یک یادداشت و یک شعر از «حافظ موسوی»
گوشهای شکستهای دارد مرگ
استفان مالارمه معتقد بود گوهر جهان، نیستی است و از شاعر کاری ساخته نیست مگر اینکه شعر این نیستی، این سکوت مطلق را بسراید (نقل از تاریخ نقد جدید، رنه ولک، ترجمه ارباب شیرانی). ژان پل سارتر در مقالهای که درباره مالارمه نوشته است شرح میدهد که چطور این شاعر عصیانگر در تمام عمر خود با مرگ و وسوسه خودکشی دست به گریبان بوده است (نقل به مضمون از کتاب شاعران، با برگردان مراد فرهادپور). اما من صراحتا اعلام میکنم هرگز به خودکشی فکر نکردهام. اگرچه در شعرهایم رگههایی از مرگاندیشی هست ولی این مرگ اندیشی عجبا که غالبا با طنز و شوخ طبعی همراه است و این گاهی مرا میترساند. طی کمتر از نیم قرن پس از مرگ مالارمه همنژادان غربی او دو جنگ جهانی ویرانگر به راه انداختند که داغ ننگی بر پیشانی بشریت متمدن بود. آیا مالارمه با شامه تیز شاعرانه خود آینده اروپا را بوکشیده بود که آن همه از مرگ و نیستی میسرود؟اوضاع جهان ما چندان مساعدتر از اواخر قرن نوزدهم نیست و همین میترساندم که مبادا شامه ما از کار افتاده باشد. البته امیدوارم چنین نباشد و روزگاران زیباتری پیش رو داشته باشیم.
از رنگهای مرگ
مزهای چسبناک دارد مرگ
و صدای پایش برق میزند مثل بلورهای نمک
از چشمهایش شعلههای بنفش میریزد
و مثل آب به قالب هر چیزی در میآید مرگ
جیبهایش پر از ثانیههای سنگ شده
و دستهایش مثل ابر پراکنده است مرگ
گوشهای شکستهای دارد مرگ
و سینهاش صخرهای ست پر از مو
با شکافی عمیق که نیزههای نور را میبلعد و
خاکسترشان میکند مرگ
غروبها گاهی
با سیگار نیم سوختهای بر لب
در افقهای دور قدم میزند
وبعد
سیگارش را پشت آبهای افق میاندازد
و با قایقی نقرهای به ساحل میآید مرگ
گیر میاندازد گاهی ما را
دست میاندازد گاهی دریا را
همدست میشود گاهی با ماه
و میدواندمان گاه
در جست و جوی یک پری دریایی مرگ
تجربهای بکر است
لابهلای اتفاقهای روزمره و تکراری.
هلوی شیرین و وسوسهانگیزی ست با کرکهایی موهوم
بر شاخهای که در وهم تکان میخورد
و فهم را به سخره میگیرد مرگ
غریبه نیست
چهره آشنایش در ما مخفیست
و دیده میشود با چشمهایی معکوس مرگ
کیف کشیدن کبریتی در تاریکی ست
شوق ظهور یک نگاتیو است که سوخته میپنداریمش
و میکشاندمان
به تاریکخانه بیروزن
مرگ
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.