|

ابلاغ ممنوعیت بازجویی از متهمان در بازداشتگاه‌های انتظامی

شرق: شکواییه منتسب به «ستار بهشتی» علیه بازجوی خود اگرچه در زمان حیاتش به سرانجام نرسید، اما حالا با ابلاغ آیین‌نامه جدید رییس قوه‌قضاییه از این پس، رییس بازداشتگاه انتظامی موظف است هرگونه درخواست یا تظلم‌خواهی متهمان را به دادستان یا قاضی رسیدگی‌کننده پرونده ارسال کند. این در شرایطی است که عباس جعفری‌دولت‌آبادی، دادستان عمومی و انقلاب تهران هم چندی قبل از ایجاد معاونت جدید برای نظارت بر بازداشتگاه‌های «ناجا» در تهران خبر داده بود. «محسنی‌اژه‌ای» سخنگوی قوه‌قضاییه پیش از این با اشاره به اینکه ستار بهشتی نامه‌ای با مضمون شکایت علیه بازجوی خود به مسوول اندرزگاه 350 نوشته بود، در یک نشست خبری گفته بود: «بعد از اینکه نامه را در سایت‌ها دیدم، تحقیق و پرس‌وجو کردم، دو نسخه از این نامه را که توسط کاربن کپی شده بود در اتاق ایشان پیدا شده و نسخه اصلی نیز ناپدید شده است.» محسنی‌اژه‌ای با بیان اینکه متن نامه نیز بسیار مهم است، گفته بود: «ستار بهشتی در قسمت اول نامه می‌گوید که من بدون حکم بازداشت شده‌ام که این مورد قابل قبول نیست. اما بازهم می‌گوییم که قابل توجیه است. همچنین در ادامه نامه می‌گوید که اینجانب در مدت دو روز بازجویی مورد انواع تهدید، ضرب و جرح قرار گرفته‌ام. از فحش‌های ناموسی تا غیره بسیار توهینات دیگر.» اژه‌ای با اشاره به اینکه بنابراین قاعدتا خود ایشان دسترسی نداشته که نسخه اصلی را به بیرون برساند و این سوال مطرح می‌شود که نسخه اصلی دست چه کسی بوده است؟ گفته بود: «اگر اینکه ایشان به مرگ غیرطبیعی فوت کرده باشد، وظیفه همه ماست که این موضوع را پیگیری کنیم». متن کامل آیین‌نامه مصوب اجرایی نحوه ایجاد، اداره و نظارت بر بازداشتگاه‌های انتظامی به نقل از «ایلنا» به شرح زیر است: ماده ۱: تعاریف واژگان مذکور در این آیین‌نامه به شرح ذیل می‌باشد: الف- سازمان؛ سازمان زندان‌ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشورب- بازداشتگاه عمومی؛ محل نگهداری متهمانی است که با قرار کتبی مقام‌های صلاحیت‌دار قضایی تا اتحاذ تصمیم نهایی به آنجا معرفی می‌شوند.
ج- بازداشتگاه انتظامی؛ بازداشتگاهی است که در اجرای وظایف ضابطیت نیروی انتظامی برابر شرایط و مقررات این آیین‌نامه در اماکن در اختیار نیروی انتظامی ایجاد شده یا می‌گردد. د‌- تحت‌نظر‌گاه؛ مکانی است که متهمان حسب مورد به دستور مقام قضایی یا در جرایم مشهود به موجب قانون براساس گزارش کتبی ضابطان و مقامات ذی‌صلاح قانونی تا تسلیم به مقام قضایی و حداکثر تا مدت ۲۴ ساعت در آن محل نگهداری می‌شوند. ماده ۲: ایجاد بازداشتگاه‌های انتظامی در هر استان موکول به درخواست فرماندهی انتظامی استان و تایید ضرورت آن از سوی دادستان محل و موافقت مدیرکل زندان‌های استان می‌باشد. ماده ۳: مدیرکل زندان‌های استان پس از بازدید از محل معرفی شده در صورت وجود شرایط و معیارهای لازم برای تاسیس بازداشتگاه‌ نسبت به صدور مجوز اقدام خواهد نمود. تبصره: مدیرکل زندان‌های استان مکلف است فهرست بازداشتگاه‌های دارای مجوز قانونی را به روسای دادگستری و دادستان‌های شهرستان‌های تابعه استان اعلام نماید.
