گزیدهای از «نوام چامسکی»
امپریالیسم نوین آمریکا
مریم امیری
تازهترین کتاب «نوام چامسکی» - چاپ 2013- باعنوان «سیستمهای قدرت: درباره خیزشهای جهانی دموکراتیک و چالشهای جدید ایالات متحده آمریکا؛ گفتوگوی نوام چامسکی و دیوید بارسمیان»، گفتوگویی درباره مهمترین مسایل دنیا از نگاه او است. مسایلی چون آینده دموکراسی در کشورهای بهار عربی، پیامدهای فاجعه اتمی فوکوشیما، جنگ طبقاتی در آمریکا، ورشکستگی نهادهای سیاسی جریان اصلی و اوج گرفتن راست افراطی. آنچه میآید از بخش نخست این کتاب با عنوان «امپریالیسم نوین آمریکا» است. بارسمیان: هردو ما در گفتوگو با «آروندهاتی روی» در دانشگاه «هاروارد» از مقاومتی گفتیم که در هند در مقابل سیاستهای نئولیبرالیستی وجود دارد. این کشور به طرز شگرفی رو به عقب میرود. من با هاوارد زین در اینباره حرف زدم، او در جوابم گفت «در مقایسه با هند، آمریکا یک بیابان بزرگ است.» نوام چامسکی: این مساله مال حالا نیست. اگر به قرن نوزدهم برگردیم. جمعیت بومی ایالات متحده نیز مقاومت کردند. در این رابطه ایالات متحده بیابان است زیرا ما بومیها را قتلعام کردیم. آمریکا جنگ را برد. تا اواخر قرن نوزدهم اکثر
بومیها از بین رفته بودند. هند هنوز در مرحلهای است که آمریکا در قرن نوزدهم بود. بارسمیان: درباره کارگران، بیشتر فکر میکنم که در آمریکا کارشان را از دست دادهاند، حتی حقوق بازنشستگیشان را از دست دادهاند. در گفتوگویی شما توضیح دادید که واقعیت این است که چپ توان بسیج نیروهای متخاصم را ندارد در حالیکه راست این قابلیت را دارد. چامسکی: درست است. اما فکر نمیکنم هند در این مورد مثال خوبی باشد. تاریخ رییسجمهورهای آمریکا مثال بهتری است. بگذار به دهه 1930 نگاهی بیندازیم. رکود از 1929 شروع شد. پنج سال بعد ارتش واقعی کارگران شروع به سازمانیابی کرد و کنگره سازمانهای صنعتی اعتصاب گستردهای ترتیب داد. چیزی که روزولت را مجبور کرد دست به اصلاحات اساسی بزند. در بحران اقتصادی جاری چنین چیزی ندیدیم. به یاد داشته باشید که دهه 1920 زمانی بود که نیروی کار تقریبا به طور کامل خرد شده بود. دیوید مونتکومری، یکی از تاریخنگاران آمریکایی کتابی دارد به نام «خانه خرابشدن نیروی کار». «هراس سرخ» هم جنبش کارگری را در دهه 1920 دچار وقفه کرده بود. با شروع رکود دهه 1930 اوضاع تغییر کرد. ولی
چندسالی بیشتر طول نکشید. بحران آن سالها از بحران جاری عمیقتر بود. بحران کنونی به اندازه کافی بد است ولی آن سالها واقعا فاجعه بود. چیزهای دیگری هم در آن سالها مهم است مثلا حزب کمونیست عنصر سازمانیافته و کهنهکاری بود. این حزب مثل حالا نبود که تظاهراتی ترتیب دهد بعد پراکنده شود و دوباره چیز دیگری شروع کند. همیشه حضور داشت. مثل این سازمانهایی که الان داریم نبود. حزب کمونیست در آن سالها پیشگام مبارزات حقوق مدنی بود که در دهه 1930 بسیار مهم بودند. حزب کمونیست پیشگام سازماندهی نیروی کار و مبارزه اتحادیهای هم بود. حزب کمونیست جرقهای بود که امروزه نداریم. بارسمیان: چرا فقدان آن را حس میکنیم؟ چامسکی: نخست اینکه حزب کمونیست کاملا زمینگیر شده است. در واقع فعالیت چپ در دوره رییسجمهوری هری ترومن از بین رفت. آنچه مککارتیسم میگوییم از زمان ترومن آغاز شد. اتحادیهها به لحاظ اندازه بزرگ شدند ولی در قالب اتحادیههای همکار. این یکی از دلایلی است که چرا کانادا که از بسیاری جهت به آمریکا شبیه است سیستم عمومی سلامت دارد ولی ما نداریم. در کانادا اتحادیهها برای سیستم سلامت مبارزه
کردند و حالا تقریبا سیستم خوبی دارند. اتحادیههای کارگری در آمریکا برای سیستم سلامت با شرکتها همباز شدند. به چشم یک معامله به آن نگاه کردند. چیزی که ندیدند این است که این معامله خودکشی بود. هرگاه شرکتها بخواهند، شراکت تمام میشود؛ سیستم سلامت هم هوا میرود. درضمن بقیه کشور هم سیستم سلامت نداشت. به همین دلیل است که ایالات متحده اکنون سیستم سلامت فشلی دارد، درحالیکه همین در کانادا کموبیش کار میکند. این شاید نتیجه تفاوت ارزشهای فرهنگی و ساختار نهادی در دو کشور بسیار شبیه به هم است. بنابراین بله، طبقه کارگر در آمریکا دارد رشد میکند، ولی شراکت طبقاتی در این کشور با شرکتهاست. داگ فرازر - رییس اتحادیه کارگران- را در سال 1979 به یاد بیاورید که چگونه با تاسف میگفت بیزینس هم متاسفانه بخشی از «جنگ طبقاتی» علیه همه آنهایی است که کار میکنند. فکر میکردیم همه با هم شریک هستیم. این واقعا بیمعنی است. بیزینس همیشه یک جنگ طبقاتی یک طرفه بوده -بهویژه در آمریکا- آگاهی طبقاتی در کامیونیتیهای بیزینس خیلی بالاست. آنها همیشه برای خلاص شدن از شر هر دخالتی که قصد کنترل آنها را داشته باشد، با خشونت مبارزه میکنند. در
حالیکه اتحادیههای کارگری همیشه تنها هستند. آنها برای کارگران منافع موقتی دارند. حالا دارند تاوان همین را میدهند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.