|

گام‌هاي آرام به سوي آشتي

در اردیبهشت ۱۳۸۶، محمود احمدی‌نژاد، رییس‌جمهور ایران اعلام کرد: «آماده هستیم تا اگر همین امروز دولت مصر اعلام آمادگی کند، سفارت‌مان را در آن دایر کنیم.» جمله‌ای که با واکنش مثبت مصری‌ها مواجه نشد. دو سال بعد از بیان این جمله، در فروردین سال 1388، حسنی مبارک رییس‌جمهور مصر پس از اطلاع از دعوت محمود احمدی‌نژاد در نشست سالانه سران اتحادیه عرب در شهر دوحه قطر، از حضور در آن خودداری کرد. جنجال بر سر یک فیلم در تیر ۱۳۸۷، فیلم مستندی به نام اعدام فرعون توسط عده‌ای از هواداران ستاد پاسداشت شهدای نهضت جهانی اسلام ساخته شد و از صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش شد. در فیلم اعدام فرعون، از انور سادات رییس‌جمهور مصر، به‌خاطر آشتی با اسراییل به عنوان یک «خائن» و از قاتل او در نقش یک «قهرمان» ترسیم شده است. دولت مصر به پخش این فیلم از تلویزیون ایران شدیدا اعتراض کرد و در واکنش دفتر شبکه عرب‌زبان «العالم» را که متعلق به صدا و سیمای جمهوری اسلامی است، با دخالت پلیس قاهره پلمب کرد. همچنین مسابقه دوستانه میان تیم ملی فوتبال ایران و تیم ملی فوتبال مصر نیز توسط مقامات مصری لغو شد. دانشگاه الازهر که از مهم‌ترین مراکز علمی جهان اسلام محسوب می‌شود، نیز در اعتراض خواستار سوزاندن این فیلم شد. ذوب شدن یخ‌ روابط با ظهور بهار عربی در مصر و سقوط حکومت حسنی مبارک در زمستان 1390 و روی کارآمدن محمد مرسی، رییس‌جمهور اسلامگرای این کشور در خرداد 1391 یخ‌های رابطه تا حدودی شکسته شد. مصر بعد از این دوران به ایران اجازه داد تا ناوهایی را از کانال سوئز رد کند. مرسی برای اجلاس سران غیرمتعهدها به ایران آمد و ایران را کشور دوست و برادر خواند. سفر احمدی‌نژاد به مصر در بهمن همین سال محمود احمدی‌نژاد، رییس‌جمهور ایران به دعوت محمد مرسی برای شرکت در اجلاس سران کشورهای اسلامی به این کشور سفر کرد؛ سفری که با حاشیه‌های فروانی از جمله تنش در کنفرانس مطبوعاتی مشترک با مشاور ارشد شیخ الازهر و پرتاب کفش از سوی یک شهروند سوری در مقابل مسجدالحسین قاهره همراه شد. سفر رییس‌جمهور به مصر برای شرکت در نشست شورای همکاری‌های اسلامی می‌توانست فتح بابی برای روابط ایران و مصر بعد از سه دهه قطع رابطه باشد. اما شروط سخنگوی رییس‌جمهوری مصر ادامه این رابطه را با مسایلی همراه کرد. یاسر علی درباره برقراری رابطه با ایران اعلام کرد: نزدیکی روابط با ایران در گرو موضع تهران در برابر بحران سوریه پذیرش افکار عمومی مصر و کشورهای عربی است. محمود احمدی‌نژاد نیز در کنفرانس خبری پایان سفر خود در قاهره گفت که ایران به‌دنبال روابط نامحدود با مصر است. ورود گردشگران ایرانی به مصر هشتم فروردین امسال، وزیر گردشگری مصر اعلام کرد پس از سه دهه ممنوعیت، به گردشگران ایرانی ویزای توریستی داده خواهد شد. بعد از ورود اولین گروه گردشگران، مصر اعلام کرد؛ در ارایه ویزا به ایرانیان توقفی ایجاد خواهد کرد توقفی که به دلیل حمله گروهی از سلفیان مصری به دفتر حفاظت از منافع ایران در قاهره ایجاد شد. به نظر می‌رسد رابطه ایران و مصر حتی بعد از روی کارآمدن دولت اسلامگرای این کشور با موانعی مواجه است؛ موانعی که اگرچه کمتر گذشته در این رابطه قرار گرفته اما تا تحکیم آن راه درازی در پیش دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.