|

قصه‌های خوب؛ قصه‌های بد

مهرداد مسیبی

قصه اول: نامش کیوان است، دوست و همراهی آرام و خودمانی. امروز به دفترم آمد و سایتی را بر روی رایانه‌ام باز کرد و گفت اگر وقت کردم بخوانم و اگر جالب بود لینک آن را برای دوستان بفرستم. نوشته‌ها مربوط به شهید جاهد بود، کمک خلبان هواپیمای مسافربری. به او گفتم در زمان جنگ هم خیلی‌ها با جنگ بیگانه بودند. برایش از دست‌نوشته‌های شهید احدی (رتبه اول کنکور سراسری سال 61 و دانشجوی پزشکی دانشگاه شهید بهشتی) گفتم که نوشته بود دختران دانشجوی دانشگاه چه می‌دانند چه بر سر دختران سوسنگرد آمد؟ اما به او گفتم من بنا به علاقه حتما خواهم خواند. شروع به خواندن نوشته کردم. به اواسط متن رسیدم که نام پدر کیوان را دیدم. کاپیتان درویش، خلبان هواپیمایی بود که در سال 64 با خود جمعی از مقامات بلندپایه را به اهواز می‌برد که در بین راه دو میگ عراقی از او می‌خواهند با آنها همراه شده و به کشور عراق بروند و از آنجا به هر کشوری که مایل باشند پناهنده شوند. خلبان درویش پس از ارایه توضیحات به خلبانان عراقی به آنها می‌گوید که این هواپیما مسافربری است اما خلبان‌های بعثی می‌گویند ما آمار همه سرنشینان داخل هواپیما را داریم و شروع به نام بردن از افراد داخل هواپیما می‌کنند. اینجا نقش ستون پنجم و خیانت به مردان این سرزمین و خاک وطن برای او روشن می‌شود و پس از صحبت با آقای محلاتی کسب تکلیف می‌کند و به این نتیجه می‌رسند که با بعثی‌ها همراه نشوند. پس از اعلام اخطارهای پی‌درپی از سوی بعثی‌ها و عدم تمکین خلبان درویش و همراهان ایشان، ابتدا یک بال هواپیما هدف قرار می‌گیرد و به‌رغم تلاش درویش برای نشاندن هواپیما در سطحی صاف، موشک دوم، هواپیما را در آسمان متلاشی می‌کند. قصه دوم: روزهای جنگ را همه کسانی که سن‌شان به آن روزها قد می‌دهد به یاد دارند. صف‌های طولانی نفت، نبود ارزاق عمومی و کمبود آن بنا به شرایط خاص جنگی، جیره‌بندی بنزین و کوپنی بودن آن و خیلی مشکلات دیگر بخشی از تنگناهای زمان جنگ بود. جدای از بمباران شهرها و مشکلات فزاینده معیشتی و کمبود مواد خوراکی، برخی افراد فرصت‌طلب به فکر پر کردن جیب خود بودند. نقش این افراد در زمان جنگ از ستون پنجمی‌ها در قصه اول در ایجاد فشار مضاعف بر مردم، کمتر نبود، البته سرانجام خوبی برای عده کثیری از این افراد با قبول قطعنامه از سوی امام راحل نصیب‌شان نشد، چراکه با افت قیمت و ایجاد ضرر خیلی از آنها سکته کرده و آرزوی انباشت پول اضافه به بهای جانفشانی جوانان خوب این سرزمین را با خود به گور بردند. قصه آخر: این روزها گرچه عین سال‌های جنگ ایران و عراق نیست اما شباهت‌هایی با آن زمان دارد. اگر صف نفت وجود ندارد اما صف تهیه برنج پاکستانی و هندی دیده می‌شود. با این تفاوت که صف خرید خودرو نیز به آن اضافه شده است. فرزندان و نوادگان همان افرادی که در زمان جنگ به جای کمک به رزمندگان و دفاع از کیان وطن به فکر زراندوزی و احتکار و گران‌فروشی بودند با شیوه‌ای جدید اما تکراری به فکر منافع خود هستند. پر واضح است در شرایط جنگی یا بحرانی اگر کسی پولدارتر می‌شود به همان نسبت افراد بیشتری فقیرتر خواهند شد. حکایت «خون مردم را در شیشه کردن» این روزها به افراد رانت‌خوار و دلالان و محتکران و گرانفروشان محدود نشده و دامن