|

گاردين از سركوب معترضان توسط نظاميان در طول انقلاب ۲۵ژانويه خبر داد

مصر،كاسه‌اي براي «اخوان» و ارتش

سودابه رخش: اخوان و ارتش، دست در دست هم از انقلاب مردمی مصر سوءاستفاده کردند. این موضوع شاید دیگر بر هیچ ناظری پوشیده نیست. انگار قرار نیست کابوس حکومت نظامی، دست از سر مصر بردارد. انقلابی که یکی از خواسته‌هایش حذف نظامیان از عرصه سیاست بود. حالا باید تنها به کم رنگ شدن حضورشان امیدوار باشد. محمد نجیب، جمال عبدالناصر، محمد انورسادات، حسنی مبارک، اینها همه روسای جمهور نظامی مصر بعد از تشکیل جمهوری مصر بودند و سرنگونی حسنی‌مبارک، قرار بود پایانی بر نزدیک به 60 سال حکومت نظامیان باشد. اما «اخوان‌المسلمین» که تنها حزب سازمان‌یافته مصر به حساب می‌آمد و می‌آید، با ماهی‌گرفتن از آب گل‌آلود خود را وارد معرکه‌ای کرد که همکاری با ارتش در آن ناگزیر بود، همکاری‌ای برای مصادره انقلاب و سرکوب انقلابیون. می‌گویند تنها راه حفظ امنیت اغتشاشات دوران‌گذار، سرکوب معترضان است. اما این دقیقا توجیه همه دیکتاتورهای تاریخ برای خاموشی خواسته‌های مردم است؛ هرچند تاریخ ثابت کرده که این راه هم نمی‌تواند پای قدرتمداران را در قدرت سفت کند؛ درسی که مرسی باید از تاریخ بگیرد و گویا نمی‌گیرد. بعد از انقلاب 25 ژانویه مصر و کناررفتن حسنی مبارک، ارتش رهبری دوره انتقالی را به عهده گرفت و مردم هم در ابتدا مشکلی با این موضوع نداشتند. اما از آنجا که دولت‌های انتقالی انقلابی به دلیل عدم‌تامین انتظارات و مطالبات مردم به سرعت محبوبیت خود را از دست می‌دهند و مردم آنها را به خیانت و کم‌کاری متهم می‌کنند، ارتش مصر هم به سرعت سیبل حملات انقلابیون قرار گرفت. با این شرایط انتظار می‌رفت که روند واگذاری قدرت از نظامیان به انقلابیون، احزاب و گروه‌های سیاسی هرچه سریع‌تر آغاز شود و در ظاهر شد، اما فقط در ظاهر. بیش از 50‌درصد رای مردمی به مرسی ـ اگرچه در سلامت انتخابات جای تردید است- هم نتوانست نظامیان را از تاروپود قدرت و سیاست جدا کند. و حتی برخی ناظران بر این باورند که پیروزی مرسی بدون حمایت نظامیان غیرممکن بود. این تحلیل را اگر در کنار خبر اخیر روزنامه «گاردین» و بسیاری فکت‌های دیگر که نوشتنش طوماری می‌شود، قرار دهیم، شاید قابل‌باورتر شود. روزنامه انگلیسی گاردین در شماره اخیر خود گزارشی را منتشر کرد که در آن دست داشتن ارتش مصر در شکنجه و کشتار مردم این کشور طی انقلاب 25 ژانویه را خبر داده است. خبری که ارتش مصر به‌سرعت آن را تکذیب کرد و آن را جوسازی رسانه‌ای خواند. اما این روزنامه ادعا کرد که به اسنادی دست یافته که این خبر را ثابت می‌کند. این روزنامه اعلام کرد، در گزارشی که توسط کمیته حقیقت‌یاب درخصوص جنایات انجام شده در طول انقلاب مصر تهیه و به محمد مرسی، رییس‌جمهوری این کشور ارایه شده، مشخص شده است که ارتش مصر در برخی مناطق این کشور اقدام به سرکوب مخالفان با شیوه‌های مختلف کرده است.شواهد جدید در صورت اثبات، شاید بر حکم حسنی مبارک وحبیب العادلی، وزیر کشورش که به کشتار معترضان در طول شورش متهم‌اند، تاثیر‌گذار باشد. براساس گزارش روزنامه گاردین در یکی از فصل‌های این گزارش که تاکنون منتشر نشده، بر سرنوشت ربوده‌شدگان مصری اشاره و اعلام شده است که نیروهای مسلح مصر شمار نامشخصی از غیرنظامیان را به یکی از مراکز بازرسی در جنوب قاهره منتقل کردند که این افراد پس از بازداشت توسط نیروهای مسلح ناپدید شدند. همچنین براساس این گزارش، نیروهای مسلح مصر قبل از انتقال معترضان مصری به زندان‌های امنیتی آنها را در «موزه ملی» مصر بازداشت و شکنجه می‌کردند به نحوی که دست‌کم یک نفر در اثر این شکنجه‌ها کشته شد. روزنامه گاردین در ادامه آورده است: یک فصل جداگانه از گزارش مذکور تاکید دارد که کمیته حقیقت‌یاب به اسنادی دست یافته که نشان می‌دهد شماری از شهروندان در زمان بازداشتشان از سوی نیروهای مسلح مصر جان خود را از دست داده و در گورهای بدون مشخصات تحت عنوان مجهول الهویه دفن شدند بدون اینکه هیچ‌گونه تحقیقاتی درخصوص این مساله از سوی مقامات مصری انجام شود. براساس این گزارش، کمیته حقیقت‌یاب نیز خواهان انجام بازپرسی از فرماندهان نیروهای مسلح برای شناسایی عاملان صدور فرمان برای ارتکاب شکنجه و جنایت علیه غیرنظامیان است. با این حال وکلای حقوق‌بشر می‌گویند قانون اساسی جدید مصر که با درخواست مرسی در دسامبرسال گذشته به تصویب رسید، به ارتش اجازه می‌دهد که خودش، نظامیان را زیر نظر داشته باشد. امری که تعقیب قانونی نظامیان را تقریبا غیرممکن کرده است. از سوی دیگر محمد مرسی نیز در پیامی قابل پیش‌بینی در صفحه شخصی‌اش در پایگاه اجتماعی توییتر اعلام کرد: هرگز اجازه نمی‌دهم هیچ‌گونه تعدی به ارتش مصر صورت بگیرد. مرسی در ادامه نقش نیروهای مسلح را در حفظ امنیت و مرزهای مصر بسیار ارزشمند و سزاوار تقدیر دانست. با این حال با پیگیری انقلابیون براي مطالباتشان، به نظر می‌رسد مساله حضور قدرتمند و همیشگی نظامیان در زندگی سیاسی و اجتماعی مردم مصر بیشتر از هر زمان دیگری با چالش روبه‌رو است. با این حال نباید این را فراموش کرد که قرار گرفتن ارتش از موضع قدرت به موضع دفاع، می‌تواند نخستین گام‌ها برای جدا کردن ارتش از بدنه سیاست و قدرت مصر باشد. هرچند گره ارتش با اقتصاد و همچنین غرب، کورتر از پیوند نظامیان با سیاست است و باز کردنش کار امروز و فردا و مرسی و غیرمرسی نیست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.