|

شرف‌الشمس چقدر واقعیت دارد؟

مهر: 19 فروردین روزی است که به روز «شرف‌الشمس» معروف شده است. نوشتن دعا و حکاکی روی انگشترهای عقیق زردرنگ به نیت گشایش کارها و افزایش روزی، از جمله کارهای پرطرفدار این روز است. «این فرصت را از دست ندهید. همه آنچه فکرش را نمی‌کنید، تنها با یک انگشتر شرف‌الشمس.»شاید این جمله‌های تبلیغاتی روی کاغذهای آگهی، این روزها برای شما هم ارسال شده باشد. آگهی‌هایی که برای فروش و حکاکی یک انگشتر خاص در روز 19 فروردین تبلیغ می‌کنند؛ انگشترهایی از عقیقی زردرنگ که به «شرف‌الشمس» معروف شده‌اند.
چرا 19 فروردین؟ چرا شرف‌الشمس؟
نوزدهمین روز از ماه فروردین برای منجمان مسلمان اهمیت ویژه‌ای داشته است. روزی که خورشید 19 درجه در برج حمل (فروردین) باشد. آنها می‌گویند این روز خاص بنابر محاسبات نجومی، روزی خوش‌یمن و بابرکت است و البته در ساعت‌های خاصی در این روز، بهترین موقعیت خورشید در کهکشان در سال است. ابوریحان بیرونی در کتاب التفهیم در باب «در احکام نجوم» فصل «بهرهای (بهره‌ها) ستارگان اندر بروج» زیر عنوان «شرف و هبوط ستارگان کدامند» مطالبی را در خصوص شرف سیارات نوشته است. بر اساس جدول کتاب التفهیم شرف الشمس هنگامی است که خورشید 19 درجه در برج حمل باشد. در میان عامه مردم هم این روز، روزی است که موکلان خورشید به زمین می‌آیند و چند ساعتی را در زمین می‌گذرانند. ساعت‌هایی که برای اهل زمین، از جمله خوش‌یمن‌ترین ساعت‌های سال است.
شرف‌الشمسی که سنگ نیست
در باور عامیانه، «شرف‌الشمس» نگین انگشتری زردرنگ است که بعضی‌ها به نیت گشایش در کارها به دست می‌کنند. اما در واقع شرف‌الشمس سنگ نیست بلکه دعایی منسوب به امام علی‌(ع) است که در روز نوزدهم فروردین با آدابی خاص می‌نویسند و نقشی رمزگونه را پشت انگشتر عقیق زردرنگ حک می‌کننددر روز شرف‌الشمس شکل شرف‌الشمس را از ساعت 11 ظهر تا ساعت 23 روی طلا، عقیق زرد، پارچه زرد کشیده یا حک کرده یا با خط زرد روی کاغذ یا پارچه می‌نویسید و دعای آورده شده را خوانده و نوشته و بعد هر حاجتی که از خدا دارند را زیر دعا می‌نویسند و در قرآن می‌گذارند. اما نقش‌های رمزگونه‌ای که شرف‌‏الشمس نامیده می‌شود در کتاب «جنه‏الوافیه» مشهور به «مصباح کفعمی» آمده است. کفعمی در حاشیه کتاب می‏نویسد: «در بعضی از کتاب‌های علمای شیعه دیدم که این شکل از امیرالمومنین(ع) نقل شده است که وقتی عازم جهاد بود در بین راه که استراحت می‌کردند این شکل‌ها را بر روی سنگی حک کرد و فرمود: این رمز پیروزی ماست. به نظر می‌رسد بیان چنین نقلی محکم نیست؛ چون سند این روایت تا امیرالمومنین(ع) ذکر نشده است.» مرحوم شیخ‌بهایی هم همین شکل را در کتاب «سرّ المستتر» با اندکی تغییر آورده است. البته در کتاب‌های یادشده این شکل به «شرف‌الشمس» نامیده نشده است و احتمالا تشخیص اساتید علم ختوم و اذکار این بوده که این شکل در الشرف شمس - که نوزدهم فروردین ماه است - نوشته شود که ساعت خوبی است و باعث تاثیر بیشتر این شکل خواهد بود. در کتاب «هزار و یک نکته»، نکته 277، تالیف آیت‌الله‏ حسن‌زاده‌آملی نیز مطالبی راجع به این شکل آمده است. در کتاب‌های اسلامی هم نقش شرف‌الشمس را شامل پنج اسم اعظم خداوند می‌دانند که آنها را کلمات مبارکه: الله، جمیل، رحمن، مومن و نور گفته‌اند و به جای نقش از پنج حرف اول آنها به صورت ا. ج. ر. م. ن می‌توان استفاده کرد. از سنگ شرف‌الشمس برای چشم زخم، گشایش امور، برآورده شدن آرزوها، افزایش رزق وروزی استفاده می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.