برخی تولید‌کنندگان بزرگ را نیز گرفته است. این روزها نیاز نیست از اقتصاد خرد و کلان، اطلاعات جامعی داشته باشی. کافی است حساب خرج و دخلت را با هم قیاس کنی تا متوجه هنجارهای اقتصادی شوی. اگر تولید‌کننده خودرو با توجه به مشکلات ارزی و گشایش اعتبار و عدم حمایت بانک‌ها و با حضور شورای رقابت و سازمان حمایت از مصرف‌کننده و تولید‌کننده و وزارت صنعت، معدن و تجارت اقدام به‌گران کردن قیمت خودرو می‌کند جای مستمری‌بگیران جامعه در کجای این زنجیره قرار دارد؟ آیا داشتن یک خودرو سبک و ارزان جزو تجملات است که بخواهیم آن را از سبد خانوارهای کم‌بضاعت و بی‌بضاعت حذف کنیم؟ قطعا با توجه به فشار چندجانبه‌ای که به قشر حقوق‌بگیر اعم از کارمند و کارگر وارد شده است، این توقع وجود دارد که خودروساز یا هر بنگاه دیگر اقتصادی فشار مشکلات خود را به دوش همین مردم نیندازد. اعمال فشار ناشی از افزایش بهای ارز و بی‌اعتبار شدن پول ملی به افرادی که در این گردونه نه تنها ثروتمند نشده‌اند بلکه ارزش ریال دریافتی آنها کمتر هم شده، کاری درست و صحیح نبوده و باید به نحوی دیگر به‌دنبال راهکار اجرایی بود، چراکه اگر هر صنفی به فکر جبران گرانی‌ها و افزایش بهای خدمات خود باشد تکلیف کارمندان با حقوق ثابت چیست. از سوی دیگر پیش فروش خودرو توسط دو خودروساز بزرگ کشور در فاصله زمانی یک‌ماهه با نرخ سود از هفت تا 22‌درصد در شرایط مساوی آیا باز به گرانی قطعات مربوط می‌شود؟ به عبارتی این شرکت‌ها یک مدل خودرو را در چند نوبت پیش فروش با نرخ‌های سود متفاوت از هفت‌‌درصد گرفته تا 15 و 22‌درصد عرضه نموده و به دلیل مشخص نبودن قیمت خودرو عملا بیعی یک‌طرفه و با هدف سودآوری تنها برای تولید‌کننده صورت پذیرفته است، چراکه منافع خریدار در حداقل ممکن قید شده است و در زمان تنظیم بیع قیمت خودرو مشخص نبوده است و پس از اعلام قیمت‌ها مشخص شده که خودرو گران‌تر از بازار یا معادل بازار آزاد عرضه خواهد شد. در این حالت اگر کسی قصد بازپس‌گیری پول پیش ثبت‌نام را داشته باشد باید بدون سود و حتی با ضرر و با تاخیر پول خود را از خودروساز بازپس گیرد. اگر ضابطه و قانونی بر عملکرد این خودروسازها حاکم بود نباید شاهد چنین بی‌نظمی در عرضه خودرو صورت می‌گرفت. قطعا در حال حاضر وقتی شاهد احتکار قوت مردم، اعم از روغن و برنج یا انبار کردن خودرو‌ها در باغ‌ها و پارکینگ‌ها می‌باشیم به یاد روزهای سخت جنگ می‌افتیم که خیلی‌ها به جای همراهی با مشکلات مردم، صرفا به فکر منافع خود بوده و نه‌تنها باری از مشکلات را به دوش نمی‌کشیدند بلکه باری مضاعف بردوش دولت و مردم می‌گذاشتند. نقش افرادی که به هر نحوی به‌دنبال کسب منافع در شرایط بحرانی بوده و به عبارتی از آب گل‌آلود ماهی می‌گیرند و در شرایط سخت تنها به فکر منافع خود می‌باشند از ستون پنجمی‌ها و محتکران زمان جنگ کمتر نیست و لازم است دولت به نیابت از مردم به هر صورت ممکن با این افراد برخورد کند. قطعا اگر دولت دست روی دست بگذارد و مجلس به جای حل مساله به فکر توزیع ارزاق به مستمری‌بگیران باشند، نه تنها مشکلات لاینحل باقی خواهد ماند، بلکه فشار مضاعف‌تر از قبل به مردم وارد خواهد شد و باید فرمولی در جهت حل مشکلات به موازات مشکلات جاری نوشته شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.