|

تئاتر شهر آماده نبود

آربی اوانسیان

هنگامی که تئاتر شهر ساخته شد، متشکل‌ترین گروه کارگاه نمایش که نامش «بازیگران شهر» بود به آنجا رفت و قرار شد رپرتواری از متون برجسته جهان را به اجرا درآورد. ولی اشکالات فنی تئاتر شهر چنان بود که این امر امکانپذیر نبود و بعد از دو سال من گفتم این کار را انجام نمی‌دهم و کنار کشیدم و تئاتر تعطیل شد؛ بعد هم عملیات تجهیز فنی و اصلاح آکوستیک از سرگرفته شد. در این فاصله پیشنهاد شد با توجه به صرف هزینه کمتر، پارکینگ تئاتر شهر به فضای اجرایی و انبارها مبدل شود. تئاترشهر در ابتدای کار حتی انبار هم نداشت. تئاتر چهارسو به این صورت ساخته شد که فضایی باشد در ابعاد متوسط، نه به بزرگی سالن اصلی تئاتر شهر و نه کوچکی کارگاه نمایش. اجراهای نوع دیگری در آن اتفاق بیفتد. حتی بشود فعالیت‌های فرهنگی مثل نمایش فیلم‌های مهم تاریخ سینما یا اجرای موسیقی زنده در آن صورت بگیرد و صندلی‌هایش کاملا متحرک باشد تا بتوان اجراهای متفاوت در آن روی صحنه برد. حتی با وجود قوس دیواره بنای تئاتر شهر که بتنی و غیرقابل تغییر بود این تئاتر را شکل دادیم. مساله آکوستیک و نور را هم با گروهی که تئاتر ملی انگلستان را ساخته بود و به طور موقت برای کار روی سوله‌های تلویزیون به ایران آمده بودند، پیش بردیم و طراحی‌هایی انجام دادیم. تمام چوب‌هایی که روی دیواره‌ها نصب شده و پارچه‌های قهوه‌ای‌رنگ نسوزی که رویش داشت - که الان پارچه‌های سیاه‌رنگ روی آنها زده‌اند- برای این بود که فضای طبیعی‌تری ایجاد شود. همچنین با تغییر دادن جای این چوب‌ها این امکان وجود داشت که بر مبنای شکل اجرا، تصحیحاتی در آکوستیک سالن ایجاد شود. کف سالن هم پارکت شد تا برای پرش و ضربه‌های بدنی احتمالی بازیگران امن باشد؛ یعنی یک فضای دقیق و بسیار کاربردی هم از نظر صوت و هم نور، بدون اینکه ابتدا به‌ساکن این‌طور ساخته شده باشد. سالن چهارسو را با هزینه بسیار کمی ساختیم و بعد، ما از کارگاه نمایش جدا شدیم و دیگر بازیگران شهر هم نبودیم چون من دیگر در سالن اصلی هیچ نمایشی اجرا نکردم. آخرین کاری که آنجا بود «کالیگولا» بود که بعد از اجرا در جشن هنر روی صحنه بردم و آخرین دو کاری که من برای آن صحنه آماده کردم با در نظر گرفتن مسایل آکوستیک «ایولف کوچولو» [هنریک ایبسن] و «انسان، حیوان، تقوا» [پیر آندللو] بود که خاص آن سالن انتخاب شد. اگر من تئاتر شهر را قبلا می‌شناختم باغ آلبالو را برای آنجا انتخاب نمی‌کردم. اجرای «ناگهان...» هم آماده بود اما برای افتتاح تئاتر شهر مناسب نبود.
* این بخشی کوتاهی از گفت‌وگوی روزنامه «شرق» با آربی آوانسیان کارگردان شناخته شده سینما و تئاتر مدرن ایران است که در زمستان 1391 بعد از سال‌ها به ایران برگشت و فیلم «چگونه پیش‌بند سوزن‌دوزی‌شده مادرم در زندگی‌ام گسترده می‌شود» را به نمایش گذاشت. او که کارگردان نخستین نمایش تئاتر شهر است در این گفت‌وگو درباره این اجرا و ساخت تالار چهارسو نکاتی را یادآوری کرد که در کنار صحبت‌های علی سردارافخمی این صحبت‌ها خالی از لطف نبود. متن کامل این مصاحبه در ویژه‌نامه نوروزی «شرق» منتشر می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.