در انتظار پاسخ پکن
صادق زیبا کلام / تحلیلگر سیاسی و استاد دانشگاه
حضور رضا پهلوی ولیعهد سابق ایران در تلویزیون رسمی دولتی چین، اسباب تکدرخاطر بسیاری از مسوولان و دولتمردان ما را فراهم ساخته؛ زیرا به تعبیر سفارت ایران در چین، این اقدام «کم سابقه و معنادار» و نوعی «مداخله در امور داخلی ایران» تلقی میشود. این ارزیابی، منحصر به ایران نیست زیرا حتی چینیها هم حساسیت مشابهی دارند. به عنوان مثال، در گذشتههایی نه چندان دور، هر کشوری که با تایپه (چین ملی یا تایوان) مناسبات برقرار میکرد با واکنش بسیار تند و اعتراضآمیز پکن روبهرو میشد زیرا چین، تایوان را بخشی از خاک خود تلقی میکرد و بر این اساس، هر کشوری که تایوان را به رسمیت میشناخت و با آن رابطه دیپلماتیک برقرار میکرد، مشمول اعتراض تند و تیز چینیها واقع میشد. البته مدتهاست که چین حساسیت خود را نسبت به تایوان تا حدود زیادی از دست داده و حتی روابط تجاری هم با آن برقرار کرده است. اما در مورد دوم که پیرامون «دالای لاما» است، وضعیت به همینگونه است؛ هر کشوری که از «دالای لاما» رهبر بوداییهای تبت چین دعوت کند، با اعتراض شدید پکن روبهرو میشود. بنابراین حتی با معیارهای مقبول پکن، دعوت از رضا پهلوی برای حضور در تلویزیون
دولتی این کشور، قابل دفاع نیست. رضا پهلوی، خود را رهبر طیفی از مخالفان حاکمیت که به نام سلطنتطلبان مشهور شدهاند، میداند و انتظار نمیرفت، رسانه ملی چین؛ پذیرای فردی از اپوزیسیون ایران باشد. چینیها در وتو نکردن قطعنامههای تحریم ایران در شورای امنیت سازمان ملل، معمولا تاکید میکنند برای حفظ منافع تجاری و سیاسی با اروپا و آمریکا و برای صیانت از منافع ملیشان، ناچار به چنین موضعگیریای شدهاند اما در مورد دعوت از رضا پهلوی دیگر چنین توجیهی هم قابل دفاع نیست. اگر ولیعهد سابق ایران در تلویزیون چین ظاهر نمیشد آمریکاییها یا اتحادیه اروپا کدامین اعتراض را به چین وارد میکردند؟ البته کل رخداد را نبایستی خیلی بزرگنمایی کرد. خوشبینانه باید امیدوار بود که این اتفاق، در ضعف شناخت مقامات چینی از حساسیتهای ایرانیها ریشه داشته است. توضیح آتی مقامات رسمی چین میتواند عیار انطباق این گمانه را با واقعیت، آشکار کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.