|

اقتصاد تاچر

کمال اطهاری . کارشناس اقتصاد

دولت رفاه تا دهه 70 بر سیاست و اقتصاد سرمایه‌داری حاکم ‌بود. اما در این دهه دولت به قدری حجیم می‌شود که تولید سرمایه‌دارانه را تهدید می‌کند. در ابتدای دهه 20 نسبت هزینه دولت به تولید ناخالص ملی حدود 5درصد بود. این میزان در دهه 70 به 45-40درصد رسیده بود. برای نخستین بار بحران اقتصاد با مشخصه رکود تورمی رخ نمود. مارگارت تاچر، واکنشی بود که سیاست برای مهار بزرگ شدن دولت و بازسازی فضای حیاتی سرمایه‌داری نشان داد. اما اتفاقی که در عمل افتاد این بود که با بیرون کردن رفاه از جامعه، مصرف انبوه هم به خطر افتاد. سرمایه‌ها نیز برای کسب سود بیشتر و در تخالف با نیروی کار که خواهان دولت رفاه بود، به کشورهای پیرامونی پناه برد و در آن کشورها ارزش اضافی بیشتر جست‌وجو کرد. نیروی کار نمی‌توانست با مزدی که می‌گرفت مصرفش را تامین کند، بنابراین کالاهای ارزان از کشورهای پیرامونی به کشور وارد می‌شد ولی این وضعیت نیز دیری نپایید. تاچریسم نیز افول کرد. پیرو آن بحران‌های متعددی اتفاق افتاد. بحران کنونی نیز نمونه بارز میراث تاچر است که در نتیجه بازاری کردن جامعه، عدم توجه به نیروی کار و به حساب نیاوردن انسان، جامعه و اقتصاد ایجاد شد. کشورهای غربی در اثر همین سیاست‌ها تضعیف شدند و شکاف طبقاتی در این جوامع هر روز بیشتر شد. جامعه به قدری تضعیف شد که حتی از عهده مصرف کالاهای ارزان که در کشورهای پیرامون تولید می‌شود نیز برنمی‌آید. اقتصاد کشورهای مرکز به نفع کسب سود در کشورهای پیرامونی تضعیف شد. مبنای همه اینها را می‌توان به تاچر نسبت داد. او نماینده سیاسی بازاری کردن جامعه بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.