|

سرطان،«چاوز» را كيش و مرگ مات کرد

شرق: «سرباز فروتن»، لقبی که چاوز به خود داده بود پس از ماه‌ها از پا افتاد. هوگو چاوز فریاس پیش از مرگش اما دوستان و دشمنان زیادی داشت که او را بین دو اصطلاح «رییس‌جمهورسوسیالیست» یا «رییس‌جمهورپوپولیست» نوسان می‌داد. دوستان او را یک سوسیالیست واقعی می‌خواندند و منتقدانش پوپولیست. با وجود این چاوز دوستان دیگری هم داشت که در این دو جبهه نمی‌گنجیدند؛ «رسانه‌ها». او رییس‌جمهوری‌ای بود که پیش از سرطان در دو جبهه مورد توجه رسانه‌ها قرار می‌گرفت. هم به دلیل قبای ریاست‌جمهوری که به تن کرده بود و هم به دلیل حاشیه‌هایی که پیرامون او بود. از سال 1998 که به صندلی ریاست‌جمهوری رسید با این صندلی انس و الفتی پیدا کرد که تنها مرگ مجال ادامه دوستی بین آن دو را نداد. او با وجود اینکه حال نزاری داشت و سرطان او را خسته کرده بود، در انتخابات ریاست‌جمهوری شرکت کرد و با رای54 درصد توانست دوباره این صندلی را از آن خود کند. با شعار «انقلاب بولیواری» به کاخ ریاست‌جمهوری رسید و بر این اساس ساختار ونزوئلا را با شعارها و مانیفست سوسیالیستی آذین بست. او که 15سال در کاخ ریاست‌جمهوری این کشور خانه کرده بود در سال 2002 با اعتراضاتی که متوجه‌اش شده بود از کاخ بیرون رانده شد، اما این دوری تنها دو روز به طول انجامید و او به خانه‌اش بازگشت. او برای اینکه خطراتی از اینگونه با چالش مواجه‌اش نکند، قصد داشت تا تغییراتی را در قانون اساسی از طریق همه‌پرسی اعمال کند و محدود بودن دو دوره ریاست‌جمهوری را از میان بردارد و کاندیدا و پیروز همیشگی رقابت‌های ریاست‌جمهوری شود. به این منظور او در سال 2007 یک همه‌پرسی برگزار کرد که با مخالفت 51درصدی مردم مواجه شد و نتوانست به خواسته‌اش برسد، فقط توانست تغییراتی کوچک ایجاد کند و خود را برای چهارمین بار نامزد ریاست‌جمهوری کند و به این روش در مسند باقی بماند. گفتنی است که او موسس حزب چپگرای «جنبش جمهوری پنجم» است و پیش از به قدرت‌رسیدن قصد داشت که از طریق کودتا قدرت را به دست بگیرد اما کارلوس آندرس پرز، رییس‌جمهوری وقت ونزوئلا در سال 1992 متوجه این موضوع شد و او به زندان محکوم شد. زندان هم فقط دوسال مانع رسیدن به هدف اصلی‌اش که ورود به کاخ ریاست‌جمهوری بود، شد. پس از آزادی از زندان سلاح را زمین گذاشت و با تاسیس حزب مذکور پا در عرصه سیاست گذاشت. او حتی برای رسیدن به این هدف به همرزمان خود گفته بود که دیگر صلاح در استفاده از سلاح نیست و آنها را تشویق به کنار گذاشتن سلاح‌هایشان کرده بود. او برای ترغیب رفقایش گفته بود: «من از شما برای وفاداری‌تان، بهایتان و پایمردی‌تان تشکر می‌کنم و من، در برابر کشور و در برابر همه شما، مسوولیت حرکت نظامی بولیواری را بر عهده می‌گیرم.» مسوولیتی که در نهایت در سال 98 به دوش او سپرده شد و اگر مرگ بار او را سبک نمی‌کرد به گفته خود قصد داشت جشن 77سالگی خود را در کاخ ریاست‌جمهوری برگزار کند.
