مدیرعامل اتحادیه تولیدکنندگان فرآوردههای گوشتی:
واردات گوشت آلوده كارما نيست
گروه اقتصادی، اعظم گلبری: توقف واردات گوشت توسط بخش خصوصی و تعاونیها، ورود شرکتهای شبهدولتی در واردات گوشت و نقش تولیدکنندگان فرآوردههای گوشتی در افزایش قیمت گوشت از جمله مسایل مهمی است که «محمد موسوی» مدیرعامل اتحادیه تولیدکنندگان فرآوردههای گوشتی در گفتوگو با «شرق» عنوان کرد. مدیرعامل اتحادیه تولیدکنندگان فرآوردههای گوشتی اینگونه آمار داد که در حال حاضر حدود 26 شرکت شبهدولتی واردات گوشت را برعهده گرفتهاند. به گفته موسوی هر چند که مراجع دولتی برای واردات گوشت به بخش خصوصی هم مجوز میدهند اما بوروکراسی اداری و برخوردهایی که با بخش خصوصی صورت میگیرد باعث ابطال مجوزهای صادر شده و عدم ورود بخش خصوصی در این وادی شده است. شایعاتی منتشر میشود که گوشتهای وارداتی از نظر کیفی و بهداشتی مشکل دارند، شما این موضوع را تایید میکنید؟ نه. به هیچ عنوان این شایعه را تایید نمیکنم. در حال حاضر ما و بخش خصوصی نقشی در واردات گوشت اعم از صنعتی و خوراکی نداریم. دستگاههای دولتی هم در برابر چنین شایعاتی میگویند که اینها تماما سفسطه و دروغاند و تستهای آزمایشگاهی هم این را تایید
میکند که گوشتهای وارداتی سالم و خوب هستند؛ اما گاهی برای بالابردن کیفیت و تناسب ترکیبات فرآوردههای گوشتی، گوشتهای داخلی را با گوشتهای وارداتی ترکیب میکنیم. مثلا گوشت هندی بافت چربی ندارد، هنگام چرخ شدن قرمزی خاصی دارد؛ و از طرف دیگر یک مقداری سفت است، برای بهتر شدن طعم و رنگ، آن را با مقداری گوشت برزیلی و داخلی مخلوط میکردیم تا کیفیت، رنگ و طعم مطلوبی به دست بیاید اما واردات گوشت برزیلی از سال گذشته تاکنون متوقف شده است، ناچارا امروز گوشت هندی را تنها با گوشت داخلی مخلوط میکنیم. از طرف دیگر کنترل دقیقی روی واردات گوشت صورت میگیرد. برای تایید صحت و سلامت گوشت نمایندگانی از اداره استاندارد دامپزشکی به همراه یک کارشناس و روحانی از سوی اتحادیه بر کل امر تولید و بازرگانی محمولهها نظارت دارند. گفتید که در حال حاضر بخش خصوصی نقشی در واردات گوشت ندارد، یعنی دولت راسا اقدام به واردات میکند؟ نه، دولت واردات گوشت ندارد، شبهدولتیها گوشت وارد میکنند. 25 تا 26 شرکت شبهدولتی در واردات گوشت دست دارند. یعنی دولت به بخش خصوصی مجوز واردات نمیدهد یا اینکه شما خودتان نمیخواهید واردات
انجام دهید؟ نه، مجوز واردات میدهند اما اینقدر ما را میگردانند و درگیر بوروکراسی اداری میکنند که مجوزمان باطل میشود. چه شد که بخش خصوصی از واردات گوشت کنار گذاشته شد؟ تغییراتی که در دولت اتفاق افتاد باعث تغییر مسوولان تنظیم بازار شد و متعاقب آن واردات گوشت هم به مسوولان جدید سپرده شد. بعد از ادغام وزارتخانههای بازرگانی و صنعت در هم و واگذاری مسوولیت واردات گوشت به وزارت جهادکشاورزی، مسوولیت تنظیم بازار گوشت از حیطه مدیریتی بازرگانی خارج شد. از طرف دیگر ادغام دیگری باعث تغییر در سیاستهای تنظیمی بازار شد؛ ادغام وزارت تعاون در وزارت کار و امور اجتماعی که باعث شد تعاونیهایی که در این صنف فعالیت دارند، پشتوانه خود را از دست بدهند. در این میان تغییرات نرخ ارز هم نقش بسزایی بازی کرد و باعث کاهش توان بخش خصوصی در واردات شد. از طرف دیگر همانطور که گفتم، با وجود مجوزاتی که دولت برای واردات گوشت به بخش خصوصی میداد، سختگیریهایی در بوروکراسی اداری صورت میگرفت که باعث ابطال زمانی مجوز یا انصراف متقاضی آن میشد. با تمام این اوضاع شبه دولتیها توانستند که وارد گود شوند و واردات کنند.
