|

تفاوت اسكار«جدايي» و «آرگو»

احمد میرعلایی/مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی

معتقدم با نوع داوری که امسال در جشنواره برلین و جایزه اسکار در این دوره انجام گرفت، درواقع به فیلم اصغر فرهادی اجحاف شد. جشنواره برلین با انتخاب فیلم‌های این دوره، نشان داد نگاهش به شدت سیاسی است و مغرضانه به ایران نگاه می‌کند. اسکار هم با جایزه‌ای که به «آرگو» اعطا کرد، نشان داد نگرش سیاسی غلیظی علیه ایران دارد. از طرف دیگر این جایزه‌ها نشان می‌دهد ما کشور مهمی هستیم، چون تمام دنیا برای اقدام علیه کلیت و تاریخ ایران اجماع کرده‌اند، افسوس که خودمان این مهم بودن را باور نداریم و ارزش جایگاه کشورمان را نمی‌دانیم. این نوع برخوردها نشان می‌دهد باید بسیار هوشمندانه رفتار کنیم و در جشنواره‌ها حضور موثر و فعالی داشته باشیم. مثال من برای اینکه نشان دهم این جوایز سیاسی است، فیلم «محمدرسول‌الله» است. حتی اگر همین امسال این فیلم را که مربوط به سالیان گذشته است در جشنواره‌ها نشان دهند، جوایز فراوانی می‌گیرد اما در زمان خود به‌راحتی نادیده گرفته شد. البته نگاه ما به این جایزه‌ها نباید باعث شود که منکر ارزش‌های هنری فیلم خوبی مانند «جدایی نادر از سیمین» شویم و این اثر شایسته را زیر سوال ببریم. امسال در برلین و اسکار شاهد بودیم که نسبت به کشور ما نگاه مغرضانه‌ای وجود دارد. گاهی دچار از خود‌بیگانگی می‌شویم و در میدان دشمن بازی می‎کنیم، درحالی‌که اصغر فرهادی در میدان دشمن بازی نکرد و حتی یک فریم فیلم خود را برای تدوین به خارج از ایران نفرستاد. برای همین باید حضور این فیلم در جشنواره‌های خارجی را با یک دید مثبت نگاه کنیم مخصوصا که قصه هم خوب بود، هرچند نظرها در مورد این متفاوت است اما معتقدم این فیلم ارزشمند و عرضه آن در خارج از ایران هم به نفع ایران بود. اما هنرمند دیگرمان آقای پناهی چطور حاضر می‌شود فیلمی در شرایط مخفیانه بسازد؟ از سوی دیگر هنرمندان دیگر نیز نسبت به این وضعیت شاکی نمی‌شوند، آنها نمی‎گویند سیاستگذاری‌ها غلط است و چرا نمی‌گذارید فیلمساز فیلم خود را بسازد؟ من نه به عنوان یک مسوول سینمایی بلکه از نگاه یک فیلمساز می‌گویم نباید با سیاسی‌خواندن جایزه اسکار زحمات اصغر فرهادی را نادیده بگیریم اما خود ما سینماگران هستیم که باعث می‌شویم جایزه فرهادی تحت‌الشعاع سیاسی بودن جشنواره‌ها قرار بگیرد. خود من به‌شخصه با اینکه اجازه دهیم جعفر پناهی کار نکند، موافق نیستم، اتفاقا بگذاریم او فیلم خود را بسازد اما این شرایط دلیل نمی‌شود که به هر بهانه‌ای در این جشنواره‌ها شرکت کنیم. برلین امسال واقعا سیاستمدارانه به فیلم‌ها جایزه داد و نکته جالب این است که هنرمندان آنها خیلی سیاسی‌تر از هنرمندان ما کار کردند. حرف من این است که جایزه اصغر فرهادی را باید از این جایزه‌ها جدا کرد.‌ای کاش به جای ساخت فیلمی که امسال به جشنواره برلین فرستادند، مسوولان را مجبور می‌کردیم که مجوز ساخت فیلم را بدهند. مساله دیگر این است که آیا آرگو واقعا فیلم ارزشمندی است که جایزه بگیرد؟ مسلما نه. آرگو فقط به این‌دلیل جایزه گرفت که ضدایرانی است. با این انتخاب به فرهادی هم لطمه می‌زنند. اگر در برلین درست بازی می‌کردیم، در اسکار هم می‌توانستیم خوب بازی کنیم. باید مردانه به میدان برویم و به‌موقع هم حرفمان را بزنیم. اگر برای ملیت خودمان و برای کشور عزیزمان احترامی قایل بودیم، نباید آن فیلم را به برلین می‌بردیم. اگر اینگونه عمل کرده بودیم حالا می‌توانستیم تمام‌قد جلوی اسکار بایستیم و بگوییم با این نگاه به هنر سینما خیانت می‌کنید. ضمن اینکه به نظر بنده با این انتخاب‌ها دیگر مراسم اسکار حرفی برای گفتن ندارد و سیاست‌زده بودنش از همیشه عیان‌‌تر شده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.