|

در پاکستان چه می‌گذرد؟

انفجارهای اخیر در پاکستان هیچ مناسبت خاصی نداشت. اگر بخواهیم برای انفجارهای پاکستان مناسبتی قایل شویم باید گفت انفجارهای گذشته نیز به همین ترتیب و بدون هیچ مناسبتی بود. تنها مناسبتی که داشت اینکه شیعیان را هدف قرار می‌داد. عجیب اینکه یک سازمان «اسلامگرا» به نام «لشکر جنگوی» با افتخار اعلام کرد که مسوولیت این انفجارها را بر عهده می‌گیرد، زیرا طبق ادعاهایش می‌خواهد پاکستان را از «شرشیعیان» به ادعای خودشان پاکسازی کنند. آمارها نشان می‌دهد شیعیان 10‌درصد جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهند. البته خود آنها می‌گویند جمعیت‌شان 30‌درصد از این کشور است. مهم نیست که تعدادشان 10یا 30‌درصد باشد مهم این است که شیعیان در کشوری 150‌میلیون نفری زندگی می‌کنند و تعدادشان زیاد نیست اما با وقوع این انفجارها تعداد کسانی که با شیعیان همدردی می‌کنند چند برابر این جمعیت خواهند بود. اما چرا پاکستانی‌ها که اساسا دارای فرهنگ رواداری و همزیستی مسالمت‌آمیز هستند به این روش‌های وحشیانه علیه همدیگر متوسل می‌شوند آن‌هم به بهانه اختلافات مذهبی؟شاید این مساله در فرهنگ آنها ریشه نداشته و در واقع وارداتی باشد. قطعا در این میان باید نوعی توجیه دینی برای انجام چنین اعمالی وجود داشته باشد. این حرفی است که استفان وینبرگ، فیزیکدان آمریکایی برنده جایزه نوبل فیزیک می‌گوید و معتقد است: «مردان نیک دست به کارهای نیک می‌زنند و مردان بد دست به اعمال بد می‌زنند. لیکن زمانی که مردان نیک دست به کارهای بد می‌زنند باید در پشت این قضیه یک توجیه دینی وجود داشته باشد»! درواقع کسانی هستند که کشتن دیگران را مجاز می‌شمارند. اینها نه تنها افرادی را می‌کشند بلکه چهره دین را مخدوش می‌کنند و حتی به شهرت اعراب و مسلمانان در بین سایر ملت‌های جهان آسیب می‌رسانند و در واقع چنین وانمود می‌کنند که دین اسلام با خشونت و تعصب و قتل عجین است. بدتر از این آمادگی برخی از این گروه‌ها برای ارتکاب جرایم بدتر و وحشتناک‌تر است. اینها به دنبال توجیهاتی برای اعمال جنایتکارانه خود هستند و در این میان هیچ توجیهی قوی‌تر و کارآمدتر از دین نیست. جنگ مذهبی در پاکستان کاملا داخلی نیست هرچند ابزارهایش پاکستانی باشد. این اشتباه است که تصور کنیم چنین جنگی نیز تنها در مرزهای پاکستان محدود خواهد ماند به‌خصوص که به نام شیعه و سنی صورت می‌گیرد که دو جریان اصلی در اسلام هستند. عجیب اینکه تاکنون کمتر کسی از مقامات رسمی یا تصمیم‌سازان کشورها چه در پاکستان یا سایر جاها واکنش مناسبی به این اعمال نشان نداده‌اند. در این میان اگر بتوان دلیل سکوت پاکستانی‌ها را به دلیل نزدیک بودن به موسم انتخابات دانست و اینکه سیاستمداران این کشور نگران از دست دادن رای گروه‌های تندرو هستند باید پرسید دلیل سکوت سایر کشورهای جهان چیست؟به‌ویژه کشورهای عربی که بارها در تنور اینگونه نزاع‌های مذهبی و بدون برنده افتاده و سوخته‌اند. در تمام کشورهای جهان تقریبا گروه‌های شیعه و سنی در کنار سایر ادیان زندگی می‌کنند. صرف‌نظر از ماهیت هر دینی که گروهی به آن باور داشته یا نداشته باشد یا آیین‌هایی که به نظر ما عجیب یا نادرست می‌آید باید گفت این حق هر انسانی است که در امنیت و آرامش بتواند عقیده‌ای را اتخاذ و با آن زندگی کند. این حقیقتی است که قوانین بین‌المللی و ادیان آسمانی بر آن تاکید کرده‌اند. برخی فراموش می‌کنند که قرآن به صراحت این حق را برای آدمی قایل شده و فرموده است: «من شاء فلیومن و من شاء فلیکفر = هرکس می‌خواهد ایمان می‌آورد و هرکس می‌خواهد کافر می‌شود.» وقتی خداوند چنین حق انتخابی را برای همه مردمان قایل شده باشد به چه دلیلی دیگران به خود حق می‌دهند آدمی را از آن محروم کنند. چه کسانی به خود جرات می‌دهند که دیگران را تحریک کرده و به کشتن انسان‌های بیگناه ترغیب کنند؟اکنون زمان آن رسیده تا قوانینی مقرر شود که هرگونه سخنان تحریک‌آمیز را مصداق جرم به حساب آورد. سخنانی که نفرت پراکنده و در کشورهای اسلامی دیگران را به قتل و کشتن انسان‌ها فرا می‌خواند. باید کسانی که چنین سخنانی را به‌ویژه از تریبون‌های عمومی بر زبان می‌رانند مورد مواخذه قرار داد. باید دادگاه‌ها و دولت‌های اسلامی نیز شجاعت آن را داشته باشند و از هر کسی که به نام اسلام مرتکب جنایتی می‌شود بازخواست کنند زیرا این دین متعلق به همگان است و در مالکیت یک گروه یا حزب خاصی در نمی‌آید. برخی براین باورند که سخن گفتن جرم نیست. درست، اما سخنی که منجر به قتل مردمان شود بزرگ‌ترین جرم است. در الجزایر گروهی افراطی 120‌هزار انسان بیگناه را بنا بر فتوای یک روحانی که در یکی از کشورهای غربی در رفاه کامل زندگی می‌کرد کشتند. آیا می‌توان چنین فردی را از آن جنایات مبرا دانست؟مرحوم ادوارد سعید متفکر معروف فلسطینی - آمریکایی یک‌بار گفته بود که او فرهنگ اسلامی دارد هرچند خانواده‌اش مسیحی هستند. وی گفته بود: «هیچ‌کس حق ندارد هویت مرا از من بگیرد.» آری نباید اجازه دهیم افراط‌گرایان ادیان و فرهنگ و ارزش‌های والای انسانی دیگران را بدزدند. این ارزش‌ها برای انسجام جوامع و کاشتن بذرهای عشق و عدالت و برابری در بین مردم فرستاده شده‌اند اما گروه‌هایی از این دست چنین چیزهایی را بر نمی‌تابند و به چنین ارزش‌هایی احترام نمی‌گذارند. به گمان من حمله به شیعیان موجب ارتقای جایگاه آنان خواهد شد اما سکوت کسانی که می‌توانستند جلوی این جرایم را بگیرند گناهی نابخشودنی‌تر از خود این جرایم است، زیرا سکوت آنها چنین وانمود می‌کند که گویی توجیهی برای این اعمال وجود دارد. رهبران و بنیانگذاران اسلام درگذشته هرگز حق دیگران را برای داشتن باورهای خاص خودشان کتمان نمی‌کردند.
منبع: الحیات

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.