|

جامعه، جرم و مجازات

عبدالصمد خرمشاهی

بیش از 12 سال از تاریخ حادثه‌ای می‌گذرد که به دنبال آن سرنوشت دختری جوان با میله‌های زندان و کابوس مرگ گره خورد. در آذر سال 1379 وقتی کبری فرزند ابوالفضل در شعبه 1608 دادگاه عمومی تهران محاکمه می‌شد، آنچنان دفاعیاتش جانسوز و تاثیرگذار بود که اشک از چشمان رییس دادگاه درآمد و شاید این امر در طول تاریخ محاکمات کیفری ایران بی‌سابقه بوده باشد. در این نوشتار مختصر بنا ندارم دنبال تبرئه موکلم باشم یا اینکه علیه اولیای‌دم سخنی به زبان جاری کنم. چرا که قضیه اعتبار امر مختومه یافته است و هم رای دادگاه قطعی و نهایی شده و هم هیات منصفه بزرگی چون افکار عمومی جامعه، نظر خودش را در این پرونده اعلام کرده‌است. همه می‌دانیم در مورد کبری آن‌قدر نوشته شده که فکر نمی‌کنم ناگفته یا نانوشته‌ای در این رابطه باقی مانده باشد. در کنار این مطلب واقعیت این است که کبری بیش از 12 سال است که پشت میله‌های زندان کابوس مرگ را تمام قد می‌بیند و چه بسا شب‌هایی که خواب آزادی را دیده‌است. شاید برای ما که بیرون از زندان هستیم گذشتن این مدت مانند مژه برهم زدنی بوده‌است. اما برای او این سال‌ها همچون قرن‌ها گذشته‌اند. در پرونده کبری رحمانپور مفاهیم و اصلاحاتی چون عدالت کیفری، فلسفه مجازات‌ها، وجدان جمعی جامعه، حقوق اولیای‌دم حق اجتماعی و انگیزه در ارتکاب جرایم زیر ذره‌بین رفته و بارها مورد بحث و تجزیه و تحلیل قرار گرفته‌است و از هر منظر که به قضیه نگاه شده، پاسخ این بوده که کبری مستحق مجازات مرگ نیست زیرا اگر قرار براین باشد که یکی از اهداف مجازات‌ها رضایت وجدان جمعی جامعه باشد، در این مورد خاص به نظر می‌رسد اجرا نشدن حکم است که موجبات رضایت افکار عمومی جامعه را فراهم می‌کندو همکاری قوه‌قضاییه با افکار عمومی جامعه مبنی بر عدم اجرای حکم تاکنون مهر تایید بر این ادعاست. خوشبختانه بعد از 12 سال از صدور حکم قصاص کبری پنج نفر از شش ولی‌دم حاضر به گذشت حق خود از قصاص کبری شدند و فقط یک نفر از آنها هنوز خواهان اجرای مجازات است و عجبا که نقش همین یک نفر در پیدایش واقعه پرونده چندان کمرنگ نبوده‌است. به هر حال کبری از امروز روزنه‌های امید را روشن‌تر می‌بیند و در آرزوی اینکه شب عید سال نو ماهی قرمز تنگ بلور را کنار هفت‌سین خانواده‌اش ببیند، ثانیه شماری می‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.