همه «تیتر یکهای» یک رییسجمهور
نگار حسینی: اگر داوری عمومی در مورد هوگو چاوز، رییسجمهوری تازه درگذشته ونزوئلا در مورد «پوپولیست» بودن او را بپذیریم، سخنرانیهای عجیب و غریب و قضاوتهای جسورانهاش در طول 14 سال ریاست دولت کاراکاس، بیراه نیست. به هر حال باید پذیرفت یکی از شاخصههای رهبران پوپولیست، اظهارنظرهای جنجالی و تکاندهنده است؛ چیزی که عامه مردم را به هیجان میآورد. نیویورکتایمز، تعدادی از تیترهای متفاوت را که رفتار هوگو چاوز موجب آنها بوده، گردآوری کرده است: سخنرانی جسورانه پس از کودتای نافرجام 4 فوریه 1992:سلسلهخبرسازیهای چاوز، از فوریه 1992 آغاز شد، جایی که او در کودتایی نافرجام که علیه دولت پرز در ونزوئلا ترتیب داده بود به زندان افتاد. پس از دستگیری، او در تلویزیون دولتی این کشور ظاهر شد و از اعضای حزب متبوعش خواست ایستادگی کنند. گویا او بعد از دستگیری نیز همچنان تمایلی به عقبنشینی نداشت. چاوز کمونیست خطاب به همحزبیهایش گفت: «رفقا! در کمال تاسف ما نتوانستیم در پایتخت به خواستههایمان برسیم، ما نتوانستیم قدرت را به دست بگیریم. شما برای انجام این کار همه تلاشتان را کردید، اما حالا ما در
زمانی هستیم که باید از خونریزی اجتناب کنیم. حالا زمانی است که باید کشور را بهسوی سرنوشتی بهتر سوق داد.» جشن تولد همراه با پدر معنوی کوبایی 2001:آقای چاوز و فیدل کاسترو، رهبر کمونیست کوبا، اغلب جشن تولدهایشان را با هم میگذراندند. این فرصتی بود برای آنها تا احترام متقابل خود را نشان دهند. هوگو چاوز در سال 2001، رفیق کوبایی 75 ساله خود را برای گذراندن جشن تولد به ونزوئلا فراخواند. او در این مراسم به او لقب پدر معنوی اعطا کرد که معمولا بعد از این تاریخ، کاسترو را به این عنوان مینامید. در همین سال دو رفیق در تور بازدید از جنگلهای بارانی ونزوئلا با هم همراه شدند. چاوز با این کار تلاش کرد به فیدل نشان دهد چقدر به او علاقهمند است که البته به نظر میرسد کاسترو نیز به آن پاسخ درخوری داده است. چاوز خطاب به کاسترو گفت: «به ما این شانس را بده تا به تو نشان دهیم چه اندازه دوستت داریم.» کاسترو در پاسخ به این ابراز محبت چاوز گفت: «من پیش از این هرگز چنین محبتی دریافت نکرده بودم.» در فرصت جشنهای تولد، چاوز از شیوههای بسیاری برای ابراز علاقه به فیدل استفاده کرد. از این روشها میتوان به فرستادن
پیامهایی روی توییتر که در انتهای آنها علامت تعجب بود اشاره کرد. یک نمونه از این پیامها این است: «انرژی و توان او را به وضوح میتوان دید، او نمونهای از عزم و اراده انقلابی است! زندهباد فیدل!». از میان رفتن همکاری با ایالات متحده در جنگ با مواد مخدر 7 آگوست 2005:در آگوست 2005 چاوز همکاری دولت ونزوئلا با ایالات متحده را در راستای مقابله با قاچاق مواد مخدر به حالت تعلیق درآورد. این اتفاق بعد از آن بود که آمریکا دولت چاوز را متهم کرد به اندازه کافی برای جلوگیری از خروج کوکایین از مرزهای این کشور و قاچاق آن به آمریکا و اروپا تلاش نمیکند. بعد از این، روابط خصمانه میان چاوز و ایالات متحده همواره ادامه یافت. اعطای لقب «شیطان» به جورج بوش 20 سپتامبر 2006:چاوز همه تلاش خود را کرد تا ایالات متحده و رییسجمهوری راستگرای آن، جورج بوش را تحقیر کند. او در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال 2006، با لحنی نیشدار و گزنده، بوش را با لقب شیطان خطاب کرد. او به علاوه فراموش نکرد که بگوید: «بوش خیال میکند مالک جهان است.»چاوز در سخنرانی خود در مجمع علنی گفت: «دیروز، شیطان به اینجا آمد، درست
