سکههایی که شانس فروش نیافتند
بازگشت 125میلیارد تومان نقدینگی
شرق: پیشفروش سکه امسال اخبار خوشایندی را دربرنداشت. روز اول، آنگونه که شواهد نشان داد، از سکه پیشفروش استقبال نشد هر چند که مسوولان بانک مرکزی با اعلام آمار و ارقامی بدون مقایسه با سال گذشته گفتند، استقبال مردم از پیشفروش سکه خوب بوده است. حالا هم با آنکه مدت زمان زیادی از پیشفروش سکه نمیگذرد، خبر میرسد، 100هزار سکه خریداری شده به بانک مرکزی پس داده شده است.
به گزارش ایسنا، بهمنی، رییس کل بانک مرکزی خود راسا این خبر را اعلام کرد و گفت: «هفته گذشته 100هزار سکه به بانک مرکزی پس داده شد.» او دلیل این اتفاق را در کاهش قیمت سکه پیشفروش از یکمیلیون و 250هزار تومان به یکمیلیون و 200هزار تومان دانست و گفت: «با توجه به اینکه نرخ سکه 50هزار تومان کاهش یافت، با استقبال کم خریداران مواجه شد، به طوری که هفته گذشته نزدیک به 100هزار سکه به بانک مرکزی پس داده شد.» اما برخلاف بهمنی اغلب کارشناسان اقتصادی معتقدند، قیمت بالای پیشفروش سکه که با اندکی کاهش در بازار آزاد به زیر قیمت بانک مرکزی رسید موجب پس دادن سکهها شد. سیاستی که از همان روز نخست مورد انتقاد بسیاری قرار گرفت اما بانک مرکزی همچنان بر این قیمت تاکید کرد تا اینکه 100هزار سکه مرجوع شد و 125میلیارد تومان نقدینگی را که با پیشفروش سکه جمعآوری شده بود، دوباره به جامعه بازگرداند. البته رییس کل بانک مرکزی پس دادن سکهها را به فال نیک گرفته و گفته است: «بازپسگیری 100هزار سکه به معنای کاهش دوباره قیمت سکه است که امیدواریم با تمهیدات لازم قیمت سکه همچنان کاهش یابد.»بهمنی براساس همین نوسانات قیمت سکه،
وعده داده که امکان انصراف از پیشخرید مانند سال گذشته وجود دارد، همانگونه که پارسال در پی کاهش قیمت سکه اینگونه شد و بهجای سکه اوراق گواهی سپرده دریافت کردند. ------------- نگاه غیرکارشناسی بانک مرکزی به بازار
هادی حقشناس . نماینده دور هفتم مجلس
حجم نقدینگی در سال گذشته به شکل بیسابقهای افزایش یافت. براساس آخرین آمار موجود رقم نقدینگی هماکنون به 440هزارمیلیارد تومان رسیده که این نشان میدهد از ابتدای سال 91 تاکنون 90هزارمیلیارد تومان حجم نقدینگی افزایش یافته است. از ابتدای دولت نهم تا سال 90 میانگین افزایش نقدینگی در هر سال چیزی حدود 40هزارمیلیارد تومان بوده در حالی که در سال 91 بیش از دوبرابر این رقم، نقدینگی به جامعه اضافه شده است. نخستین نتیجه افزایش شاخص نقدینگی در جامعه، تورم است که این اتفاق در 17 سال گذشته بیسابقه بوده است. کارشناسان اقتصادی متفقالقول دلیل افزایش تورم را پدیده پولی میدانند و بانک مرکزی هم بر این مساله و وجود نقدینگی مازاد در جامعه معترف است. به همین دلیل جمعآوری نقدینگی در دستور کار بانک مرکزی قرار گرفت. ابتدا بانک مرکزی اوراق مشارکت را منتشر کرد که متاسفانه با وجود تورم 30درصدی از این اوراق استقبال نشد زیرا براساس مصوبه شورای پول و اعتبار نرخ سود این اوراق 20درصد است که در مقایسه با تورم نه تنها سود ندارد بلکه 10درصد هم به زیان خریداران آن است. در گام بعد پیشفروش سکه سیاست دیگر بانک مرکزی برای
جمعآوری نقدینگی شد. این سیاست به دلیل اشتباه بانک مرکزی در محاسبه قیمت پیشفروش بعد از گذشت چند روز از اجرا با صدهزار سکه مرجوعی مواجه شد که این نیز شکست دیگر بانک مرکزی به حساب میآید. در واقع این اقدام بانک مرکزی نشان میدهد که نه تنها قیمت پیشفروش را درست تعیین نکرده، بلکه شدیدا دنبالهروی بازار آزاد است و تا دید که قیمت سکه در بازار آزاد پایین آمد، سریعا نرخ پیشفروش را کاهش داد. و باز هم تمامی این اتفاقات بیانگر این نکته است که بانک مرکزی ارزیابی درستی از آینده بازار طلا هم در جهان و هم در داخل ندارد، در حالی که این بانک متولی و سیاستگذار اصلی بازارهای سکه و ارز محسوب میشود.