ماده ۴: اداره بازداشتگاه‌های انتظامی به عهده سازمان است. پرسنل بازداشتگاه‌های مذکور توسط نیروی انتظامی تامین و تحت امر مدیرکل زندان‌های استان برابر این آیین‌نامه و ضوابط عمومی آیین‌نامه اجرایی سازمان درخصوص نحوه نگهداری متهمین انجام وظیفه خواهند نمود. تبصره: رییس و جانشین بازداشتگاه انتظامی پس از معرفی از سوی فرماندهی مربوط و احراز شرایط لازم با ابلاغ مدیرکل زندان‌های استان منصوب خواهد شد. ماده ۵: سازمان موظف است در جهت آموزش و راهنمایی مسوولان و کارکنان بازداشتگاه‌های انتظامی اهتمام لازم به عمل آورد. ماده ۶: بازداشتگاه‌های انتظامی صرفا محل نگهداری آن دسته از متهمینی است که بنا به دستور مقام قضایی برای انجام تحقیقات مقدماتی در اختیار ناجا قرار می‌گیرند. تبصره: در شهرستان‌های فاقد زندان و بازداشتگاه‌ بنا به دستور مقام قضایی معرفی و نگهداری متهمین بازداشتی در غیر از موارد مذکور نیز در بازداشتگاه انتظامی مجاز خواهد بود. ماده ۷: پذیرش متهمین در بازداشتگاه‌های انتظامی صرفا به موجب برگ قرار کتبی رسمی با مهر و امضای مقام قضایی مربوطه که مجزا از دستور ارجاع انجام تحقیقات به ضابطین می‌باشد صورت خواهد گرفت. مقامات قضایی مکلفند در معرفی متهمین به بازداشتگاه نسبت به تعیین مدت نگهداری آنان تصریح نمایند. تبصره: در پایان مهلت تعیین شده رییس بازداشتگاه موظف است مراتب را به قاضی صادر‌کننده قرار منعکس و در صورت عدم تمدید مهلت نسبت به انتقال متهم به زندان اقدام نماید. ماده ۸: رییس بازداشتگاه انتظامی موظف است دفعات و ساعات هرگونه ورود و خروج متهم از بازداشتگاه، اعم از انجام تحقیقات و غیره را در دفا‌تر ثبت وقعات و پرونده بازداشتگاهی متهم قید نماید. ماده ۹: نیروی انتظامی باید ترتیبی اتخاذ نماید که بازجویی از متهمین در محل جداگانه از بازداشتگاه انتظامی انجام گیرد. انجام تحقیقات و بازجویی در محل نگهداری متهمان ممنوع می‌باشد.
ماده ۱۰: مسوولان بازداشتگاه‌های انتظامی موظفند آمار و فهرست اسامی متهمین وارده به بازداشتگاه را با مشخصات کامل مندرج در برگ قرار و نیز سایر اقدامات مربوط به آنان از قبیل اعزام به بیمارستان، آزادی، انتقال به زندان یا بازداشتگاه‌های عمومی یا موارد مشابه را به صورت روزانه و مطابق فرم‌های ارسالی از سوی سازمان در اسرع وقت به واحد آمار و رایانه اداره کل زندان‌های استان ارسال نمایند. تبصره: نیروی انتظامی با همکاری سازمان اقدامات لازم در جهت برقراری ارتباطات شبکه‌ای به صورت بر خط بین بازداشتگاه‌های انتظامی و اداره کل زندان‌های استان به‌عمل آورند. ماده ۱۱: مسوولان بازداشتگاه‌های انتظامی موظفند هرگونه اتفاقات و حوادث داخل بازداشتگاه را بلافاصله به مدیرکل زندان‌های استان اعلام دارند. ماده ۱۲: رییس بازداشتگاه انتظامی موظف است هرگونه درخواست یا تظلم‌خواهی متهمین را به دادستان یا قاضی رسیدگی‌کننده پرونده ارسال نماید.
ماده ۱۳: مدیرکل زندان‌های استان، معاونین و مسوولان واحدهای حفاظت و اطلاعات، بازرسی و قضایی اداره کل مذکور موظفند به صورت نوبه‌ای و مستمر از بازداشتگاه انتظامی بازدید به عمل آورده و در جهت حسن اداره بازداشتگاه‌های مزبور، تدابیر لازم اتخاذ و در صورت مشاهده نواقص دستور مقتضی صادر نمایند. ماده ۱۴: رییس سازمان یا نماینده اعزامی از سوی وی، معاونین و مشاورین سازمان، مدیران کل حفاظت و اطلاعات، بازرسی و فرماندهی یگان حفاظت سازمان به منظور اطمینان از حسن جریان امور باید حسب مورد و ضرورت از بازداشتگاه‌های انتظامی سراسر کشور بازدید نمایند.
ماده ۱۵: نیروی انتظامی به منظور انجام مراقبت‌های الکترونیکی و پیشگیری از تخلفات و حوادث نسبت به نصب دوربین‌های مدار بسته در بازداشتگاه‌های انتظامی، اقدام خواهد نمود و با فراهم شدن ارتباطات فنی شبکه‌ای، ادارات کل زندان‌ها نیز باید با بهره‌گیری از شبکه ارتباط‌گیری بر خط نسبت به اعمال نظارت‌های الکترونیکی در بازداشتگاه‌های مزبور اقدام نمایند. ماده ۱۶: دادستان‌ها و قضات ناظر زندان موظفند با انجام بازدیدهای نوبه‌ای و نیز غیرمترقبه بر نحوه اداره بازداشتگاه‌های انتظامی و عملکرد ضابطین نظارت نمایند. ماده ۱۷: دادستان‌ها و روسای حوزه‌های قضایی بخش‌ها یا نمایندگان آنان موظفند بر تحت نظرگاه‌های کلانتری‌ها و پاسگاه‌ها و نحوه و مدت نگهداری افراد و رعایت حقوق شهروندی در این اماکن نظارت نمایند. ماده ۱۸: این آیین‌نامه مشتمل بر ۱۸ ماده و ۵ تبصره در اجرای ماده (۹) قانون تبدیل شورای سرپرستی زندان‌ها به سازمان زندان‌ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور مصوب ۱۳۶۴ در تاریخ 7/12/91به تصویب رییس قوه‌قضاییه رسیده و از تاریخ یاد شده لازم‌الاجراست. همچنین کلیه آیین‌نامه‌ها، توافقنامه‌ها و دستور‌العمل‌های مغایر با این آیین‌نامه ملغی‌الاثر می‌گردد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.