همینجا و به جایگاه سخنرانی اشاره کرد... او تاکید کرد که این جایگاه هنوز بوی گوگرد میدهد و گوگرد اشاره به جنس شیطان داشت.»عصبانیت چاوز به آن علت بود که دولت بوش کاراکاس را به تشویق مخالفان در بولیوی، حمایت از شورشیان در کلمبیا، تبانی با فیدل کاسترو و نیز تحریک تنشها میان روابط ایالات متحده و ونزوئلا متهم کرده بود. خطاب قرار دادن خبرنگار بیبیسی با واژه «احمق» سپتامبر 2007:خبرنگار بیبیسی، یکی از افرادی است که از واکنشهای عجیب چاوز در امان نمانده است. برخورد منجر به تحقیر او در برنامه «الو رییسجمهور» اتفاق افتاد. برنامه الو رییسجمهور، در عمر بیش از 10ساله خود، لحظات بهیادماندنی زیادی داشته است. این برنامه زنده از ساعت 11 صبح آغاز میشد و تا زمانی که چاوز اجازه میداد، ادامه مییافت. زمان اجرای برنامه بین چهار تا هشت ساعت متغیر بود. این تنها تلویزیون در جهان بود که دوربین میتوانست همهجا یک رییسجمهوری را تعقیب کند، از امضا کردن تا رقصیدن. چاوز از این برنامه برای شرمسار کردن وزرای دولت نیز بهره میبرد. او یک روز در پاسخ خبرنگار بیبیسی که از او میپرسید چرا
پولهای ونزوئلا برای مردم ونزوئلا صرف نمیشود، پرسش را احمقانه خواند و گفت: «این یک سوال احمقانه است، من نمیتوانم به یک سوال احمقانه پاسخ بدهم، زیرا کسی که به یک سوال احمقانه پاسخ دهد، احمق به نظر میرسد.» او سپس به خبرنگار گفت: «کسی که چنین سوال احمقانهای مطرح میکند، احمق است.» واداشتن پادشاه اسپانیا به گفتن «خفه شو» 10 نوامبر 2007:حالا بعد از خیلی سال دعای پادشاه اسپانیا مستجاب شده و چاوز با مشکل ریه از دنیا رفته است، در جایی که پادشاه در سال 2007 آرزو کرده بود او خفه شود. در این سال، آقای چاوز، خوزه ماریا آنزار، رییسجمهوری اسپانیا را رفیق جورج بوش خطاب کرد و در نشست ایبرو - آمریکا، او را فاشیست نامید. در پی این برخورد، پادشاه اسپانیا، خوان کارلوس، عصبانی شد و گفت: «چرا تو خفه نمیشوی؟» چاوز بلافاصله به این برخورد پاسخ نداد اما چندی بعد توسط دانیل اورتگا، رییسجمهوری نیکاراگوئه، از دوستان بسیار نزدیک خود این پیغام را به پادشاه اسپانیا رساند: «من از گفتن حقیقت آزاری نمیبینم.» اعلام اینکه سرمایهداری مریخ را کشته است 22 مارس 2011:چاوز در طول دوره فعالیت سیاسی خود
تلاش کرد با روشهای خلاقانه نشان دهد تاثیر سرمایهداری و نخبهگرایی حتی خارج از مرزهای کره زمین بوده است. او در مارس 2011 در یک سخنرانی جنجالی گفت: «من همیشه گفتهام و شنیدهام که روی مریخ تمدن وجود داشته اما احتمالا سرمایهداری به آنجا نفوذ کرده و تمدن را نابود کرده است.» به روشهایی مشابه چاوز بارها سرمایهداری و نخبهگرایی را شماتت کرد. مقصر قلمداد کردن ایالات متحده در سرطان دسامبر 2011:در دسامبر 2011، چاوز اعلام کرد که ایالات متحده در سرطان او و دیگر رهبران آمریکای لاتین مقصر است. او گفت: «این بسیار دشوار است که در مورد آنچه بر سر ما میآید در آمریکای لاتین، توضیح دهیم. او در سخنرانی خود برای ارتش، بیماری دیلما روسف در برزیل، کریستینا فرناندز کرچنر در آرژانتین و فرناندو لوگوی پاراگوئهای را به ایالات متحده آمریکا نسبت داد با این توضیح که: این دشوار است که متوجه بشویم آمریکاییها با گسترش تکنولوژی در 50 سال اخیر برای ملتهای لاتین سرطان به ارمغان آوردهاند. ترديد در علت مرگ «بوليوار» 5 آوریل 2012: چاوز در آوریل 2012 در یک سخنرانی خود را از شاگردان سیمون بولیوار،
اشرافزاده آمریکای لاتین در قرن 19 نامید. او شیفتگی خود را دو سال پیش از آن نیز بروز داده بود، جایی که به دانشمندان اجازه داد بقایای جسد سیمون بولیوار را بررسی کنند. او عقیده داشت بولیوار نه به دلیل ابتلا به سل که به دلیل مسمومیت مرده است. این فرضیه چاوز هرگز تایید نشد. اهداي خانه به هوادارتويیتري 2012:پیگیری توییتهای چاوز در توییتر، مزایای زیادی برای افراد داشته است. در تابستان اخیر او یک آپارتمان نو به یک دختر 19ساله هدیه داد. این دختر، رقم پیگیریکنندگان چاوز در «توییتر» را به سهمیلیون نفر رسانده بود. در آوریل 2010 او استفاده از فضای توییتر را برای نمایش دیدگاههای خود آغاز کرد. یکی از توییتهای او این بود: «چاوز مردم است، همه ما چاوز هستیم، چاوز ملت است.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.