|

افشای نام ثروتمندان مالیات‌گريز

دست‌های آلوده

مریم امیری: میلیون‌ها سند برای نخستین‌بار از نام ثروتمندانی که با مخفی کردن ثروت خود از مالیات فرار کرده­‌اند و نام بهشت‌­های امن آنها، در حالی منتشر می‌شود که کارشناسان معتقدند در بحران مالی کنونی زلزله‌­ای تمام‌عیار در سراسر جهان پدید خواهد آورد. در گذشته نام افراد در چنین افشاگری‌­هایی مخفی نگه داشته می‌شد. چندین رسانه بزرگ از ۴۶ کشور جهان از جمله واشنگتن‌‌پست، گاردین، لوموند و بی‌بی‌سی این اسناد را بررسی کرده‌­اند. گفته می‌شود آنچه تاکنون منتشر شده، فقط دور اول انتشار این اسناد است و احتمالا در آینده نزدیک باید منتظر خبرهای بیشتری درباره این پروژه جنجال‌برانگیز و استثنایی بود. حجم اطلاعاتی که به دست آمده بیش از ۲۶۰ گیگابایت است. گفته می‌شود این اطلاعات از طریق دو کمپانی فعال در صنایع «آف‌شور» (شبه‌قاره) جمع‌آوری شده اما سال گذشته از طریق یک منبع ناشناس در اختیار کنسرسیوم بین‌المللی روزنامه‌نگاری کاوشگرانه در واشنگتن قرار گرفته است. مناسبات سرمایه‌­داری برای تولید سرمایه‌دار ابزارهای زیادی دارد و برای محافظت از او انواع قوانین را به خدمت می­‌گیرد: از جمله توان و امکان پنهان نگه داشتن اموال. به این ترتیب منبعی عظیم از ثروت از پرداخت مالیات که به صورت کجدار و مریز نماینده بخشی از حقوق عمومی جامعه‌­ای است که تولید ثروت در آن رخ داده است، معاف می‌شود. یکی از محمل­‌های پرمشتری فرار مالیاتی «آف‌شور»ها (Offshore) هستند. آف‌شور که به معنی «ساحلی» است، اشاره به مناطقی تجاری دارد که در کنار دریا قرار گرفته‌اند و عموما در این نقاط هیچ‌گونه مالیاتی برای دارایی‌ها پرداخت نمی‌شود. بیشتر این اسناد مربوط به پنهانکاری‌های مالیاتی در پاناما، لوکزامبورگ و جزایر ویرجین بریتانیا (BVI) است. تخمین زده می‌شود که در آف‌شورها هر شخص می‌تواند تا 20تریلیون‌دلار مخفی کند. در مقایسه با رشد قارچ­‌گونه چنین جزایر امنی در سراسر جهان، کنترل دولت بریتانیا روی جزایر ویرجین، موفق‌­ترین مورد است. دولت‌های کوچک حوزه دریای کاراییب از دهه 1980 که شروع به ورود به بازار آزاد جهانی کردند، بیش از یک‌میلیون ‌از چنین آف‌شورهایی ثبت کرده‌­اند. حتی مشخص نیست تنظیم‌کننده‌های مالی این مناطق به طور رسمی چه کسانی هستند. توجیه وجود چنین جزایری این است که آف­‌شورهای رها از مالیات حریم خصوصی مشروعی ایجاد می‌کنند. نیل اسمیت، وزیر مالی دولت خودمختار جزایر ویرجین به خبرنگار گاردین می‌گوید درست نیست که بگوییم که ویرجین «پناهگاه ثروتمندان بی­‌اخلاق» است. گاردین که سال گذشته درباره آف‌­شورها تحقیق کرده بود، افشا کرد که چگونه اموال دولتی کشورهای تحت حمایت بریتانیا را بیش از هرچیز الیگارش­‌های روس، حقه­‌بازان و فرارکنندگان از مالیات فراهم می‌کنند. در پس این ثروت‌های افسانه‌­ای، دیکتاتوری‌های شرم‌­آور جهان سوم خوابیده است. ولی گهگاه رسانه‌ها موی دماغ این ثروتمندان می‌شوند و رسوایشان می‌کنند. چندصباحی در صدر اخبار جای می‌گیرند، اگر مسوولیت سیاسی هم داشته باشند ضربه‌پذیرتر خواهند بود و شاید مقام‌شان را از دست بدهند. ولی ورای اینها چیزی تغییر نمی‌کند و منطق سرمایه‌داری همچنان به پاسداری از آنها و اموال‌شان ادامه می‌دهد. در تجسس­ اخیر فاش شده که بیش از 32تریلیون‌دلار ثروت در جهان مخفی مانده است. تحقیقات روزنامه گاردین نشان می‌دهد بیشتر کمپانی‌های مخفی در جزایر «ویرجین» در بریتانیا ثبت شده‌­اند. مخفی‌کنندگان طیفی از سیاستمداران و مقامات دولتی وابستگان آنها، قاچاقچی‌­ها و خانواده‌های میلیونر از سراسر جهان از هند و آمریکا و پاکستان تا کشورهای کمونیستی سابق هستند. در میان آنها نام‌های قابل‌توجهی هم به چشم می‌خورد. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- - ژان لوک اوژیه، خزانه‌دار کمپین انتخاباتی فرانسوا اولاند در سال 2012 و وزیر دارایی سابق او. او کمپانی‌ای در چین با 25‌درصد شراکت با جزایر «ویرجین» دارد. شریک تجاری او یک تاجر چینی است. احتمالا این مورد مهم‌ترین چالش دولت سوسیالیستی اولاند را رقم بزند. - بایارتسوگت سنگاجاو، وزیر مالی سابق مغولستان. او با کمک یک بانک سوییسی در سال 2008 کمپانی‌ای تاسیس کرد درحالی‌که هنوز وزیر مالی بود. او می‌گوید اعلام نکردن دارایی‌­اش «اشتباه» بوده است. او حالا نماینده مجلس است و احتمالا مجبور به کناره­‌گیری خواهد شد. - حيدرعلی­‌اف، رییس‌جمهوری سابق آذربایجان و دو دخترش. - همسر قائم‌مقام نخست‌وزیر روسیه که درباره دارایی‌هایش در آف‌شور دروغ گفته است. - شوهر یکی از سناتورهای کانادا که در یکی از آف‌شورها بیش از 800هزاردلار ثروت مخفی دارد و برای پایین گزارش دادن دارایی‌اش رشوه داده است. - ماریا ایملدا مارکوس مانوتوک، دختر فردیناند مارکوس، دیکتاتور فیلیپین که به دلیل فساد مالی بدنام است. او اکنون سناتور ایالتی است. - بارونس کارمن، کلکسیونر معروف آثار هنری در اسپانیا، ملکه زیبایی سابق که از قوانین آف‌شور برای فروش عکس‌هایش استفاده می‌کرد. - دنیس ریچ، همسر سابق یک تاجر بدنام نفت در ایالات متحده که بیل کلینتون در روندی چالش‌برانگیز او را به دلیل فریب مالیاتی بخشید، اکنون 144‌میلیون‌دلار در جزایر کوک مخفی کرده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.