|

مدال روسی مویسقی برای اولین بار به خارجی‌ها رسید

نشان «چایکوفسکی» بر سینه «درویشی» و «اردلان»

سحر آزاد /عكس: عباس كوثري، شرق

نشان «چایکوفسکی» بر سینه «درویشی» و «اردلان»
نام «محمدرضا درویشی» و «حمیدرضا اردلان» تداعی‌گر پژوهش‌های چندین ساله میدانی آنها در عرصه موسیقی اقوام است. یکی از افتخارات این دو، دیدار با آخرین نسل راویان موسیقی اقوام در ایران است. درویشی و اردلان به تازگی افتخاری دیگر برای موسیقی ایران رقم زدند و آن، دریافت نشان کنسرواتوار«چایکوفسکی» مسکو است. این‌دو البته ضمن دریافت نشان برای ایراد سخنرانی هم به این مراسم دعوت شده بودند. در مراسم مزبور البته یک نشان هم به علی مرداخانی، رییس موزه موسیقی اعطا شده که نشان دیپلماتیک است و به شخصیت‌های بین‌المللی داده می‌شود. ‌ چه شد در کنسرواتوار «چایکوفسکی» شرکت کردید؟ حضور ما به دلیل شرکت در همایشی بین‌المللی بود که چندی پیش توسط بخش بین‌‌الملل کنسرواتور «چایکوفسکی» مسکو تشکیل شد. کنسرواتوار چایکوفسکی مسکو یکی از بزرگ‌ترین مدارس موسیقی جهان و بزرگ‌ترین مدرسه موسیقی روسیه است که حداقل دوهزار دانشجو دارد و بزرگانی مثل چایکوفسکی، الکساندر روبن اشتاین، پرو کفیف، شوستاگوویچ، خاچاطوریان و تمام بزرگان موسیقی روس در این سالن، کنسرتی برگزار یا رهبری کرده‌اند. سال 2014 هم قرار است جشن 150 سال تاسیس این کنسرواتوار در این سالن جشن گرفته شود و ما هم دعوت هستیم. مارگاریتا کاراتینا، مدیر بخش روابط بین‌الملل کنسرواتوار چایکوفسکی مسکو است که این بخش از حدود 50 سال پیش تاسیس شده و از پنج‌سال قبل بخش ایران این کنسرواتوار به همت حسین نورشرق که مشاور ایرانی کنسرواتور و خواننده است، تاسیس شده. نورشرق چند شب قبل هم به همراه گروه قمر در خانه هنرمندان کنسرت برگزار کرد. او فارغ‌التحصیل رشته حقوق از مسکو و دارای دکترای هنر و فرهنگ است اما همان‌طور که گفتم در آبان سال‌گذشته از من و آقای «اردلان» خواسته شد تا در اولین همایش بین‌المللی بررسی «سبک‌های آوازی در تمدن‌های هند و اروپایی» شرکت کنیم و مدال همان زمان داده شد. ‌ دلیل انتخاب شما دونفر چه بود؟ آنها از سال‌ها پیش با فعالیت‌های من و آقای «اردلان» آشنا بودند. ابتدا به سراغ من آمدند؛ اما من به دلیل مشغله‌های زیاد، آقای اردلان را به جای خودم معرفی کردم و گفتم ایشان چون زبان‌شناس هستند، بیش از من صلاحیت شرکت در این همایش را دارد. آنها گفتند اردلان را هم دعوت می‌کنیم اما دست از سر شما هم برنمی‌داریم! از آقای اردلان هم خواستم دو خواننده همراه خودمان ببریم. یکی از آنها خله درزی، خواننده 96 ساله از سردشت کردستان بود. سردشت در آذربایجان غربی واقع شده اما ریشه مردمان آنجا کرد است و خواننده دیگر برابجر طهماسبیان از ایلات لک است که در جنوب کرمانشاه و شمال لرستان ساکن است. ‌ چه شد این دو خواننده را انتخاب کردید؟ برای اینکه آخرین دانه زنجیر از آوازهای اصیل هند و اروپایی در ایران هستند و این دو نفر ارتباطی با موضوع سخنرانی من و آقای اردلان نداشتند ولی من از کنسرواتوار مسکو خواستم برای این دو نفر به عنوان دو گوهر درخشان ویزا صادر شود. ضمن اینکه گفتم دلیل حضور اینها بعد از حضور در مسکو مشخص خواهد شد، مسوولان جشنواره هم قبول کردند. سخنرانی من در مسکو درباره «سبک آوازی دوره تیموریان با استناد به آثار منسوب به عبدالقادر مراغه‌ای» بود که حدود سه‌ساعت‌ونیم تا چهارساعت به طول انجامید. درحالی‌که همه سخنرانی‌ها یک ساعت طول کشید. ‌ خلاصه‌ سخنرانی‌تان چه بود؟ بررسی تاریخی کردم که چطور مکتب موسیقی «صفی‌الدین» در غرب ایران یعنی بغداد به سمرقند پایتخت «تیمور» مهاجرت می‌کند و از آنجا چگونه به شرق ایران در هرات می‌رود و شرح دادم که چگونه موسیقی ایرانی توسط «عبدالقادر مراغه‌ای» از غرب ایران به شرق می‌رود و پس از فروپاشی سلسله تیموریان این مکتب دوباره به غرب ایران و دربار عثمانی منتقل می‌شود. ‌ بعد از ایراد سخنرانی واکنش‌ها چگونه بود؟ عالی بود. سخنرانی من به عنوان بهترین سخنرانی آن همایش قلمداد شد. ضمن اینکه مترجم من پروفسور «ایوانف» بود که به او «فیتزجرالد» روس می‌گویند و رباعیات خیام و دیوان حافظ را به روسی برگردانده است. برای همین در حین سخنرانی چندین‌بار رباعیات پیچیده خیام را استفاده کردم اما ایشان به دلیل تسلط بر زبان فارسی این اشعار را به خوبی به روسی ترجمه کرد. موضوع سخنرانی آقای اردلان هم «پرده‌خوانی در ادامه سوگ سیاوش» بود که این سخنرانی هم بسیار مورد توجه واقع شد. خانم مارگاریتا نیز این روزها به ایران آمده بود تا درباره دور دوم این همایش در مسکو با موضوع «اختلافات موسیقایی در میان تمدن‌های هند و اروپایی و خارج از قلمرو هند و اروپایی» با ما مشورت کند. ‌ دور دوم همایش چه زمانی برگزار می‌شود؟ اکتبر 2014. ‌ میهمانان شرکت‌کننده در همایش چقدر با موسیقی ایرانی آشنایی داشتند؟ «حسین نورشرق» اساسا خواننده موسیقی دستگاهی است و هفته دیگر با آقای «کیوان ساکت» در اتریش کنسرت دارند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.