|

عشق و نفرت به تهران

مهدی افشارنیک

آلودگی، هوا و صدا، ترافیک و ازدحام هیاهو و غوغا صفات‌ این روزهای تهران هستند. بر اینها نگرانی زیرپوستی هرازگاهی درخصوص «زلزله» احتمالی که گفته می‌شود فجیع و دردناک خواهد بود را باید افزود. اینگونه تهران فاجعه سرایی است که هرچه زودتر باید از آن دوری کرد و گریخت. اما بعد از این نتیجه‌گیری درست با «مکثی چندثانیه»‌ای درمی‌یابیم غالب گویندگان خود در تهران ساکنند و اتفاقا لنگر سکونت‌شان و سکونت‌مان سفت در زمین فرورفته و کندنی نیست و از خاطره‌ها رفته، اصلا گویی نباید روزی کنده می‌شده است. هم دل از تهران کنده‌ایم و هم دل به آن داریم. هم دوستش و هم نارفیقش داریم. هم عاشق زندگی در آن هستیم و پی ارتقای طبقه و سکونت خود به آن بالاها هستیم و هم از هوای بدش شکایت‌ها داریم و خس‌خس سینه‌هایمان را به گردن این شهر دراز و بی‌اندازه می‌اندازیم. ترکیب عشق و نفرت را در گفتارمان به تهران داریم و این فقط تهران نیست که ما دوگانه با اوییم. با خودمان نیز دوگانه‌ایم نه فقط شهرمان، بلکه کشورمان. نه فقط زیستگاهمان که نوع زیست‌مان نیز از این ترکیب در آن واحد بهره می‌برد. ما به دنیای پیرامون هم عشق داریم و دوستش داریم و هرگاه که کم می‌آوریم از در نفرت وارد می‌شویم. در هر بازی و کنش دوگانه بودن خود را رومی‌کنیم و این از ریشه آگاهی اسطوره‌ای ما می‌آید که بر مبنای «خیر و شر» و سفید و سیاه است. تهران برایمان هم مظهر خوبی‌هاست و هم مبنای «شرها» در این شهر روزهای زیبایی چون «مشروطه» و نهضت ملی شدن نفت رقم خورده است و هم 30 تیر و 28 مرداد. نه اینکه در دیگر شهرها این دوگانگی رخدادها نیست که هست و همه جا یافت می‌شود اما اینکه حین نفرت و بدگویی از شهر عشق و دل‌ربایی‌هایش با «مکثی چند ثانیه»ای از ناحیه همان گویندگان بیان شود از نوادر است که خاص تهران است. مظهر تهران مدرن از خیابان لاله‌زار و استانبول آغاز شد و به فرشته و جردن و شهرک غرب این روزها رسیده است. لاله‌زار و استانبول دیگر نماد مدرنیت نیستند و اتفاقا نماد سنت شده‌اند. مدرن‌های دیروز عزیز سنتی امروزند و مدرن‌های امروز هم عزیز و هم مورد لعن. این بازی زمانی ما با زیستگاهمان است. شهری که بازی سنت و مدرنش از همان ابتدای آفرینشش در ذاتش نشسته است و ما مدام هرچه روزی مدرن بوده را سنتی می‌کنیم و به آن دل می‌بندیم. عادت هم داریم که با پدیده‌های مدرن صفا کنیم اما ابراز نکنیم تا یک کم بوی «نا»بگیرند تا عزیز و تندیس‌مان شوند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.