|

نگاه

حل مشکل خودرو به شیوه‌ «دومینو»

پرویز نصیری

همه چیز از تغییر نرخ ارز شروع شد؛ نرخ دلار که به شیوه دستوری سالیان سال حول و حوش هزارتومان مانده بود در سال 90 اندکی پویه گرفت، ابتدا حرکتش آرام بود اما به یکباره که میدان را آماده سرعت دید، به تاخت آمد و چنان تاخت که گوی شتاب در سرعت از خودرو گرفت. ماه‌های اول کسی به درستی نمی‌دانست که مقصد دلار کجاست؟ در ایستگاه 1500تومان می‌ماند یا در ایستگاه 2000تومان؟ اما موتور پرتوان ارز که هر روز گرم‌تر و گرم‌تر می‌شد ایستگاه 3000تومانی را هم پشت سر گذاشت و برای تعویض روغن و سرویس ادواری در مرزهای 3500 اندکی ایستاد. در بازار ایران از قدیم رسمی نانوشته برقرار بود. بازرگانان و تجار همیشه قبل از اینکه کرکره مغازه خود را بالا بکشند به تابلوهای نرخ ارز نگاهی می‌کردند. اگر نرخ اندکی تغییر می‌دید که خود را با آن تنظیم می‌کردند، چرا؟ نمی‌دانیم؛ اما به گفته بازاریان رگ و پی اقتصاد و صنعت ایران به این نرخ‌ها وصل است. هر چه بود نرخ کالاها در بازار از فردای تغییر نرخ ارز تغییر کرد و بازار در تگ ارز دوید. در میان جست و خیز ارز و تغییرات پی‌درپی قیمت کالاها در بازار، خودروسازان احساس می‌کردند که توش و توان کافی برای برون‌رفت از این آوردگاه را دارند اما مدتی که گذشت توان از دست دادند و به صدا درآمدند و خواهان افزایش قیمت‌ها شدند. برهان خودروسازان و درخواست افزایش قیمت کالایشان تنها توانست مجوز 20درصد افزایش را از سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان کسب کند اما این کافی نبود. مواد اولیه بیش از سه برابر قبل رشد کرده بود، هزینه‌های دیگر هم افزایش یافته بود و تحریم‌ها در مبادلات آنها با سایر شرکت‌ها مشکلاتی ایجاد کرده بود. اینجا بود که خودروسازان و حامیانشان بر طبل کوبیدند که تولید خودرو با قیمت‌های قبلی کاری است غیراقتصادی، یا قیمت خودروها را آزاد می‌کنید یا اینکه ما توان تولید نداریم. دولت که اصلی‌‌ترین فعال مایشای اقتصاد است ابتدا در برابر خواسته آنها مقاومت کرد اما هر چه که بیشتر می‌گذشت وضع خودروسازان بیشتر رو به تحلیل می‌رفت؛ کاهش تولید و سرانجام کاهش عرضه، بازار را ملتهب کرد. با رویت اولین نشانه‌های التهاب در بازار، بار دیگر خودروسازان مورد پرسش قرار گرفتند؛ پاسخ دور از ذهن نبود تولید خودرو با این قیمت‌ها کاری است غیراقتصادی! اوضاع چنان شد که دولت اختیار از کف داد و با بخشنامه‌ای تعیین قیمت را به بازار محول کرد. این تصمیم که عده‌ای از آن به عنوان عاقلانه‌ترین تصمیم اقتصادی دولت یاد می‌کنند جوششی در بازار به راه‌ انداخت و قیمت‌ خودروها را شتاباند. دومینوی تغییر ارز، این بار قطعه خودرو را حرکت داده بود و سایه مشکلات را از خودروسازان دور گرداند. اما داستان دومینو به همین‌جا ختم نشد. با حرکت این قطعه نیروی شدیدی به مصرف‌کنندگان وارد شده است و باید منتظر بود و دید که این دومینو در حرکت بعدی خود کدام را نشانه گرفته است؟ آیا مصرف‌کنندگان قطعه‌ آخر هستند؟ آیا آنها می‌توانند نیروی وارده به خود را برگردانند و دومینو را وادار به برگشت از مسیر کنند؟ نتیجه هرچه که باشد، برای خودروساز فرصت خوبی ایجاد شده است. خودروساز با شرایط فعلی می‌تواند بودن یا نبودن خود را اثبات کند؛ اگر تصمیم به بودن گرفته باید الزامات بودن را کسب کند؛ الزاماتی همچون... (دومینو ادامه دارد. خوانندگان محترم بنویسند تا خودروسازان بخوانند).

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.