درآمدهای محتاطانه نفتی
نرسی قربان . کارشناس انرژی
ایالات متحده و شرکای اروپاییاش تلاش کردهاند تا با اعمال تحریمهای یکجانبه، نفتخام ایران را آرامآرام از بازار بیرون کنند. در این مسیر، کوشش کردهاند تا شیب خارج شدن نفت ایران، ملایم باشد تا بازار نفت دچار شوک نشود. آژانس بینالمللی انرژی در آخرین گزارش خود، فشار ناشی از این تحریمها بر درآمد نفتی ایران در سال 2012 را 40میلیارددلار اعلام کرده است. به عبارت دیگر، ایران در سال گذشته میلادی 40 میلیارددلار از درآمد سالانه نفتیاش را از دست داده است. سازمان کشورهای صادرکننده نفت، اوپک، هم به نقل از منابع ثانویه، میزان تولید نفت ایران در ماه ژانویه را دو میلیون و 691 هزار بشکه اعلام کرده است. براساس گزارش اوپک تولید نفت ایران در ماه ژانویه به نسبت سال 2011، حدود یکمیلیون بشکه کاهش یافته است. ایالات متحده از چند روز پیش، تحریمهای جدیدی به صنعت نفت و انتقال پول نفت ایران اعمال کرده است. سوال اینجاست که تقابل آمریکا و ایران چه تاثیری بر بازار جهانی نفت و درآمد نفتی کشور خواهد گذاشت. نکتهای که مایلم بر آن تاکید کنم این است که این تحریمها، بینالمللی نیست و تنها از سوی ایالات متحده علیه طرف تجاری ایران اعمال شده است، نه از سوی همه کشورها. در حقیقت باید توجه داشت که تحریمهای جدید، تحریم سازمان ملل نیست. بنابراین اگر مذاکرات آغاز شود و تنشها بین ایران و آمریکا کاهش یابد، وضعیت فعلی را نیز تغییر خواهد داد. اما اینکه تقابل آمریکا و ایران چقدر بر بازار نفت تاثیر میگذارد بستگی به شدت تقابل این دو کشور دارد. اگر تنش بین دو کشور صرفا در حد تنش لفظی باشد، تاثیرش بر قیمت نفت در حد چنددلار است اما اگر تنشها بالاتر از این برود و به تنگه هرمز کشیده شود، آنوقت ممکن است قیمت نفت دهها دلار بالا رود. از سوی دیگر کشورهای غربی ممکن است با دست بردن در نظام عرضه و تقاضا و افزایش عرضه در کشورهای دیگر عضو اوپک، سعی کنند کمبود نفت ایران در بازار را جبران کنند که در آن صورت برای مدتی میتوانند آثار خروج نفت ایران از بازار را مدیریت کنند. در این میان نقش عربستان سعودی، که بیشترین ظرفیت اضافی تولید نفت منطقه را دارد از اهمیت بسیاری برخوردار است. در نتیجه، با توجه به عدم ثباتی که در قیمت نفت و درآمدهای نفتی دیده میشود، به نظر میآید که مسوولان باید در تدوین بودجه سال 1392، چالشهای موجود را مدنظر داشته و بودجهای بر اساس درآمدهای محتاطانه نفتی تدوین کنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.