|

یک برداشت

آقای ده‌نمکی شما دیگه چرا؟

کیانا آذر

مسعود ده‌نمکی، پیش از ورودش به سینما در عرصه روزنامه‌نگاری فعالیت می‌کرد. سردبیری هفته‌نامه «شلمچه» و «جبهه» و ماهنامه «صبح دوکوهه» را به عهده داشت. در آن زمان همیشه در کسوت یک منتقد با سیاستمداران دولتی سرستیز داشت. به غیر از فعالیت نوشتاری، فعالیت‌های میدانی هم داشت؛ به‌طور مثال تجمعات سیاسی را هم رهبری می‌کرد و... منتها آن زمان که در نشریات حضور داشت و دیدگاه‌هایش را قلمی می‌کرد، چندان روی خوشی به سینما و اهالی‌اش نشان نمی‌داد. همیشه از زاویه «ارزش‌ها» فیلم‌ها و رفتارهای سینمایی را می‌نواخت و کلا مخالف بود و فقط تعداد قلیلی از فیلم‌ها که توسط دوستانش ساخته می‌شد، مورد قبولش قرار می‌گرفت. با ساخت مستند جنجالی «فقروفحشا» به سینما ورود کرد، ولی همچنان بر شعارهایش پافشاری می‌کرد و بعد از آن«کدام استقلال، کدام پیروزی» را ساخت. در همه این سال‌ها، سینماگرانی که همواره مورد هجمه‌اش واقع می‌شدند، به دیده تردید به او نگاه می‌کردند. چون کار کردن در این فضا دیگر عرصه شعار نبود. با توجه به مختصات دنیای امروز، «تصویر» بیش از هرچیز تاثیرگذار است و برنده این جریان اصلی کسی است که به این حیطه تسلط داشته باشد. فیلمنامه، دکوپاژ، فیلمبرداری، بازیگری، کارگردانی و کلا فیلمسازی یک‌شبه به‌وجود نیامده و یک تاریخ یکصدساله ولی پرباری را پشت‌سر گذاشته است. پس دراین دنیا پرتلاطم باید کاربلد بود. وقتی مسعود ده‌نمکی فیلم «اخراجی‌ها 1» را ساخت، هرچند به قول خودش خواست ادای دینی به بچه‌های جنگ کند و ناگفته‌های آن دوران را به تصویر بکشد ولی از نقطه نظر سینما توجه منتقدان را جلب نکرد. فیلم فروش بالایی داشت ولی می‌گویند بدون پشتوانه دولتی نمی‌توانست چنین جایگاهی را به دست آورد. در «اخراجی‌ها 2» فضای فیلم را از جبهه و جنگ به اردوگاه اسیران برد. شاید تنها پلان سینمایی این فیلم صحنه پرتاپ کردن سیگارها به شکل اسلوموشون توسط اسیران بود، هر دو فیلم چاشنی طنز را داشت و کلا از نقطه نظر کمدی حرفی برای گفتن نداشت. در «اخراجی‌ها 3» هم به موضوع انتخابات 1388 پرداخت و منتقدان این فیلم رویکرد آن را یک‌سویه ارزیابی کردند. منتقدانش می‌گفتند اگر فیلم‌فروشی خوب داشت، به دلیل حمایت دولتی‌ها از آن بوده است. سال 1391 با ساخت فیلم «رسوایی» تنها چیزی که از جبهه باقی ماند، جانبازی بود که عکسش در اتاق روحانی فیلم نصب شده بود و پیرمرد از او و خانواده‌اش دستگیری می‌کرد. این بار بازیگر اصلی فیلم دختر کم‌سن و سال با پوششی بود که همیشه فیلمساز معترض به ساخت چنین فیلم‌هایی با چنین بازیگرانی می‌شد. به هر جهت حالا دوستان ده‌نمکی، این‌بار از او انتقاد می‌کنند که آقای ده‌نمکی شما دیگه چرا؟ به هر جهت ده‌نمکی تا امروز سعی کرده به شکل بطئی تغییر و با سینما آشتی کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.