دو داستان از شهرام شیدایی
غلط چاپی
یک غلط چاپی باعث شد- لیوان آب روی تریبون گذاشته میشود- متشکرم، سخنرانی من آنقدر کوتاه خواهد بود که نیازی به این لیوانِ آب نیست- ما این را میدانیم، و دور میشود. شبیهِ فاشیستها بود. یک غلطِ چاپی باعث شد که گنجشک روی دومین سیم از پنج سیمِ برق بینِ دو تیرِ برق بنشیند، و دستها روی شاسیهای پیانو اینسو آنسو بلغزد و گنجشک روی سیمها بالا و پایین. یک غلطِ چاپی،وگرنه خوب میدانیم که دیگر یک سطر هم نمیتوان نوشت. اول از بالا تا پایین سفید است بعد از بالا تا پایین با کلمهها -حرفی در میان نیست بعد که صفحه سیاه میشود، آنقدر سروصدا زیاد میشود و ماشینها بوق میزنند، که میدانی خلاصی از این ترافیک این وقت شب ممکن نیست، ترمزدستی را میکشی ماشین را خاموش میکنی- و یواشکی پیاده میشوی، از پلههای کنار خیابان بالا میروی، حالا خیابان را از بالا خوب میبینی - به خودت تعارف میکنی: سیگار؟ بله، فندک را میزنی،: متشکرم- توی ذهنت فکر میکنی که از یارو تشکر نکردهای، چپ و راست دنبالش میگردی عقب و جلو - کسی را پیدا نمیکنی- من به تو میگویم حتما باید همین طور باشد- بله همینطور است . نگاهی به ساعت. درست یک ساعت و
ربع است که اینجا نشستهای،یک ربعاش را به خاطرِ پلهها اضافه میکنی. کمی دقیقتر از پیش به پایین نگاه میکنی: اون پایین چی شده؟ ترافیک روانتر شده فقط آن قسمت از خیابان که ماشینِ تو بیسرنشین به حالِ خود رها شده آدمها جمع شدهاند و چند پلیس بیسیم به دست ماندهاند که چه کنند- من یواشکی در گوشِ یکی از آنها که ظاهرا درجه بالاتری دارد زمزمه میکنم: ماشین را جابهجا نکنید، شاید جنایتی رخ داده! تو بلند میشوی و داد میزنی هیچ جنایتی نشده،من فقط یک غلطِ چاپی را وسطِ خیابان ... - بشین سرِ جات بچه، صدات تا اون پایین نمیرسه. ستوان دومی را که درِ ماشین را باز کرده تا آن را کنار بکشد صدای مافوقش متوقف میکند: دست نزن شاید جنایتی رخ داده!. روبروی ما آن طرفِ خیابان بالایِ یک ساختمانِ 16 طبقه (میشمرم، طبقههای روشن را از بالا تا پایین) با نئونِ متحرک تبلیغِ نامِ شیرینیفروشیِ طبقه اول دیده میشود، نئونِ روشنِ دُورِ دایره درست مثل نقاشیِ بچهها وقتی که «خورشید» میکِشند و چند خط دُورِ دایره میپرانند که یعنی خورشید، یک دُور از چپ به راست و یک دُور از راست به چپ میچرخد، بلند شدهای و جوابش را میدهی- اگر یک خطِ
مستقیم از ما به طرفِ آن بکشی درست به آن میرسد روبروی چشمهای ما ولی دورتر- تو هم مثل آن داری یک دُور از چپ به راست و یک دُور از راست به چپ، ستاره ای، روی دستها و پاها میچرخی، نوعِ نگاه کردنت به من میفهمانَد که باید رقصِ تو را چرخشِ رقصِ تو را ترجمه کنم- بله: داستانهای ما چاپ نمیشوند از چپ به راست- داستانیها ما چاپ نمیشوند - از راست به چپ- چاپ نمیشوند از چپ- چاپ نمیشوند چاپ راست - چاپ چپ - راست راست- چپ چپ قدم... قدم... قدم - قدمرو- به سرعت شروع میکنی به قدمرو رفتن و ضربه چهارم را با پای چپ می کو کو بی- اگر بتوانی از حرفهایت یک پرنده درست کنی- بهراحتی از شرت خلاص میشویم- چون همه میدانیم که پرنده میپرد و میرود و هیچچیز به هیچکس مربوط نمیشود. پای چپت را محکمتر از همه میکوبی - شبِ بدی را گذراندهای- همهاش خوابِ خواهرِ کوچکت را میدیدی- خوابِ خیابانهای شَهرت را - امروز قرار بود همه به مرخصی بروند- ولی همین نیم ساعت پیش در جایگاه، فرماندهِ اعلام کرد به دلیلِ وضعیت اضطراری، مرخصیها لغو شده - حتا بچههای گروهانِ6 امروز از شدت عصبانیت درست و هماهنگ میکوبند میخواهم از نظرِ روانشناسی
نتیجه بگیرم- ولِش کن پسر! تو که حوصله این جور کارا رو نداری - صبحگاه که تمام میشود هیچکس با هیچکس حرف نمیزند. تمامِ پادگان را محوطهها را در و دیوارها را بچهها با قیافههاشان با نگاههاشان به فحش و لجن میکشند. تا به حال وسطِ یک داستان سرتان را بلند کردهاید که خودِ نویسنده را ببینید، هیچوقت به مشکلاتِ خصوصیِ نویسنده فکر کردهاید؟ - به اینکه چرا من باید مستقیم با شما حرف بزنم؟ روی آخرین پله نشستهای- مثل برجِ زهرِماری- گرفته و پَکَر- میدانم که نمیشود حتا یک کلمه هم با تو حرف زد- حتا با خودت هم حرف نمیزنی- جمع کن بابا! او دارد به ما نگاه میکند عقبعقب از همینجا بیرون میروند. عقب از همینجا بیرون میروند. ند. تا از کادر خارج شوند. کادر خارج شوند. شوند. . ولی شروع نشد. اینو من نمیتوانم به حسابِ شروع بذارم. چیزی نمیبینم. اونایی که عقبعقب از اونجایی که گفتی بیرون میرن، چییَن؟ جملهن؟ من خودم میدونم. جملهن. ولی میترسم بگی آدَمن! اینارو که تو داری میگی فکرِ منم شروع کرده، یعنی یواشیواش داره کار میافته، میتونن جمله باشن، میتونن آدم باشن. این چطوره!: اونی که دیده نمیشه؛ بیرونِ کادره! :
یه ماهیگیر. آره فکرِ خوبیه. یهتورِ خیلی نازکی رو داره آرومآروم جمع میکنه. یَنی اگه بگیم سمتِ چپ یه رودخونهس با پیچوتابای خودش، سمتِ راست ماهیگیر نشسته که ما نمیبینیمش. میتونی بگی ما میبینیمش، ولی نمیدونم شما هم میبینیش یا نه، من الان دارم براش دس تکون میدم،اونم به افتخارِ من کُلاشو یه هوا برمیداره و سریع پس معلومه که مالِ این طرفا نیست، ایرانی بودنش محلِ تردیدم نیست، فقط... احتمالا خارج دیدهس! اگر فقط به خاطرِ برداشتنِ کُلاش بگی، خُب شاید از فیلما یاد گرفته. ولی خودت دیدی این حرکتو نمایشی انجام نداد، لبخندشم که دیدی، توی هر دوکارش یه متانتی بود. درسته منم قبول میکنم یَنی میشه گفت یه آدمِ محترم الان اون طرف نشسته. یه آدمِ محترم. آره، خُب اگه توافق داریم بریم طرفش باهاش یه صحبتی بکنیم. نه، نمیتونیم، چون اون وقت شروع میشه مجبور میشیم ادامهش بدیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.