|

پرونده شخصي برخي فضانوردان غيرحرفه‌اي

سابقه ناروشن

هرچند بیشتر کسانی که به فضا رفته‌اند، فضانوردان حرفه‌ای بودند، اما تاکنون چندین فضانورد هم بوده‌اند که سابقه‌ای در این حوزه نداشتند، اتفاقا سفر فضانوردان غیرحرفه‌ای سابقه‌ای طولانی هم دارد. در اینجا با سابقه جالب فعالیت‌های چند فضانورد آشنا می‌شویم. شیمیدان فضانورد 18می‌1991 فضاپیمای «سایوز تی. ام-12» با سه‌سرنشین راهی مدار شد. سرنشینان این فضاپیما عبارت بودند از«آرتسه بارسکی» 35ساله، «سرگئی کریکالف» 33ساله و «هلن شارمن» 28ساله. دو نفر اول فضانورد حرفه‌ای بودند، اما «هلن شارمن» تجربه فضانوردی نداشت اما پس از برنده شدن در مسابقه‌ای که بانک نارودنی مسکو در لندن ترتیب داده بود، با پیروز شدن بر 13هزار رقیب، بخت مسافرت به فضا را به دست آورد. «هلن شارمن» مهندس شیمی اهل انگلستان و نخستین زن فضانورد اروپایی بود. بخشی از هزینه 10میلیون‌دلاری سفر هشت‌روزه «شارمن» به ایستگاه فضایی میر را بیمه‌گر پروژه و بقیه را بانک نارودنی پرداخت. ‌این اولین پرواز فضایی اروپا بود که با هزینه بخش خصوصی انجام می‌شد. «هلن شارمن» روز 26می‌ به همراه «موسی منارف» و «ویکتور آفاناسیف» (که از حدود شش‌ماه قبل در فضا به سر می‌بردند) به زمین بازگشتند. «شارمن» هفت‌روز و 21ساعت‌و15دقیقه در فضا به سر برد. خبرنگار فضانورد تا قبل از انهدام ایستگاه فضایی «میر»، دو فرد عادی به این ایستگاه سفر کردند. در دسامبر سال 1990 شرکت TBS (یک شبکه تلویزیونی ژاپنی) یک خبرنگار 48ساله ژاپنی به نام «تویوهیرو آکی‌یاما» را سوار بر فضاپیمای «میر» برای ماموریت یک هفته‌ای به «میر» فرستاد. به این ترتیب، او عنوان اولین فضانورد غیرحرفه‌ای، اولین خبرنگار جهان در فضا و اولین فضانورد ژاپنی را از آن خود کرد. این سفر 12میلیون‌دلار برای TBS هزینه داشت. «آکی‌‌یاما» که متولد 1942 و ژورنالیست تلویزیونی بود، پس از این سفر در بین مردم به خبرنگار فضانورد معروف شد. او از سال 1966 همکاری با TBS را شروع کرد و سال‌ها خبرنگار این شبکه در لندن و واشنگتن بود. «آکی‌‌یاما» در سال 1989 برای سفر به «میر» به عنوان خبرنگار انتخاب شد و دوره آموزش فضانوردی را در مرکز آموزشی «یوری گاگارین» سپری کرد. وی که در «میر» با «ویکتور آفانسیف» و «موسی ماناروف» همسفر بود، هر روز گزارش‌های زنده‌ای از زندگی و فعالیت در ایستگاه فضایی «میر» تهیه می‌کرد. معلم فضانورد در یک دوره ناسا تصمیم گرفت فضانوردانی را از حرفه‌های مختلف به فضا اعزام کند تا توجه گروه‌های شغلی مختلف را به فعالیت‌ها و دستاوردهای ناسا جلب کند. اولین شخص را هم از بین معلمان انتخاب کردند چون خود آنان نیز با دانش‌آموزان سروکار دارند و می‌توانند جوانه‌های اشتیاق را در آنان بارور سازند. «کریستا مک‌آلیف» معلم تاریخ و علوم اجتماعی شهر کنکورد بود که از میان 11هزار متقاضی برای طرح ارسال نخستین معلم به فضا انتخاب شد. قرار بود او از فضا هم درس‌هایی را به دانش‌آموزان آموزش دهد، اما شاتل چلنجر لحظاتی پس از برخاستن، منفجر و همه هفت‌سرنشین آن کشته شدند. بعدها تعداد زیادی مدرسه و نهادهای دیگر را به افتخار یاد و نام وی نامگذاری کردند. هرچند این حادثه تاسف همگان را برانگیخت، اما این برنامه لغو نشد. بعدها معلمی دیگر به نام «باربارا مورگان» یکی از هفت خدمه ایندیور بود که در قالب همین برنامه به ایستگاه فضایی بین‌المللی رفت و طی سه‌برنامه آموزشی با دانش‌آموزان سراسر جهان گفت‌وگو کرد. موسیقیدان فضانورد «سارا برایتمن» خواننده اپرا که وسعت صدای بی‌نظیرش زبانزد است، چندی پیش در یک کنفرانس خبری در مسکو اعلام کرد پاییز 2015 عازم فضا می‌شود. این خواننده انگلیسی در این کنفرانس خبری اعلام کرد که پس از تور کنسرت‌های سال ۲۰۱۳ خود شش‌ماه را در مرکز آموزش کیهان‌نوردان روسیه به نام «شهرک ستاره‌ها» اقامت می‌کند تا دوره‌های آموزشی لازم را سپری کند. «برایتمن» 52ساله که سفیر یونسکو نیز هست، امیدوار است بتواند با این سفر، پیام و ایده‌های این سازمان وابسته به سازمان ملل‌متحد در زمینه حمایت از فعالیت‌های زنان در زمینه علوم و محیط‌ ‌‌زیست را بازتاب دهد و البته شاید هم اجرای زنده کوتاهی از فضا انجام دهد. البته گفتنی است پیش از این نیز یک فضانورد کانادایی به نام «کریس هدفیلد» آهنگی به نام «جواهری در شب» را در ایستگاه فضایی بین‌المللی ضبط کرد و در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک گذاشت. در سال 1390 نیز «کاترین کولمن»، فضانورد ساکن ایستگاه فضایی بین‌المللی با همکاری «یان اندرسون» نوازنده و موسیقیدان معروف اسکاتلندی مستقر در زمین، یک «دوئت فلوت» از آثار «باخ» اجرا کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.