پس از تئاتر، سینما و موسیقی
کمبود بودجه دامن جشنواره تجسمی را هم گرفت
سحر آزاد
سایه کمبود بودجه بعد از آنکه به جشنوارههای تئاتر، سینما و موسیقی رسید، بر جشنوارهتجسمی فجر هم گسترده شد. با وجود اینکه گفته میشود دلیل تکگرایشیشدن همه رشتهها در این جشنواره کمبود فضاست، اما به نظر میرسد مشکل «اعتبار»، به این جشنواره هم نفوذ کرده تا از 20هزار اثر دریافتشده در دوره چهارم به 11 هزار و 500اثر در این دوره کاهش پیدا کند.
جشنواره تجسمی فجر در مقایسه با دیگر جشنوارههای هنری مانند سینما، تئاتر و موسیقی با پنج سال برگزاری، کمترین سابقه را دارد. این در حالی است که تفاوت عمده دیگر جشنواره تجسمی فجر با دیگر جشنوارهها این است که در حوزه تجسمی به دلیل برگزاری دوسالانههای متعدد در رشتههای نقاشی، مجسمه، عکس، گرافیک، تصویرسازی، سفال و سرامیک و کاریکاتور مجال کمتری برای اینکه این جشنواره به ویترینی برای هنرهای تجسمی کشور تبدیل شود، باقی میماند. از همان ابتدا نیز عنوان شد که این جشنواره قرار است به مهمترین رویداد تجسمی کشور تبدیل شود اما این اتفاق زمانی روی میدهد که همه گرایشهای یک رشته در جشنواره حضور داشته باشند. از سوی دیگر آثاری که در این دوره جشنواره به روی دیوار رفته است، در مقایسه با سال گذشته کاهش چشمگیری داشته، چنانکه در دوره قبل 20 هزار اثر به دبیرخانه و امسال 11 هزار و 500 کار ارسال شد که دلیل آن تکگرایشی شدن برخی از رشتهها ذکر شده بود؛ مثلا در خوشنویسی تنها گرایش نستعلیق و در نگارگری تنها گرایش نگارگری وجود داشت. عباس میرهاشمی، دبیرکل جشنواره تجسمی فجر با بیان اینکه تعداد آثار در دورههای قبل بسیار زیاد و به
دلیل محدودیت فضا، چینش کارها با مشکل روبهرو بود، در پاسخ به اینکه کمبود بودجه تا چه حد بر تکگرایشی شدن آثار تاثیر داشته است، به «شرق» گفت: «در مورد اعتبارات، ما نیز تابعی از جامعه هستیم و این بحثها روی کار ما هم تاثیر میگذارد ولی سعی کردیم با فکر و بررسی دقیق، تاثیرهای کمبود بودجه را کمرنگ کنیم.»
او سپس تایید میکند که در مقایسه با سال قبل بودجه کاهش یافته است: «با اینکه رقم بودجه سال قبل را نمیدانم اما بودجه امسال جشنواره نسبت به قبل کاهش پیدا کرده است.»
یکی دیگر از تفاوتهای پنجمین دوره با سالهای قبل در بخش مدعوین است. در دورههای قبل بخش مدعوین شامل آثاری از پیشکسوتان و چهرههایی بود که به دلیل سابقه و شهرت، آثاری از آنها از گنجینه موزه یا از خودشان به امانت گرفته میشد تا در طول جشنواره به نمایش گذاشته شود. با این همه امسال این بخش تغییر کرده و به برخی از هنرمندان که البته در میان آنها اسامی کمتر شناختهشدهای نیز به چشم میخورد، سفارش داده شده است. میرهاشمی با اشاره به اینکه بیش از 125 اثر سفارشی در بخش غیررقابتی سفارش داده شده است، گفت: «تاکید امسال ما دامنزدن به تولیدات بود تا فقط از آثار آرشیوی استفاده نکنیم. برای همین در فراخوان اعلام کردیم آثاری به جشنواره ارسال شود که در سالهای 90 و 91 تولید شده باشد. در بحث سفارش هم سعی کردیم تغییر رویه دهیم و با سفارش کار به پیشکسوتان و جوانها، آثاری بخریم تا به این نحو تولیدات بیشتری داشته باشیم.»
یکی دیگر از نکاتی که در جشنواره امسال مورد توجه است، موضوعی بودن همه رشتهها به خصوص در عکاسی است. با اینکه میرهاشمی معتقد است موضوعی بودن در رشتههایی مانند عکاسی و مجسمهسازی به این بخشها کمک کرده است، اما انتخاب 77 عکس از میان 5700 اثر با موضوع «امید به زندگی و شادیهای زندگی» گویای وجه دیگری است که عباس غفاری، دبیر این بخش هم به آن اذعان داشته است: «بیشتر حرکتهای دستهجمعی در کشور ما مربوط به ایام عزاداری و ماتم است. با تحلیل عکسهای این دوره، میتوان آسیبشناسی برای رسیدن به علل وضعیت کمبود شادی در جامعه انجام داد که لازم است دولتمردان و تصمیمگیرندگان نگاه خود را به این قضیه معطوف کنند.» پنجمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر در رشتههای نقاشی، خوشنویسی، نگارگری، سفال، مجسمهسازی، پوستر، کاریکاتور، عکاسی و تصویرسازی تا ۱۲ اسفند در حال برگزاری است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.