|

عراق صفرهای دینار را حذف می‌کند؟

زمان حمله آمریکا، تورم عراق 3/29درصد بود

شرق، محمد آزاد: ظاهرا داستان حذف صفر از پول ملی مختص کشورمان ایران نیست. کشور عراق هم چند‌سالی است با این قضیه دست‌به‌گریبان است. بانک مرکزی عراق در سال 2007 و به توصیه «کمیته عالی اقتصاد عراق» برنامه‌ای راهبردی تدوین کرد با نام «بازارزش‌گذاری پول ملی»؛ برنامه‌ای که طبق آن پول ملی عراق باید با حذف سه صفر دوباره ارزش‌گذاری می‌شد اما تا امروز عملی نشده است. حالا بار دیگر اخباری در رسانه‌ها منتشر شده که می‌گوید عراق در سال‌جاری میلادی این طرح را عملی خواهد کرد. «واحد مرکزی خبر» روز یکشنبه 25فروردین به نقل از «پترانیوز»، خبرگزاری رسمی اردن، نوشت: «بانک مرکزی عراق در سال جدید مقدمات حذف سه صفر از پول ملی را با هدف توسعه سیاست پولی و ایجاد اصلاحاتی در نظام مالی کشور آغاز می‌کند.» این خبر متعاقب سخنان «عبدالحسین یاسری»، عضو کمیسیون مالی پارلمان عراق، در روز یکشنبه منتشر شد که گفته بود: « به ‌بانک ملی ماموریت داده شد تا طرح حذف سه صفر از پول ملی را اجرایی کند.» یاسری افزود: «اجرایی شدن این طرح امتیازاتی به همراه دارد که می‌تواند در خدمت توسعه تبادلات بین‌المللی کشور باشد.» این طرح با آنکه در سال 2007 مطرح شد اما تا سال 2011 به شکل جدی پیگیری نشد و در ابتدای مطرح‌شدن نیز واکنشی خوشایند از جانب بازار عراق دریافت نکرد. «عراق بیزنس‌نیوز»، یک وب‌سایت معتبر اقتصادی در عراق، در خبری به تاریخ 9 مارس 2011 و در واکنش به اجرای طرح حذف سه صفر از پول ملی نوشت: شماری از فعالان اقتصادی و بانکداران عراق از پارلمان این کشور درخواست کرده‌اند تا از تجارت آنها در برابر تصمیمات ناگهانی دولت حمایت کند. در تاریخ 14 آوریل 2011 بانک مرکزی عراق اعلام کرد طرح بازارزش‌گذاری دینار و حذف سه صفر از آن تا اطلاع ثانوی و برای تکمیل تحقیقات منتفی است. بانک مرکزی تصریح کرد این طرحی است راهبردی و پس از تکمیل تحقیقات در شورای وزیران و پارلمان به تصویب خواهد رسید. دولت عراق هدف از اجرای بازارزش‌گذاری دینار را تقویت پول ملی، کاستن از هزینه مبادلات و کمک به مردم به منظور جا‌به‌جایی حداقل پول عنوان کرد. اما بار دیگر نیز با واکنش مثبت مواجه نشد. «السومریه» در مطلبی به همین تاریخ می‌نویسد: اقتصاددانان عراق بر این باورند که حذف سه صفر از دینار تاثیری چندان بر تقویت قدرت خرید ندارد و طرحی است که دولت «بیش از حد انتظار به آن دل بسته است». 21 فوریه 2012 «آک.نیوز» نوشت: طرح حذف سه صفر از پول ملی و جایگزینی پول جدید با پول سابق در ماه سپتامبر آغاز خواهد شد. در متن خبر آمده در صورت عملیاتی شدن طرح، بانک مرکزی عراق باید 30تریلیون دینار (معادل 26میلیارددلار آمریکا) را از سطح کشور جمع‌آوری و با اسکناس‌های جدید جایگزین کند.
«مظهر محمد صالح»، مشاور بانک مرکزی عراق، در دفاع از طرح گفت: «در سال 1979 در کشور رقمی حدود دومیلیارددلار گردش وجود داشت. اکنون این رقم به 28تریلیون‌دلار رسیده است.» او در ادامه افزود: «اقتصاد عراق با ورود سرمایه‌های نفتی، به‌زودی شاهد چنان رونقی خواهد بود که آن را به یک قدرت بزرگ اقتصادی در خاورمیانه تبدیل خواهد کرد. این رونق با واحد پول فعلی و صفرهای زیاد آن تناسب ندارد. این حجم عظیم پول، گردش مالی در بانک‌ها را پیچیده‌تر کرده است. به دلیل تعداد فراوان مبادلات مالی، شمارش و محاسبات باعث ایجاد مشکلات و معضلات بسیاری شده است.» مقام‌های عراقی، ترکیه و برزیل را نمونه‌ای مناسب و موفق در باز‌ارزش‌گذاری پول ملی می‌دانند. برای نمونه، «سنان الشبیبی» رییس وقت بانک مرکزی عراق در تایید این مطلب به «الزمان» گفت: «کشورهای دیگر، مانند ترکیه و برزیل با همین مشکل دست به‌گریبان بودند و با حذف صفر از پول ملی خود بر آن فایق آمدند. در ترکیه مردم برای یک خرید ساده باید میلیون‌ها لیر جابه‌جا می‌کردند. اکنون یک دلار آمریکا برابر با 6/1لیر جدید است. ما می‌توانیم چیزهای فراوان از ترکیه بیاموزیم.»
علاوه بر حذف سه صفر، بنا بود در اسکناس‌های جدید از زبان کردی نیز استفاده شود. بانک مرکزی اعلام کرد باید کل تمدن و فرهنگ عراق روی اسکناس‌های کشور بازتاب داشته باشد. اکنون بار دیگر خبر حذف سه صفر از پول ملی عراق بر خروجی خبرگزاری‌ها قرار گرفته است. اما مقام‌های رسمی عراق هنوز بر آن مهر تایید نزده‌اند. در حقیقت اخبار یکی، دو ماه گذشته حتی خلاف این نکته را تایید می‌کند. برای نمونه دبیرکل شورای وزیران عراق در تاریخ پنج فوریه امسال، جایگزینی پول جدید با دینار را «در این مرحله» منتفی دانست و گفت: «دولت هم‌اکنون بیشتر در پی افزایش قدرت برابری دینار در مقابل دلار آمریکا‌ست.» وی همچنین افزود: «در باب این مساله بحث‌هایی صورت گرفته است اما انجام زودهنگام آن در اولویت دولت نیست.» به ظاهر بر سر حذف سه صفر از دینار میان دولتمردان و اقتصاددانان عراقی یکپارچگی وجود ندارد و اینگونه که از اخبار بر‌می‌آید اجرایی شدن آن در سال‌جاری ممکن نخواهد شد. به گزارش شرق، براساس آخرین آمار موجود، زمانی که آمریکا در سال 2003 به عراق حمله کرد، تورم این کشور 3/29درصد بود که با گذشت 10 سال از آن روز، یعنی در پایان 2012 به 4/6درصد رسیده است. گفتنی است، بانک مرکزی ایران تورم پایان سال 1391 را 5/30درصد اعلام کرد که از تورم عراق در زمان حمله نظامی آمریکا به این کشور هم بیشتر است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.