۳۰ زن عربستاني برای نخستینبار وارد مجلس شدند
صعود پردهنشینان به كرسي قدرت
نسرین رضایی : زنان به صف وارد مجلس شورای مشاوره شدند. حاضران در مراسم افتتاحیه ششمین دوره مجلس شورا در برابر «ملک عبدالله» سوگند یاد کردند. تصویری نویدبخش و غیرقابل باور برای زنان سعودی. حضور 30 زن در پارلمان تصویری عجیب و خبرساز نیست اما در عربستان نهتنها خبرساز بلکه غیرقابل باور و امیدوارکننده برای زنان است. به گزارش رویترز، ملک عبدالله که بعد از عمل جراحیاش در نوامبر هرگز در انظار عمومی مشاهده نشده بود، تنها در یک سخنرانی کوتاه رسما چندین زن را به عضویت شورای مشاوره درآورد. او گفت:«هدف همه ما پس از توکل بر خداوند، عملی کردن اقدامات مجلس بر اساس آگاهی کامل و بر مبنای عقلانیت است.» ملک عبدالله با اظهار خرسندی از دیدار با نمایندگان و نیز حضور زنان در دوره ششم مجلس شورای سعودی، برای همه آرزوی موفقیت کرد. پادشاه سعودی در اظهارات خود، اعضای مجلس را به دوری از عجله کردن در تصمیمگیریها سفارش کرد. ملک عبدالله حضور مردان و زنان در مجلس شورا را نهتنها یک افتخار بلکه یک تکلیف جهت قانونگذاری برای ملت سعودی برشمرد.
پادشاه سعودی که قادر به سخنرانی نیست پسر را مسوول خوشامدگویی به اعضا کرد. ولیعهد سخنرانی را آغاز کرد. او در این سخنرانی گفت: «شما عضو افتخاری این شورا نیستید بلکه موظفید نماینده بخشی از جامعه در این شورا باشید.»
حالا عملکرد پادشاه سعودی با استقبال جهانی مواجهشده و روز گذشته دفتر وزارت خارجه بریتانیا در خاورمیانه و آفریقای جنوبی با انتشار بیانیهای این اقدام پادشاه را ستودند.
پادشاه عربستان که امسال ۹۰ساله میشود، حرف اول و آخر را در سیاست عربستان سعودی میزند. کهولت سن و بیماری باعث شده است که در طول چند ماه گذشته بسیاری از سخنرانیهای او از سوی ولیعهد «سلمان» صورت بگیرد که گفته میشود حتی ریاست هفتگی کابینه را نیز برعهده دارد. یکپنجم شورای مشاوره جدید را زنان تشکیل میدهند. تصمیم برای عضویت زنان در سال ۲۰۱۱ گرفته شد اما تا ماه گذشته میلادی نام آنها اعلام نشد. ملکعبداللهبن عبدالعزیز پادشاه سعودی در حدود یک ماه پیش با صدور فرمانی تغییراتی را در قانون شورای مشورتی این کشور به وجود آورده بود. به موجب این تغییرات جدید زنان اجازه یافتند که به عضویت مجلس شورای این کشور درآیند.
اعضای دولت عربستان توسط پادشاه که نخستوزیر هم محسوب میشود، انتخاب میشوند. تنها انتخابات در این کشور انتخابات مربوط به تعیین نیمی از کرسیهای شوراهای شهرداری است که قدرت چندانی نیز در ساختار دولت عربستان ندارند. عبدالله در سال ۲۰۱۱ گفت، زنان میتوانند در انتخابات آتی شهرداریها نیز رقابت و شرکت کنند. این تصمیم با اعتراض از سوی برخی روحانیون محافظهکار مواجه شد اما این تنها تمام واقعیت کشوری چون سعودی نیست. زنان در عربستان حق رانندگی ندارند و برای کار و سفر یا حتی گشایش حساب بانکی نیز نیازمند رضایت همسر هستند.
اما از دیگر سو، دهها عربستانی در استان شیعهنشین القطیف، واقع در شرق این کشور در اعتراض به یورش نیروهای امنیتی به خانههایشان، راهپیمایی اعتراضآمیز برگزار کردند. شرکتکنندگان در این راهپیمایی که عصر سهشنبه در شهر العوامیه در شرق عربستان برگزار شد، پلاکاردهایی در اعلام مخالفت با نظام حاکم عربستان برافراشتند. این راهپیمایی که «ناقوس خشم» نامگذاری شده بود بعد از آن برگزار شد که نیروهای عربستانی صبح روز سهشنبه منطقه«الجمیمه» شهر العوامیه، واقع در استان القطیف را محاصره کرده و با هدف بازداشت افراد تحت تعقیب به چندین خانه یورش بردند. ----------------------------------------
صباح زنگنه . کارشناس امور عربستان
زنان عربستان با وجود محرومیت از حقوق اولیه، موفق به ورود به مجلس مشاوره عربستان شدند. آیا این اقدام، حرکتی نمایشی است یا زمینه احقاق حقوق زنان سعودی را فراهم میکند؟
این اقدام نمایشی بیش نیست. به نظر میآید حکومت عربستان در چند راهی قرار گرفته است. از یک طرف افزایش فشار تحصیلکردههای غرب و لیبرالهای سعودی وجود دارد که خواهان جامعه بازتر با استانداردهای امروزی هستند. از سوی دیگر قطعا غربیها و بهخصوص آمریکاییها که داعیهدار دفاع از دموکراسی هستند، در مراوداتی که با عربستان دارند بر این موضوع تاکید کردهاند. اما در بعد دیگر، مخالفت نیروهای مذهبی، سنتی و افراطیون دینی است، افرادی که هیچگونه حقی برای زنان قایل نیستند. از این رو تمایلات دولت اگرچه به سمت باز کردن فضای اجتماعی است اما نه به خواسته غربیها و همچنین عموم مردم عربستان تمکین میکند و نه به اعمال فشارهای جامعه مذهبی و موسسات دینی متعصب و افراطی تن میدهد. بنابراین در میان همه این مطالبات، حکومت عربستان با یک اقدام حداقلی یعنی ورود 30 تن از زنان مورد تایید پادشاه به مجلس موافقت میکند.
با وجود اینکه این اقدام با دستور ملک عبدالله صورت گرفته اما بسیاری از مفتیهای عربستان با آن مخالفت کردند. آیا این مخالفتها ادامه خواهد داشت؟
گرچه این مجلس در مسایل اجرایی نقشی نخواهد داشت و یک مجلس غیرانتخابی است اما همین اندازه شکستن بافت سنتی از سوی پادشاه عربستان هم برای مذهبیهای تندرو قابل قبول نبوده و از اینرو اعتراضها حتما ادامه خواهد داشت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.