یادداشت
تبعیض علیه زنان در اعزام به مدارس خارج از کشور
شیرزاد عبداللهی
اسامی پذیرفتهشدگان مرحله علمی آزمون اعزام به خارج فرهنگیان اعلام شد. پذیرفتهشدگان از اول تا پنجم اسفند 91 فرصت دارند تا به ادارات آموزش و پرورش محل خدمت مراجعه کرده و فرمهای گزینش را پر کنند. صلاحیت پذیرفتهشدگان نهایی باید از سوی اداره کل حراست و هیات مرکزی گزینش تایید شود. امسال در مرحله اول آزمون اعزام حدود 9 هزار و 500 داوطلب شرکت کردند که حدود هزار و 800 نفر از داوطلبان پذیرفته شدند. از بین این افراد 400 تا 600 نفر بعد از طی مراحل گزینش و مصاحبه به عنوان معلم و کادر مدرسه به خارج اعزام میشوند. آزمون برای کار در مدارس خارج از کشور هر دو سال یکبار برگزار میشود. پرداخت حقوق معلمان خارج از کشور به صورت ارزی، تحولی مهم در زندگی ساده یک معلم است و یکی از رویاهای معلمان قبول شدن در امتحان اعزام به خارج از کشور است. در شرایط فعلی که قیمت ارزهای خارجی نسبت به سال گذشته سه برابر شده است، کار کردن در یک مدرسه خارج از کشور یک امتیاز مادی مهم ارزیابی میشود. دولت بر اساس سبد هزینه کشورهای مختلف، حقوق معلمان خارج از کشور را تعیین میکند. در کشورهایی مثل کرهجنوبی که قیمتها از کشورهای دیگر گرانتر است،
معلمان حقوق بیشتری دریافت میکنند. برخی از مدارس خارج از کشور، برای صرفهجویی در هزینهها از خانممعلمهایی که به دلیل ماموریت همسرانشان مقیم این کشورها هستند، به عنوان نیروهای حقالتدریس استفاده میکنند. حقوق و مزایای این معلمان به ریال پرداخت میشود و حدود یکپنجم دریافتی معلمانی است که رسما اعزام شدهاند. بر اساس شیوهنامه انتخاب و اعزام نیروی انسانی به مدارس خارج از کشور در سال 91 فرهنگیان اعزامی «سفیران دانایی و فرهنگ» نامیده شده و بر اساس منشور دانایی و فرهنگ، تنها معلمان «آگاه، مومن، انقلابی، دلسوز و توانمند» میتوانند از عهده این ماموریت برآیند. آزمون اعزام هر دو سال یکبار برگزار میشود و معمولا شمار زیادی از قبولشدگان، از میان مدیران اداری انتخاب میشوند و همین امر باعث ایجاد این تصور در میان معلمان شده است که در اعزام فرهنگیان ضوابط به طور کامل رعایت نمیشود. داشتن حکم استخدام رسمی و حداقل 10 و حداکثر 26 سال سابقه خدمت از شرایط اولیه ثبتنام است. احکام ماموریت نیروهای اعزامی یکساله است و در صورتی که شخص اعزامشده، به منشور سفیران دانایی و فرهنگ التزام عملی داشته باشد یکسال دیگر ماموریتش
تمدید میشود. در سنجش و ارزیابی داوطلب، نمره آزمون کتبی 30درصد، نمره آزمون تخصصی 20درصد، ویژگیهای شخصیتی (مصاحبه) 20درصد، روخوانی و حفظ قرآن کریم دودرصد، زبان خارجی 10درصد و امتیاز زوج فرهنگی سهدرصد تاثیر دارد. آزادگان، جانبازان، رزمندگان و بستگان درجه اول شهدا، در صورت موفقیت در آزمون کتبی از امتیاز مربوط به ایثارگری به میزان 15درصد برخوردار خواهند شد. در صورت پذیرش نهایی زوج فرهنگی، مرد به عنوان قبولی اصلی و زن به عنوان نیروی تبعی اعزام میشوند. زوج، حقوق و مزایای ارزی و همسر او حقوق و مزایای ریالی دریافت میکند. در واقع این بند از مقررات، حقوق مستقل زنان را به عنوان کارمند دولت، به رسمیت نمیشناسد و زن را تابع شوهر میداند. اگر صرفا صرفهجویی ارزی مدنظر است، برای جلوگیری از تخفیف شخصیت خانممعلمها، بهتر بود که زن و شوهر فرهنگی هر کدام نیمی از حقوق خود را ارزی و نیم دیگر را ریالی دریافت میکردند. در بند دیگری از منشور بازهم شخصیت مستقل زن نادیده گرفته شده است. بانوان فرهنگی که همسران آنان فرهنگی نیستند، نمیتوانند در این آزمون شرکت کنند. با این بند شمار زیادی از خانممعلمها که همسر غیرفرهنگی دارند،
از شرکت در آزمون اعزام محروم میشوند. در واقع زنان معلم فقط به دلیل زن بودن در این دو بند مورد تبعیض واقع شدهاند که به نظر میرسد اینگونه تبعیضها پایه قانونی ندارد. بسیاری از فضاهای آموزشی خارج از کشور برای تحصیل دانشآموزان ایرانی شرایط مطلوبی ندارند. برخی ساختمانها بسیار قدیمی و غیراستاندارد هستند. در برخی کشورها مدارس در ساختمانهای استیجاری تشکیل شدهاند. اما مهمترین چالش این مدارس، کیفیت و سطح آموزشی در مقایسه با مدارس کشور میزبان است. در مدارس رسمی ایران در خارج از کشور کمتر از 20هزار دانشآموز مشغول به تحصیل هستند درحالی که بر اساس برخی برآوردها حداقل 300 هزار کودک ایرانی در سن تحصیل در خارج از کشور زندگی میکنند و کمتر از هفتدرصد آنها تحت پوشش آموزش و پرورش رسمی ایران قرار دارند. در کشورهای توسعهیافته و برخی کشورها مانند هند، مالزی، ترکیه و... ایرانیان عادی و حتی برخی ماموران رسمی دولتی، ترجیح میدهند فرزندان خود را به مدارس غیرایرانی بفرستند و در مدارس رسمی ایرانی به صورت غیرحضوری ثبتنام کرده و امتحان بدهند. در ایالات متحده آمریکا که تعداد زیادی از ایرانیان زندگی میکنند، مدرسه رسمی
ایرانی وجود ندارد. در کانادا تقریبا 12 مدرسه در شهرهای مختلف دارای مجوز از وزارت آموزش و پرورش ایران بوده و همان موارد درسی مدارس ایران را تدریس میکنند. بر اساس آمار رسمی 135 مدرسه ایرانی در 80 کشور جهان دایر است که با ایجاد10 مدرسه در عراق و افغانستان و نیز احتساب10 مرکز آموزشی از راه دور شمار واحدهای آموزشی ایران در خارج از کشور به 155 واحد افزایش خواهد یافت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.