در حال حاضر از چه کشورهایی گوشت وارد میکنیم؟ از کشورهای برزیل، هند و استرالیا گوشت خوراکی و صنعتی وارد میکنیم اما شرایط اقتصاد جهانی بهگونهای است که ممکن است در سالهای آینده فروشندگان گوشت در بازارهای جهانی کاهش پیدا کنند. با توجه به اینکه صنعت دامپروری، صنعتی با سرمایهگذاری بالاست و به نیروی انسانی زیادی هم احتیاج دارد، دیگر مانند سابق تولید بر پایه صادرات آن توجیه اقتصادی ندارد. بنابراین کشورها سعی میکنند که در صنعت تولید دام و گوشت به خودکفایی برسند و نیازی به واردات نداشته باشند. در چند سال اخیر چقدر گوشت وارد شده؟ آمار واردات سه سال گذشته را که نگاه کنیم در سال 89 حدود 220هزارتن گوشت وارد شده که 70هزار تن آن صنعتی بود. در سال 90، حجم وارداتمان به صدهزارتن رسید و فکر میکنم که در سال جاری هم 70هزارتن واردات داشتهایم. آماری از تولید فرآوردههای گوشتی میدهید؟ در مورد تعداد کارخانهها بگویم که تعداد300 کارخانه تولید فرآوردههای گوشتی در کشور فعالیت میکنند که حجم تولیدات آنها در سال 89 حدود 450هزارتن بوده است. برای رسیدن حجم تولید به این
سطح هم حدود 32 سال زحمت و برنامهریزی انجام شد اما در سال 90 با توجه به مشکلاتی که به وجود آمد حجم تولید کارخانهها به شدت کاهش پیدا کرد. در سال 90 که وارد گود شدیم با توجه به ادغام وزارتخانهها مشکلاتی در باب واردات گوشت به وجود آمد. بهاینترتیب واردات گوشت به افرادی سپرده شد که صلاحیت واردات این کالاها را نداشتند. در همین حال کارگروهی هم به نام کارگروه واردات تشکیل شد و بر مشکلات واردات گوشت به کشور اضافه شد. از طرف دیگر دولت، ارز موردنیاز واردکنندگان را هم تامین نکرد. خشکسالی و کاهش تولید گوشت در بازار داخلی هم بر دامنه مشکلات این قشر صنعتی اضافه کرد. این اتفاقات در حالی رخ داد که از سال 58 تاکنون سرمایهگذاری برای تولید دام سنگین صورت نگرفته است. با وجود بروز مشکلات در امر واردات کارخانههای تولیدکننده فرآوردههای گوشتی به بازار داخلی هجوم بردند و سعی کردند که نیاز خود را از بازار داخل تامین کنند و این رفتار باعث جهش قیمت گوشت شد. در نتیجه مشکلاتی برای صنعت و قیمت کالاهای صنعتی به وجود آمد و از طرف دیگر باعث افزایش قیمت گوشت خوارکی برای خانوادهها شد. نهایتا هم در این سال حجم تولید این صنعت با افت
10 تا 15 درصدی روبهرو شد. برای رفع این مشکلات کاری نکردید؟ نامههای زیادی را به مراجع ذیصلاح نوشتیم و تقاضای ارز کردیم اما به ما ارزی داده نشده و تعاونیها نتوانستند، ارزی برای واردات گوشت اخذ کنند اما از طرف دیگر دولت به شبه دولتیها مجوز واردات داد. در سال 91 بر اساس سیاستهای بانک مرکزی واردات مواد غذایی در اولویت واردات کالایی یک قرار گرفت و ما خوشحال شدیم که میتوانیم با استفاده از ارز مبادلهای واردات خود را انجام دهیم و نیاز به مواد اولیه صنعت را پاسخ دهیم اما متاسفانه ارزی برای واردات ما تخصیص داده نشده است. این سختیها در بازار ما بهگونهای است که میتوان با مدیریت درست ضمن تامین مایحتاج کارخانه و ادامه حیات این صنعت، نیاز بازار را تامین کرد. آیا آماری داریم که میانگین مصرف فرآوردههای گوشتی در کشور چقدر است؟ در سال 58 میانگین مصرف فرآوردههای گوشتی در کشور حدود 300 گرم بوده است اما بعد از استانداردسازی محصولات و فرآوردههای گوشتی در سال 1389 میانگین مصرف در سال به 5/5 تا 6کیلوگرم رسید. در طول دوسال گذشته میزان فروشمان خیلی کم شده و کارخانهها با کاهش فروش
80 تا 90هزارتنی مواجه شدهاند. چند نفر در این صنعت شاغلند؟ در سال 89، 110هزار نیرو شاغل در تولید و توزیع داشتيم اما امروز با کاهش نیرو مواجهیم. امروز کارخانهها 30درصد از نیروهایشان را تعدیل کردهاند. با وجود تمام این فشارها سازمان حمایت از تولیدکنندگان و مصرفکنندگان نیز به کارخانهها فشار وارد میکند که نباید قیمتهایشان را افزایش دهند. این سازمان بدون توجه به افزایش هزینههای تولید در این صنعت غذایی اصرار دارد و فشار میآورد که قیمتها باید ثابت بماند. ما صادرات فرآوردههای گوشتی هم داریم؟ کمی فرآورده به کشورهای خلیجفارس میفرستیم اما نمیتوانیم آن را به عنوان صادرات محسوب کنیم. فرآوردههای گوشتی ما مزیت صادراتی ندارند. معمولا کالاهای مزیت صادراتی دارند که هم استانداردهای بینالمللی را داشته باشند و همین که از نظر قیمتی با کالاهای تولید داخل بازار هدف، توان رقابت داشته باشد اما در کشورهای همسایه فرآوردههای گوشتی نسبت به فرآوردههای ایرانی قیمت پایینتری دارند و نصف قیمت تولیدات ما قیمتگذاری شدهاند. با این حال برخی از شیخنشینان خلیجفارس به دلیل طعم بهتر تولیدات
ایرانی و ذبح کاملا اسلامی تمایل به خرید و مصرف فرآوردههای گوشتی ما دارند. در واقع این مبادلات جزو مبادلات مرزی است و رقم ناچیزی حدود دو میلیوندلار میشود. این خریداران فرآوردهها هم تنها خواهان مواد عالی و درجه یک هستند. به عنوان نمونه فیله گوسفندی ایرانی که قیمتش بین 55 تا 60هزارتومان است در بازار داخلی فروش ندارد اما شیخنشینان طعم آن را دوست و پول خریدش را دارند و به راحتی میخرند و مصرف میکنند اما اینچنین فرآوردهای در بازار داخلی مشتری ندارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.