|

دريچه

سانسور رسانه‌ها در اسراییل

انقلاب ارتباطات، اسراییل را هم به‌خصوص در سطح اطلاعات و انتشارات به ویژه در مورد مسایل امنیتی در معرض چالش‌های فراوانی قرار داده است به گونه‌ای که دوباره بحث و جدل‌هایی را در تل‌آویو مطرح و دوران سانسور رسانه‌ها را به ذهن متبادر می‌کند. با تشدید حملات «سایبری» وزارت دفاع اسراییل ناچار شد رسما از تاسیس واحدهای نظامی ویژه تحت‌عنوان «اتاق هدف» خبر دهد که ماموریت‌شان کشف حملات «هکر‌ها»ی احتمالی از سوی عناصر دشمن و پاسخگویی به آنهاست. با این حال به نظر می‌رسد دستگاه‌های امنیتی اسراییل همچنان ناتوان از مقابله با این حملات باشند. با کشف موضوع زندانی «ایکس» که رسانه‌های خارجی ابتدا آن را برملا کردند، در اسراییل دوباره صداها بلند شد که باید در روابط بین نهادهای امنیتی و رسانه‌ها تجدیدنظر شود. زندانی ایکس یک یهودی استرالیایی‌تبار بود که به عنوان مزدور موساد فعالیت می‌کرد و در نهایت در سلول انفرادی‌اش دست به خودکشی زد؛ فردی که گفته می‌شود در ترور محمود المبحوح دست داشت و در آخر سر برخی اطلاعات مربوط به این ترور را در اختیار پلیس دوبی گذاشت. با انتشار اخبار مربوط به او در رسانه‌های استرالیایی سایر رسانه‌های جهان نیز آن را بازپخش کردند و همین مساله اسراییل را به دردسر انداخت. در اسراییل اکنون این دو نظر مطرح است که یکی می‌گوید اسراییل باید شفافیت را بپذیرد و اجازه دهد گردش آزاد اطلاعات جریان داشته باشد، دست از کنترل رسانه‌ها توسط نهادهای امنیتی بردارد و به این روش کنونی که از اهرم قوه قضاییه هم استفاده می‌کند خاتمه دهد. در مقابل، گروه دیگری می‌گویند باید نهادهای امنیتی بر شبکه‌های عنکبوتی و ارتباطات اجتماعی سیطره داشته باشند تا در این جنگ الکترونیکی بتوانند در جهان مجازی با دشمنان مقابله کنند. «شوکی طاوی» یک اسراییلی نویسنده سایت «چشم هفتم» که به امور رسانه‌ها می‌پردازد درباره ارتباط بین نهادهای امنیتی و سیاسی با رسانه‌ها در عصر انقلاب ارتباطات می‌گوید درگذشته از کنترل نظامی استفاده می‌شد اما دیگر این کنترل کارساز نیست. در گذشته از طریق استفاده از قوه قضاییه نشر مطالب را ممنوع می‌کردند. امروزه در نظام‌های دموکراتیک این اعمال دیگر مرسوم نیست. اما در اسراییل به‌شدت رسانه‌ها کنترل می‌شود تا آنجا که حتی روزنامه‌نگاران مجبور به خودسانسوری هستند و پیوسته به دلیل برخوردهای امنیتی در فضایی از نگرانی و ترس به‌سر می‌برند. وی می‌افزاید: خودسانسوری یک روزنامه‌نگار اسراییلی بسیار شدیدتر از محدودیت‌هایی است که کنترل‌های دولتی اعمال می‌کند. نهادهای امنیتی یا دستگاه‌های اطلاعاتی اسراییل می‌توانند به‌راحتی روزنامه‌نگاران را بازداشت کرده یا تحت‌ کنترل خود نگه‌دارند. اما «یوات شطیرن» که یک روزنامه‌نگار است دیدگاه‌های دیگری دارد. او می‌گوید مقامات اسراییلی اصرار داشتند که درباره زندانی استرالیایی هیچ اطلاعاتی منتشر نشود. البته ممنوعیت رسانه‌ای در اسراییل به‌مثابه یک شمشیر دولبه است. چون همین سیاست موجب شد تا مساله‌ای از توجه جهانی پنهان بماند و از سوی دیگر صحنه سیاسی و رسانه‌ای اسراییل را دچار تردید و آشفتگی کند. شطیرن می‌گوید متوجه است که برخی مسایل سری هستند و برای آینده امنیت ملی اهمیت دارند به‌خصوص وقتی تهدیدهایی نیز از همه طرف وجود داشته باشد با این حال معتقد است که به بهانه امنیت ملی نباید فعالیت رسانه‌ها را محدود کرد یا مانع انتشار اخبار و اطلاعات شد زیرا در این صورت آزادی بیان که یکی از ارکان اساسی دموکراسی است، نقض خواهد شد. به گفته او مقامات اسراییلی می‌دانند که نمی‌توانند همه چیز را کنترل کنند یا به کلی شبکه‌های مجازی در اینترنت را تحت نظارت خود بگیرند. اگر چنین تلاش‌هایی هم صورت گیرد، شکست خواهد خورد؛ بنابراین باید با رسانه‌ها با هوشمندی برخورد و ارتباط خود را با آنها حفظ کرد. نحوه برخورد با دنیای مجازی نیز ظرافت‌های خاص خود را دارد. اما بعضی حکومت‌ها تصور می‌کنند فضای مجازی قلمرو اطلاعات مهمی است و باید هر طور شده بر آن مسلط شد و هرچه را در آنجا می‌گذرد تحت کنترل قرار داد. جنگ سایبر «امل جمال» مدیر مرکز رسانه‌ها در داخل فلسطین طرح کنترل اینترنت یا رسانه‌های مجازی را در مجموع اقدامی«بیهوده» می‌داند و می‌گوید حتی برای اسراییل با آن همه ابزارهای اینترنتی و برنامه‌ریزی‌های پیشرفته یا سرمایه‌های زیادی که در این زمینه صرف کرده است، دشوار خواهد بود و در مجموع نمی‌توان فضای مجازی را به طور کامل کنترل کرد. جمال مساله نگرانی و ترس اسراییل را از انقلاب اطلاعات یا رشد حملات هکرها در شبکه‌های عنکبوتی را کم اهمیت می‌داند و می‌گوید اسراییل به هرحال یکی از پیشرفته‌ترین امکانات را در فضای سایبر دارد و در بسیاری از مواقع این سرمایه‌گذاری‌ها کارآمد بوده است. وی همچنین بعید می‌داند که بتوان از سرپوش گذاشتن بر اطلاعات یا دستکاری آنها و حذف‌شان به‌مثابه یک نیروی بازدارنده صحبت کرد زیرا به گفته او نیروی بازدارنده جایی است که حرف از سلاح یا کشف آن باشد. بنابراین در فضای سایبر نمی‌توان یک نیروی بازدارنده داشت مگر در مواقعی استثنایی و محدود که به وقوع حمله‌ای اعتراف شود؛ مساله‌ای که اسراییل به‌رغم درگیر بودن روزمره در یک جبهه فرضی تاکنون درباره آن لب به سخن نگشوده است.
منبع: الجزیره

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.