بهتر آن بود که بانک مرکزی نرخ پیشفروش را مانند سال گذشته پایین تعیین میکرد تا افراد با اطمینان از سوددهی پیشفروش سکه ثبتنام میکردند. در واقع افراد، سکه پیشفروش را با ششدرصد مالیات بر ارزش افزوده (یکمیلیون و 250هزار تومان به اضافه 72هزار تومان مالیات) میخریدند و شش یا 9 ماه دیگر آن را تحویل میگرفتند، در حالی که اگر افراد همین میزان پول را وارد بازار آزاد میکردند تا زمان تحویل سکهها دستکم بیش از 300هزار تومان سود کسب میکردند. با این وصف خرید سکه پیشفروش توجیه اقتصادی ندارد و برگشت این سکهها به بانک مرکزی هم نشانه عقلانیت اقتصادی افراد است. ------- ضرورت کاهش بهای پیشفروش سکه
پویا جبلعاملی . کارشناس اقتصادی
بانک مرکزی امسال در شرایطی که قیمت سکه و طلا بهشدت افزایش یافته بود و با داشتن تجربه سال گذشته و استقبال خوبی که از آن شده بود، اقدام به پیشفروش سکه با رقمی نامعقول کرد. یکمیلیون و 250هزارتومان قیمتی بود که برای سکههای تمام در نظر گرفته شده بود که برخلاف قیمت سال گذشته، رقمی غیرمنطقی بود و همین نیز موجب شد استقبالی از آن نشود. در عین حال، کارشناسان اقتصادی از ابتدا پیشبینی کرده بودند که با توجه به تفاوت اندکی که نرخ پیشفروش سکه با بازار آزاد دارد و همچنین 6درصد مالیات بر ارزش افزودهای که به رقم نهایی افزوده میشود، انگیزهای برای خریداران وجود ندارد و نتیجه اولیه آن استقبال کم از این طرح بود و در نهایت آنچه فروخته شد، به دلیل پیشبینی غلط بانک مرکزی از قیمتهای آتی طلا که در حال کاهش بود، موجب بازپسفرستادن صدهزارسکه پیشفروش معادل 125میلیاردتومان به بانک مرکزی شد. هرچند این حجم از نقدینگی، عدد قابلتوجهی نبوده و تاثیر چندانی در بازار نداشته و بازگشت دوباره آن به بازار نیز تاثیرات چشمگیری نخواهد داشت اما؛ موجب شکست برنامه بانک مرکزی شد. در حالی که حداقل فاصله قیمتی پیشفروش با بازار، باید
200 تا 250هزارتومان در نظر گرفته میشد. اما گذشته از قیمت نامناسبی که بانک مرکزی برای سکههای پیشفروش شده انتخاب کرده بود، مشخص نیست هدف و استراتژی آن از پیشفروش چه بوده است. اگر قصدش جمعآوری نقدینگی موجود در بازار با فروش طلا به عنوان یک کالای استراتژیک بود، به هیچ عنوان توجیه اقتصادی نداشت و در نهایت نیز نتوانست نقدینگی را جمع کند. از سوی دیگر، اکنون اقتصاد کشور دچار شوک نبوده و در یک تا دو ماه آینده نیز احتمال وقوع چنین وضعیتی داده نمیشود و اتخاذ چنین تصمیمی از سوی بانک مرکزی جای سوال دارد؛ زیرا کشور شرایط بدتر از موقعیت کنونی را تجربه کرده اما؛ دولت در آن زمانها هیچگاه اینچنین مداخله نکرده بود. حالا، اگر دولت همچنان مصر به ادامه پیشفروش سکه و جمعآوری نقدینگی با همان شیوه است، ابتدا باید به صورت شفاف اهداف خود را اعلام کند. بعد از آن باید رقم پایینتری را با توجه به وضعیت بازار، روند نزولی نرخ طلا و همچنین مذاکرات پیش روی ایران در زمینه هستهای برای سکهها تعیین کند. در نشست قبلی، با اعلام موفقیتآمیز بودن نتایج آن، تاثیر مثبت روانیاش را در بازار شاهد بودیم و انتظارات جدیدی شکل گرفت که
موجب تعدیل قیمتها شد. نتایج اجلاس بعدی، حتی اگر به صورت کوتاهمدت موجب کم شدن اثرات فشارهای بینالمللی شود، روند عرضه و تقاضا در بازار بهبود خواهد یافت و میتوان امیدوار بود حداقل برای ششماه، دچار شوک اقتصادی نخواهیم شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.