|

گزارش میدانی «شرق»

قشم دروازه ورود قاچاق

نوید یکتا: قاچاق کالا برای اقتصاد کشور مانند تزریق سم به بدن انسان است، که آرام‌آرام اندام حرکتی را از کار می‌اندازد و سرانجام باعث مرگ می‌شود. کشور ایران به دلیل داشتن مرزهای پهناور آبی و خاکی و بعضا صعب‌العبور همواره در معرض این سم مهلک بوده است. بستگی به شرایط جغرافیایی منطقه، طریقه حمل و جابه‌جا کردن کالای قاچاق متفاوت بوده و به طور مثال در شرق کشور به لحاظ بیابان‌های پهناور و عدم وجود دولت مرکزی قوی، در همسایگی شرق کشور کالای قاچاق با خودروهای وانت‌تویوتا در دل شب به راحتی خود را به مرزهای ایران می‌رسانند و از آنجا به بعد با استفاده از افراد بومی که به منطقه آشنایی کامل دارند اقدام به وارد کردن کالا می‌کنند. اما در جنوب کشور و در مرزهای آبی شیوه کار به گونه‌ای دیگر است و شاید بتوان گفت اکثر حجم 14میلیارددلار قاچاق کالا در سال از این مبادی صورت می‌گیرد. در چند ماه اخیر به دلیل اعمال سیاست‌های دولت در جهت جلوگیری از خروج ارز از کشور و اولویت‌بندی اقلام وارداتی و قیمت تمام‌شده بالای کالاهای تولید داخل نسبت به مشابه خارجی آن قاچاق دوباره رونق تازه‌ای گرفته و حتی با اتخاذ تدابیری در جهت تشدید برخورد با قاچاقچیان از قبیل حبس و جریمه‌های سنگین و حتی اجازه حکم تیر به نیروهای دریابانی و تجهیز این نیروها به قایق‌های تندرو باز هم شاهد رشد این پدیده هستیم. به دلیل قرار گرفتن کشور امارات و مخصوصا شهر دوبی در جنوب مرزهای آبی ایران و عضو سازمان تجارت جهانی بودن این کشور قیمت کالاها در امیرنشین دوبی با تفاوت اندکی نسبت به کشور مبدا همراه است و قسمتی از کالاهای قاچاق مستقیما از این امیرنشین به کشور وارد می‌شود. اما اوج این مبادلات در مناطق آزاد همچون چابهار، کیش، قشم و... وجود دارد. به این‌ترتیب که محموله موردنظر در این مناطق اصطلاحا زمین می‌خورد و سپس از آنجا به صورت خرد به مناطق دیگر حمل می‌شود. نوع حمل و مدت زمان رسیدن کالا به مقصد بستگی به خریدار دارد که اگر کالا دارای حجم کمی باشد توسط افرادی که به آنها چترباز می‌گویند از طریق مسافری جابه‌جا می‌شود که اکثر این افراد مسن هستند و اگر احیانا مورد پرسش قرار گیرند اظهار می‌کنند که این کالاها جهت استفاده جهیزیه یا سیسمونی برای خانواده است. اما در مورد بارهای حجیم‌تر شوطی‌ها هستند که این کار را انجام می‌دهد. آنها با استفاده از قایق‌های تندرویی که با دو موتور 150 تا 200 سی‌سی مجهز شده با استفاده از مهارتی که طی سال‌ها به دست آورده‌اند و با آشنایی کامل به دریا در دل شب بار را به یکی از شهرهای ساحلی می‌رسانند و در عرض پنج دقیقه بار خود را خالی می‌کنند اما ریسک این کار برای صاحب بار تقریبا نزدیک به صفر شده به این‌صورت که هنگام تحویل بار به شوطی‌ها کل مبلغ ارزش بار را می‌گیرند و هنگام تحویل بار در مقصد مبلغ کل را به اضافه دستمزد که رقمی حدود 15 تا 20 درصد ارزش کل بار است به آورنده بار پرداخت می‌کنند. در مورد مواد غذایی عمده این جابه‌جایی‌ها توسط اتوبوس‌های بین شهری انجام می‌گیرد و معمولا مقصد این اتوبوس‌ها شیراز است و از آنجا به راحتی به دیگر شهرهای کشور منتقل می‌شوند. در مورد قاچاق سوخت قاچاقچیان برای تهیه سوخت به شهر چارک در حوالی بندرعباس مراجعه می‌کنند و از آنجا سوخت را خریداری می‌کنند. در طول جاده منتهی به این شهر می‌توان افرادی را در کنار جاده دید که کنار یک بشکه نشسته‌اند و همه نوع سوختی از قبیل بنزین و گازوییل برای فروش در اختیار دارند. قاچاقچیان با در اختیار داشتن تانکرهای پلاستیکی سوخت را خریداری می‌کنند و به سرعت از مرزهای آبی خارج می‌شوند و به کنار کشتی‌های خارجی می‌برند، تقریبا تمام کشتی‌ها با روی خوش از این قایق‌ها استقبال و سوخت موجود را خریداری می‌کنند اما در ابعاد وسیع‌تر این لنج‌ها هستند که خودنمایی می‌کنند، لنج‌ها در بندر مرصی دوبی از فاز1تا فاز7 محموله خود را خالی می‌کنند و مشتریان ثابتی دارند. از نظر پلیس دوبی این معامله فاقد هرگونه منع قانونی است و این افراد به طور آزادانه سوخت خود را تخلیه و وجه آن را دریافت می‌کنند. در چند روز گذشته نیروی انتظامی استان هرمزگان با طرح ضربتی و کنترل ساحل تا حد زیادی اقدام به کنترل مرزهای آبی کرده است اما نکته جالب در این مساله دادن راه‌حل توسط خود قاچاقچیان است، شوطی‌های قشم می‌گویند: «درست است که این کار سود خوبی دارد اما خطراتش زیاد است و اگر کاری آبرومند و با حقوق مناسب وجود داشت هرگز دست به این کار نمی‌زدیم.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.