|

حرف اول . سیاست

افق مذاکره هسته‌ای

علی بیگدلی / استاد دانشگاه

آنچه در دو روز هشتم و نهم اسفند در مذاکرات «آلماتی» گذشت، به نظر می‌رسد مثل نشست‌های قبلی نبوده که ادامه مذاکرات به آینده دور یا نزدیک واگذار شود. بلکه در این دور مذاکرات بسته‌های دوطرف به یکدیگر داده شده و حتی آقای سعید جلیلی، مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران خواسته که بسته پیشنهادی را به مقام‌های بلندپایه کشور ارایه دهد تا تصمیم بگیرند که بر چه اساسی پیشنهادهای دو طرف با یکدیگر معاوضه شود. بر همین اساس قرار شده است که تا پیش از عیدنوروز 1392 کارشناسان در این مورد با یکدیگر گفت‌وگو کنند و نشست بعدی دوباره در آلماتی برگزار شود. با توجه به این موارد می‌توان می‌گفت نسبت به کامیابی نشست دور بعد مذاکرات «آلماتی» امیدوار بود. در این دور مذاکرات، نوعی انعطاف از طرفین نشان داده شد همچنین از سوی کشورهای 1+5 نیز پیشنهادهای بهتری نسبت به گذشته مطرح شد که به نظر می‌رسد نشان‌دهنده حرکتی صعودی است، بنابراین می‌توان نسبت به دستیابی به یک توافق نسبی امیدوار بود. در این میان، نباید موضوع انتخاب ریاست‌جمهوری سال 92 در ایران را نادیده گرفت، زیرا برخی تمایل دارند حل و فصل مذاکرات را به زمان پس از آن موکول کنند. از سوی دیگر دو گره دیگر در زمینه مذاکره با کشورهای 1+5 مشاهده می‌شود؛ یکی غلبه نگاه غرب‌ستیزی در نظام سیاسی ایران است که به نوعی به فرهنگ و هویت ما تبدیل شده و محو یا کمرنگ کردن آن کار ساده‌ای نیست زیرا این نگاه تا عمق هویت اجتماعی ما پیشرفت کرده است. مشکل دوم این است که در علم سیاست و دیپلماسی یک اصل وجود دارد که آن امر همترازی است که در یک مذاکره اهمیت فراوانی دارد. کشورهای 1+5 سه انتظار از ایران دارند؛ اول اینکه سطح غنی‌سازی اورانیوم را از 20درصد به 5/3 تا پنج‌درصد برسانند. دوم اینکه سایت «فردو» بسته شود که این کار سختی است. سوم اینکه 245 کیلو کیک زرد در ایران موجود بود که چند روز گذشته مقام‌های کشور اعلام کردند صدکیلوی آن را به میله‌های سوخت تبدیل کرده‌اند، انتظار آنان این است که 145 کیلو باقیمانده از ایران خارج و در آنجا غنی‌سازی شود. مقامات ایرانی نیز به کنایه اعلام کرده‌اند که حاضرند با 20درصد غنی‌سازی کنار بیایند البته اگر پیشنهادهای قابل‌قبولی از طرف مقابل ارایه شود. با توجه به مذاکراتی که در آلماتی انجام گرفت، می‌توان امیدوار بود که در دور بعد مذاکرات، کاهش 20درصدی غنی‌سازی اورانیوم به پنج‌درصد مورد موافقت دو طرف قرار گیرد. با توجه به این موارد می‌توان به دور آینده مذاکره امیدوار بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.