|

«چاوز»؛ دوست متفاوت

چاوز یکی از جنجالی‌ترین رهبران معاصر ما بود. از کسانی که تصور می‌کنند دنیا بدون آنها متوقف می‌شود و باور ندارند اشخاص دیگری در کشورشان هستند که حداقل مثل آنها می‌توانند عهده‌دار امور شوند. با این حال این اشخاص با داشتن اراده و کاریزما می‌توانند و توانسته‌اند فرمانروا شوند. امروز ونزوئلا با وسعتی حدود سه‌پنجم ایران و جمعیتی کمتر از 30میلیون‌ و منابع بی‌شمار، امکانات توسعه اقتصادی بسیاری دارد که بی‌عدالتی‌های حکومت‌های گذشته که از عوامل موثر در برانگیختن چاوز به یک نوبت کودتا و سپس سربرآوردن از صندوق رای بود، می‌توانست با برنامه‌ریزی منسجم و نه با امیال و خواسته‌های فردی نامتخصص مانند چاوز، به ثمر بنشیند. بخش روابط ونزوئلا با ایران نیز به‌خصوص در توسعه خانه‌سازی و برخی صنایع موردنیاز مردم مانند تراکتور و دوچرخه را باید از اقدامات نسبتا موفق دانست. اما چاوز با چنان ثروت و امکاناتی نیازی به رادیکالیزه‌کردن جامعه خود نداشت و می‌توانست با تعامل و عقلانیت، توسعه اقتصادی و اجتماعی بسیار بیشتری نسبت به آنچه به آن دست یافت، برسد و این در حالی است که در حال حاضر نرخ تورم آن کشور برخلاف تصور در حدود چهار برابر بیشتر از نرخ تورم دیگر کشورهای آمریکای لاتین است که به نوبه خود حکایت از نوعی بیماری هلندی دارد. در واقع، ونزوئلا با داشتن امکانات به جای توسعه با ثبات اقتصادی دچار تورم بیمارگونه است.
با این حال چاوز هم خدماتی کرده و هم خطاهایی. خدمات او در توسعه فرهنگی و اجتماعی و اشتباهاتش در توسعه اقتصادی بوده که امید می‌رود جانشینانش بتوانند جبران کنند. ایراد بزرگ سیاسی چاوز اصلاح قانون انتخابات و از بین بردن محدودیت‌ دو نوبتی ریاست‌جمهوری بود که امری بسیار غیردموکراتیک است و سرانجام منجر به حکومت خودکامه‌ای می‌شود که آقای چاوز در چیدن ثمرات آن ناکام ماند. با این حال نباید از ذکر این نکته غافل شد که کارنامه روابط ایران و ونزوئلا برخلاف تصور سیاسی برخی از هر دو طرف در مجموع مثبت بوده است. در کارنامه روابط خارجی ایران، ونزوئلا از مواردی است که برای ایران مثبت بوده است و بر خلاف دوستان دیگر که ایران در رابطه با آنها هزینه پرداخته، ونزوئلا چشم‌داشتی به دارایی‌های ایران نداشته است. به نظر می‌رسد اگر طرف ایران تعامل‌گرایانه به همکاری اقتصادی ادامه دهد موفق خواهد بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.