تئوری «توطئه» همچنان روی میز
زمانی که رهبران چپ آمریکای لاتین دومینووار به سرطان دچار می‌شدند، چاوز گفته بود که آمریکا با موادی مخصوص این رهبران را به سرطان آلوده كرده است. داسیلو، رییس‌جمهوری سابق برزیل و کرچنر، رییس‌جمهوری فعلی آرژانتین از جمله کسانی بودند که به سرطان دچار شده بودند. همین موضوع باعث شده بود که رهبر جنبش بولیواری آمریکا را متهم ردیف اول در این خصوص بداند. هرچند که گمانه‌زنی‌ها هنوز در این خصوص داغ است، اما روز گذشته دولت ونزوئلا اعلام کرد دو افسر نیروی هوایی آمریکا را به جرم جاسوسی نظامی و توطئه علیه این کشور از ونزوئلا اخراج می‌کند، همچنین گفت دشمنان هوگو چاوز او را مسموم کرده و به بیماری سرطان دچار کردند. به نوشته روزنامه گلوب‌اند میل، نیکلاس مادورو، معاون رییس‌جمهوری ونزوئلا یکی از این آمریکایی‌ها را رایزن نیروی هوایی آمریکا معرفی کرد و گفت که او 24ساعت مهلت دارد تا این کشور را ترک کند. سرهنگ دوم «تاد بریسیل»، یکی از سخنگویان وزارت دفاع آمریکا گفت: «ما از ادعاهای معاون رییس‌جمهوری ونزوئلا در تلویزیون رسمی این کشور در کاراکاس آگاهیم و مطمئن هستیم که سرهنگ «دیوید دل مانیکو» رایزن نیروی هوایی ما در حال بازگشت به آمریکاست.»
واکنش‌ها به یک مرگ
محمود احمدی‌نژاد، رییس‌جمهوری ایران: او انسانی عمیقا موحد و مومن و پایبند به ارزش‌های انسانی و آسمانی و باورمند به راه انبیای الهی و حاکمیت جهانی عدالت و عشق به رهبری صالحان بود.
اوباما، رییس‌جمهوری ایالات متحده: در این لحظات دشوار مرگ چاوز، آمریکا بار دیگر بر حمایت خود از مردم ونزوئلا و همچنین لزوم توسعه روابط سازنده با دولت این کشور تاکید می‌کند.
فرانسوا اولاند، رییس‌جمهوری فرانسه: درگذشت هوگو چاوز را تسلیت می‌گویم و او را به دلیل عزمش برای برپایی عدالت تحسین می‌کنم. چاوز به عنوان رییس‌جمهوری ونزوئلا از سال 1999 آثار عمیقی در تاریخ این کشور برجای گذاشت.
استفان هارپر، نخست‌وزیر کانادا: درگذشت چاوز راه را برای یک دوران انتقالی باز می‌کند که باید به مردم ونزوئلا امکان دهد تا به آینده‌ای بهتر و شکوفا‌تر دست پیدا کنند.
ویلیام هیگ، وزیر امور خارجه انگلیس: متأسفانه امروز از درگذشت چاوز آگاه شدم. چاوز به عنوان فردی که 14سال ریاست‌جمهوری ونزوئلا را برعهده داشت، تاثیری فراگیر و دایمی بر این کشور گذاشته است.
ویتالی چورکین، فرستاده روسیه در سازمان ملل متحد: چاوز سیاستمداری فوق‌العاده برای ونزوئلا، آمریکای لاتین و سراسر جهان بود و نقشی چشمگیر در توسعه روابط ونزوئلا و روسیه ایفا کرد. بنابراین ما از درگذشت وی به شدت متاسف هستیم.
وزارت امور خارجه کلمبیا: رییس‌جمهوری ونزوئلا نقشی چشمگیر در روند صلح دولت کلمبیا با شورشیان فارک داشت. دیلما روسف، رییس‌جمهوری برزیل: در واکنش به درگذشت رییس‌جمهوری ونزوئلا اظهاراتش را با یک دقیقه سکوت آغاز کرد. روسف چاوز را «رهبری بزرگ و یک دوست برزیل» خواند و گفت که درگذشت وی ضایعه‌ای جبران‌نشدنی است.
کریستینا فرناندز کرشنر، رییس‌جمهوری آرژانتین: پس از اطلاع از خبر درگذشت چاوز، همه برنامه‌های خود را به حالت تعلیق در آورد.
جیمی کارتر، رییس‌جمهوری پیشین آمریکا: هوگو چاوز به دلیل ادعاهای جسورانه و نیز تلاش‌هایش برای استقلال دولت‌های آمریکای لاتین، در یادها خواهد ماند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.