان و تخصص لازم در این حوزه میتوانند بسیار تاثیرگذار و تعیینکننده باشند.توجه به یک جنگ الکترونیکی احتمالی تا آنجا برای اسراییل اهمیت دارد که از نهادهای امنیتی و حتی کمیتههای خارجی و امنیتی پارلمان (کنیست) خواسته است درباره تفکر امنیتی قدیمی اسراییل که در ابتدای دهه 50 شکل گرفت، بازنگری کرده و آن را
مطابق با فضای سایبر از نو تعریف کنند.از آنجا که هرگونه برتری در حوزه جنگ الکترونیکی به شکلی اساسی مبتنی بر توان و به کارگیری منابع خودی و بهخصوص انسانی است، هر کشور عرب یا اسلامی که قصد مبارزه با اسراییل در این حوزه کند، باید در زمینه تربیت کادرهای انسانی کارآمد و مناسب با این نبرد سرمایهگذاری کند. از این رو باید پیش از آن فضای علمی و آموزشی لازم را برای تربیت جوانانی در این حوزه آماده کند. روشن است که تنها نظامهای دموکراتیک هستند که میکوشند تا به منابع انسانی و غیرانسانی داخل کشورشان توجه کرده و آنها را رشد و پرورش دهند.
منبع: الجزیره
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.